غلام نبی فراق

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
غلام نبی فراق
Ghulam Nabi Firaq.JPG 

معلومات شخصیت
جم تریخ 15 جولائی 1922  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 17 دسمبر 2016  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of India.svg بھارت (26 جنوری 1950–)  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
کِتہ شاعر،  لکھاری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان کشمیری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات
ساہتیہ اکیڈیمی ایوارڈ (برائے: Bajyafat) (2008)[1]
ساہتیہ اکیڈیمی ایوارڈ (برائے: Sada Te Samandar) (2004)[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں award received (P166) ویکی ڈیٹا پر

پروفیسر غلام نبی فراق (15 جولائ‏ی 1927۔ 17 دسمبر 2016) کشمیری شاعر ، مصنف تے ماہر تعلیم سن ۔ پچھلے پنجاہ سالاں تو‏ں اوہ شاعری تے نثر لکھ رہیا سی۔ ایسا کردے ہوئے انہاں نے روايتی اشعار دے علاوہ کئی شعری شکلاں وی استعمال کيتیاں جنہاں وچ خالی شعر ، مفت شعر، سونٹ ، کواترین ، میٹرک نظماں تے دھن شامل سن ۔ انہاں نے کشمیری وچ انگریزی دے متعدد شاعراں د‏‏ی درجناں نظماں دا ترجمہ وی کيت‏‏ا۔ [2] اس سب دے نتیجے وچ ، اس نے بولی دے اظہار نو‏‏ں تقویت بخشی تے اسنو‏ں اپنی حساسیت نو‏‏ں ابلاغ دے لئی زیادہ مناسب بنا دتا جو فطرت وچ جدید ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، اوہ کشمیری بولی وچ مضامین تے مضامین لکھدے رہے ، جو انہاں د‏‏ی مادری بولی سی ، تے جس نے اس نے پنجاہ د‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں ہی اظہار خیال د‏‏ی گڈی بنائی سی۔ بحیثیت ادبی نقاد تے مؤرخ اوہ گذشتہ پنج سو سالاں د‏‏ی کشمیری شاعری دا جائزہ لینے تے اس د‏ی باضابطہ خوبی تے اظہار د‏‏ی طاقت نو‏‏ں دوسری چیزاں وچ نمایاں کردے ہوئے اس د‏ی بحالی د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اوہ کشمیری ادب وچ انہاں د‏‏ی تخلیقات دے لئی ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ وی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں کشمیر دے بہت ہی کم لوکاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا اے جو بھرپور کشمیری سبھیاچار ، ورثے تے بولی نو‏‏ں بچانے دے لئی کوشاں ني‏‏‏‏ں۔

بحیثیت ماہر تعلیم اس نے پوری کوشش کيتی کہ معاشرے دے تمام طبقاں تک انہاں دے تعلیمی معیار نو‏‏ں بلند کرنے وچ انہاں د‏‏ی مدد کرن۔ اوہ 1975 وچ قائم کردہ اسٹینڈرڈ پبلک ہائی اسکول (تعلیمی ادارےآں دا اک گروپ) دا شریک بانی سی۔

ادبی کم[لکھو]

ترجمہ تے موافقت[لکھو]

  1. موافقت پذیر دتی سائٹ مولیر دے ذریعہ کشمیریاں وچ "دیارِ خواجہ" کے عنوان تو‏ں جنٹلمین بن گئ ۔
  2. کرسٹوفر مارلو دے ذریعہ کشمیری بولی وچ پلے ڈاکٹر فاؤسٹس دے مطابق ڈھال لیا گیا۔
  3. انگریزی بولی تو‏ں متعدد ادبی مضامین تے مختصر کہانیاں نو‏‏ں اپنی مادری بولی کشمیری وچ ترجمہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
  4. انگریزی ، اردو ، بنگالی ، فرانسیسی ، جرمن ، یونانی تے فارسی تے کچھ دوسری ہندوستانی زباناں تو‏ں متعدد نظماں دا کشمیری بولی وچ ترجمہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔

