شاہ فضل رسول بدایونی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
شاہ فضل رسول بدایونی
معلومات شخصیت
جم 1 جولائی 1798  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ضلع بودان  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 8 اگست 1872 (74 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
بدایوں  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رہائش دفتر مفتی اعظم  ویکی ڈیٹا اُتے (P551) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رکن دفتر مفتی اعظم،  اسلامک کیمونٹی آف انڈیا  ویکی ڈیٹا اُتے (P463) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مناصب
مفتی اعظم ہند (5 )   ویکی ڈیٹا اُتے (P39) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
دفتر وچ
1800ء کی دہائی  – ۱۸۷۲ 
عملی زندگی
پیشہ عالم،  مفتی اعظم ہند،  مفتی اعظم،  صدر  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان اردو،  فارسی،  عربی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
P islam.svg باب اسلام

شاہ فضلِ رسول قادری بدایونی اہل سنت وجماعت دے عظیم رہنما تے علوم عقلیہ و نقلیہ وچ کامل ترین شخصیت نيں۔

ناں ونسب[لکھو]

ناں شاہ فضلِ رسول۔ لقب:سیف اللہ المسلول،معین الحق۔ شاہ آلِ احمداچھے میاں دے ارشاد دے مطابق آپ دا ناں فضلِ رسول رکھیا گیا۔ سلسلۂ نسب اس طرح اے: شاہ فضل ِرسول بدایونی بن عین الحق شاہ عبد المجید بد ایونی،بن شاہ عبد الحمید بدایونی۔ آپ کاسلسلہ نسب والدِ ماجد د‏‏ی طرف تو‏ں جامع القرآن عثمانِ غنی تک تے والدہ ماجدہ د‏‏ی طرف تو‏ں رئیس المفسرین ابن عباس تک پہنچکيا ا‏‏ے۔

ولادت[لکھو]

فضلِ رسول قادری بدایونی د‏‏ی ولادت ماہِ صفر المظفر 1213ھ،مطابق 1798ء نو‏‏ں بدایاں(انڈیا) وچ پیداہوئے۔

تعلیم[لکھو]

صرف و نحوکی ابتدائی تعلیم جدا مجد تے والد ماجد تو‏ں حاصل کيتی۔ بارہ برس د‏‏ی عمر وچ ہور تعلیم حاصل کرنے دے لئی پاپیادہ لکھنؤ دا سفر کیتا تے فرنگی محل لکھنؤ وچ بحر العلوم دے جلیل القدر شاگرد مولا‏نا نور الحق (متوفی 1338ھ)کی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ آپ نے چار سال دے قلیل عرصے وچ تمام علوم و فنون د‏‏ی تکمیل کرلئی- حکیم ببر علی موہانی تو‏ں فنِ طب د‏‏ی تکمیل کيتی۔

بیعت وخلافت[لکھو]

فضلِ رسول قادری والدِ گرامی عین الحق شاہ عبد المجید بد ایونی دے دستِ حق پرست پربیعت ہوئے۔ انہاں نے تمام سلاسل وچ اجازت و خلافت عطا فرمائی سی۔ درگاہِ غوثیہ دے نقیب الاشراف سید علی نے آپ کواجازت وخلافت مرحمت فرمائی۔

القاب و خطابات[لکھو]

جامع المنقولات والمعقولات،جامع الشریعت والطریقت،امام اہلسنت،حامیِ سنت،ماحیِ بدعت،غیظ المنافقین،مہلک الوہابیین،معین الحق والدین،محسن الاسلام والمسلمین،سیف اللہ المسلول

سیرت و خصائل[لکھو]

شاہ فضل رسول قادری بدایونی تو‏ں بے حساب افراد فیض یاب ہوئے۔ آپ نے اپنے دورماں نمایاں طور اُتے احقاقِ حق دا فریضہ ادا کیتا۔ بے شمار سادہ لوح مسلماناں دے ایمان دا تحفظ فرمایا تے لاتعداد افراد نو‏‏ں راہِ راست دکھادی مولا‏نا د‏‏ی ذات والاصفات مرجع اناں سی، انہاں دے پاس کوئی علاج معالجے دے لئی آندا تے کوئی مسائلِ شریعت دریافت کرنے حاضر ہُندا۔ کوئی ظاہری علوم د‏‏ی گتھیاں سلجھانے دے لئی شرفِ باریابی حاصل کردا، توکوئی باطنی علوم دے عقدے حل کرانے د‏‏ی غرض تو‏ں دامِن عقیدت و اکردا۔

غرض و ہ علم و فضل دے نیر اعظم تے شریعت و طریقت دے سنگم سن جتھ‏ے تو‏ں علم و عرفان دے چشمے پھوٹتے سن ۔ اوہ اک شمع انجمن سن، جنہاں تو‏ں ہرشخص اپنے ظرف تے ضرورت دے مطابق کسبِ ضیاء کردا سی ۔ حرمین شریفین د‏‏ی زیارت تو‏ں مستفیض ہوئے،اورخوب ریاضتاں کيتیاں:مولوی محمد رضی الدین بدایونی لکھدے نيں:"جو کچھ ریاضتاں آپ نے انہاں اماکنِ متبرکہ وچ ادا فرمائاں۔ بجز قدمءاولیاء کرام دے دوسرے تو‏ں مسموع نہ ہوئیاں۔ حرمین شریفین د‏‏ی راہ وچ پیادہ سفر تے یتیماں مسکیناں دے آرام پہنچانے وچ آپ نے ہرقسم د‏‏ی تکلیف گوارا کی"۔

تصنیفات[لکھو]

شاہ فضل رسول بدایونی نے خدمتِ خلق، عبادت و ریاضت، درس و تدریس، وغط و تبلیغ دے مشاغل دے باوجود تصنیف و تالیف کيتی طرف وی توجہ فرمائی۔ آپ نے اعتقادیات، درسیات ،طب،تصوف او ر فقہ وچ قابلِ قدر کتاباں تصنیف فرمائاں نيں۔

  • سیف الجبار
  • بوارق محمدیہ
  • تصحیح المسائل
  • المتعقد المنتقد
  • فوزالمؤمنین
  • تلخیص الحق
  • احقاق الحق
  • شرح فصوص الحکم
  • رسالۂ طریقت، حاشیۂ م
  • رسالہ قطیبہ
  • حاشیہ میرزاہد ملیا جل
  • طب الغریب
  • تثبیت القدمین
  • شرح احادیث ملتقطہ ا
  • فصل الخطاب
  • حرزِ معظم[۱]

وفات[لکھو]

2/جمادی الاخریٰ 1289ھ،مطابق8/اگست 1872ء،بروز جمعرات ظہر دے وقت اسمِ ذات دے ذکر خفی وچ مصروف سن کہ اچانک دو دفعہ بلند آواز تو‏ں اللہ اللہ کہیا تے نال ہی روح قفسِ عنصری تو‏ں اعلیٰ علیین د‏‏ی طرف پرواز کر گئی۔ درگاہِ قادری(بدایاں) وچ آرامگاہ ا‏‏ے۔[۲]

حوالے[لکھو]

  1. ضیائے طیبہ
  2. نورنورچہرے،محمد عبد الحکیم شرف قادری ص،295،مکتبہ قادریہ لاہور