سیمینار تے ورکشاپس[لکھو]

  • کشمیری بولی و ادب د‏‏ی ترقی دے حوالے تو‏ں ہندوستان دے نامور ادارےآں دے ذریعہ منعقدہ متعدد سیمینارز تے ورکشاپس وچ شریک تے شریک ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
جی این فراق

ممبرشپ[لکھو]

کيت‏‏ا گیا[لکھو]

  1. ممبر ایڈوائزری بورڈ آف اکیڈمی آف آرٹ ، سبھیاچار تے زباناں ، سری نگر (جموں‏ و کشمیر) کشمیریاں دے لئی
  2. بھارتیہ گینپیتھ ، نويں دہلی
  3. ساہتیہ اکیڈیمی ، نويں دہلی [3]
  4. دور درشن مشاورتی کمیٹی
  5. کلچرل کانفرنس دے رائٹرز ونگ دے سکریٹری ، جموں‏ و کشمیر ریاست
  6. کوشور مارکاز ، جموں‏ و کشمیر ریاست دے بانی ممبر
  7. جموں‏ و کشمیر حکومت دے ذریعہ تشکیل دتی گئی کشمیری بولی د‏‏ی اسکرپٹ بہتری کمیٹی دے ممبر۔

عزت دتی گئی[لکھو]

  1. صادق (سابق وزیر اعلیٰ) میموریل ایوارڈ دے نال ۔
  2. J & K اکیڈمی آف آرٹ ، سبھیاچار تے زباناں دے ذریعہ لائف اچیومنٹ ایوارڈ کے نال۔
  3. اسٹیٹ اکیڈمی آف آرٹس ، سبھیاچار تے زباناں دے ذریعہ 1995 وچ خصوصی طور اُتے منظم پروگرام "میٹ دتی امینٹنٹ" وچ ۔
  4. شہرت ادب ادیب سونوری د‏‏ی ادبی تنظیم دے ذریعہ "خلافتِ ہجینی" کے نال۔
  5. دوردرشن دہلی (نیشنل پروگرام) نے اپنی خصوصی سیریز "کاوی تے کویت" کے تحت شخصیت اُتے خصوصی پروگرام تیار تے ٹیلی کاسٹ کيت‏‏ا۔
  6. دور درشن سری نگر نے وقتا فوقتا پروفیسر فراق د‏‏ی زندگی تے انہاں دے کارنامےآں اُتے متعدد پروگرام تیار تے نشر کیتے۔ اس دے علاوہ اس نے 1994 وچ شاعر د‏‏ی زندگی تے کارنامےآں اُتے آرکائیویل پروگرام تیار ، ریکارڈ تے ٹیلی کاسٹ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
  7. ریڈیو کشمیر سری نگر نے وقتا فوقتا شاعر د‏‏ی زندگی تے انہاں دے کارنامےآں اُتے متعدد پروگرام تیار تے نشر کیتے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، اس نے شخصیت د‏‏ی زندگی تے کارنامےآں اُتے اک آرکائیو پروگرام وی ریکارڈ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
  8. آل انڈیا ریڈیو ، سری نگر د‏‏ی کمرشل نشریات‏‏ی خدمات نے پروفیسر فراق د‏‏ی زندگی تے کارنامےآں اُتے اک خصوصی پروگرام تیار تے نشر وی کيت‏‏ا۔

اشاعتاں[لکھو]

کشمیری بولی و ادب اُتے متعدد مضامین تے اک درجنہاں تو‏ں زیادہ کتاباں تحریر ، نشر ، ٹیلی کاسٹ تے شائع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اس دا اک مختصر خلاصہ ذیل وچ اے:

مضامین شائع ہوئے[لکھو]

اشاعت دا ناں[لکھو]

  1. مشرقی تے مغربی اک اہ‏م تجزیہ د‏‏ی ادبی شکلاں
  2. مہجور د‏‏ی شاعری د‏‏ی انفرادیت تے جدید کشمیری ادب اُتے اس دے اثرات
  3. کشمیری غزل وچ مہجور د‏‏ی شراکت
  4. کشمیری ادب دا مقامی رنگ تے اس د‏ی اہمیت
  5. "ہیمل نگرائ" - مسنوی دا اک تنقیدی جائزہ
  6. جدید کشمیری شاعری دا تجزیہ
  7. احد زرگر۔ کشمیری صوفیانہ شاعری
  8. کشمیری رومانٹک شاعر رسول میر دا تعارف
  9. احد زرگر د‏‏ی شاعری وچ مافوق الفطرت
  10. کشمیری بولی پر
  11. کشمیری آیت دا اک مختصر بیان
  12. مہجور - اس د‏ی عمر تے شاعری
  13. صمد میر د‏‏ی عمر تے شاعری
  14. شاعری تے پروسیڈی
  15. شاعری تو‏ں معذرت
  16. تخیل تو‏ں متعلق کولرج
  17. اقبال و کشمیر
  18. کشمیری ادبی تنقید دا ارتقاء
  19. کشمیری شاعری وچ قدرت دا فن
  20. دو عظیم کشمیری صوفیانہ شاعراں لال ڈیڈ تے شیخ العالم دا تقابلی مطالعہ
  21. رومانویت دے اصول
  22. نو کلاسیکیزم تے فرانس
  23. نو کلاسیکیزم تے انگلینڈ
  24. ابہام تے علامت پر
  25. گانی کشمیری اے پروفائل
  26. میر ، مومن تے غالب- A تقابلی مطالعہ
  27. ہ‏معصر کشمیری غزل
  28. مروجہ تعلیم دا نظام تے کشمیری بولی دا تجزیہ
  29. "آدم چو عجب زات"۔ اک تنقیدی تشخیص
  30. بدلدے ہوئے اقدار تے ادب
  31. جدیدیت تے کشمیری ادب
  32. بچہ انسان دا باپ اے
  33. کشمیر بہار دے موسم
  34. کشمیر گرمیاں دے موسم
  35. کشمیر موسم خزاں دے موسم

1989 تو‏ں پہلے شائع ہونے والی کتاباں[لکھو]

  1. یم سائاں آلاوے (نظماں دا مجموعہ)۔ [4]
  2. ویور : باہمی تعاون تو‏ں ایس نندن پاتھ د‏‏ی نظماں دا کشمیری ترجمہ۔ اکیڈمی آف آرٹ ، سبھیاچار تے زباناں ، سری نگر نے شائع کيت‏‏ا
  3. نیو شارح سومبرون [5] (ترمیم شدہ تے مرتب کردہ) جامعہ کشمیر دے ذریعہ شائع ہويا
  4. ادیبی استاللہ (ادبی اصطلاحات د‏‏ی اک لغت ، جامعہ کشمیر نے شائع کيت‏‏ا)
  5. سے Kath تو‏ں Insan ای Sinz (آدمی د‏‏ی کہانی) سکول سٹیٹ بورڈ آف ایجوکیشن د‏‏ی جانب تو‏ں شائع

1989 دے بعد شائع ہونے والی کتاباں[لکھو]

  1. سدا تے سمندر [6] (نظماں دا مجموعہ) ah ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ یافتہ [3]
  2. رنگ نظران ہند (انگریزی ، اردو ، بنگالی تے فارسی د‏‏ی مشہور نظماں دا ترجمہ) پبلشر کشمیر آف کشمیر
  3. وضو فکری ہنڈ : ادبی تنقید [7]
  4. پروانہ – پیٹ (تنقیدی ادبی مضامین)
  5. ایس یو اخ سادہ ت – (کشمیریاں وچ نظماں)
  1. کسمیری نظم کی تاریخ- واٹسن

چھپی ہوئی کتاباں[لکھو]

  1. دزون نار (اپنے شریک حیات د‏‏ی وفات اُتے اک طویل المیہ )
  2. خیر البشر (نعتیہ نظماں دا مجموعہ)
  3. نظماں تے غزلاں د‏‏ی اک ترانہ
  4. ڈاکٹر فستس ۔ (ترجمہ)

جریداں تے رسالے وچ ترمیم کيتی گئی[لکھو]

  1. گورنمنٹ ایس پی کالج سری نگر (کشمیری سیکشن) دا پرتاپ میگزین۔ ستاراں سالاں تاں۔
  2. کانگ پوش (اردو)
  3. کوشر سموت ممبر ادارتی بورڈ
  4. جی جی ایم سائنس کالج جموں‏ دا توی میگزین (اردو سیکشن)

جموں‏ و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ ، سبھیاچار تے زباناں نے اک جریدہ شائع کيت‏‏ا اے جس دے عنوان تو‏ں فراق نمبر اے ۔ [8] اکیڈمی دے حکا‏م انہاں د‏‏ی رہائش گاہ اُتے اس دا دورہ کيت‏‏ا تے Sheeraza پیش انہاں د‏‏ی زندگی تے کم کی.[9] ایہ پروفیسر دے کماں د‏‏ی زندگی ، کامیابیاں تے تنقیدی تجزیے اُتے مختلف نقاداں تے اسکالراں دے لکھے ہوئے مضامین اُتے مبنی ا‏‏ے۔ بولی ، ادب تے تعلیم دے میدان وچ غلام نبی فراق۔

ایہ وی دیکھيں[لکھو]

  • کشمیریاں دے لئی ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ جیتنے والےآں د‏‏ی لسٹ

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 http://sahitya-akademi.gov.in/awards/akademi%20samman_suchi.jsp#KASHMIRI — اخذ شدہ بتاریخ: 28 فروری 2019
  2. M. K. Kaw (2004). Kashmir and Its People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society. APH Publishing. p. 375. ISBN 978-81-7648-537-1. 
  3. 3.0 3.1 Indian Muslims. "List of Sahitya Akademi Award Winners | Indian Muslims". Indianmuslims.info. https://web.archive.org/web/20130130132859/http://www.indianmuslims.info/people/list_of_sahitya_akademi_award_winners.html. Retrieved on 1 September 2012. 
  4. Braj B. Kachru (1981). Kashmiri Literature. Otto Harrassowitz Verlag. p. 77. ISBN 978-3-447-02129-6. 
  5. Nōśāruʼ sombran. Kāśur Dipāṭmẏnṭ, Kaśmīr Yūnīvarsiṭī. 1981. 
  6. G̲h̲ulām Nabī Firāq (2002). Ṣadā tuʼh samandar. G̲h̲ulām Nabī Firāq. 
  7. "VTLS Chameleon iPortal Item List". Ciillibrary.org:8000. http://ciillibrary.org:8000/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2010020209563715278&skin=default&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2b1111%2bDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=8&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=946542&authidu=2009. Retrieved on 1 September 2012. سانچہ:مردہ ربط
  8. GreaterKashmir.com (Greater Service) (6 August 2012). "Academy officials meet Firaq Lastupdate:- Mon, 6 Aug 2012 18:30:00 GMT". Greaterkashmir.com. https://web.archive.org/web/20120814152248/http://www.greaterkashmir.com/news/2012/Aug/6/academy-officials-meet-firaq-36.asp. Retrieved on 1 September 2012. 
  9. "Academy officials visit ailing Firaq, present 'Sheeraza' on his life and works". Dailykashmirimages.com. https://archive.is/20130121055833/http://www.dailykashmirimages.com/news-academy-officials-visit-ailing-firaq-present-%E2%80%98sheeraza-on-his-life-and-works-29692.aspx. Retrieved on 1 September 2012.