نناوت

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
نناوت دا جھنڈا
نناوت دا نقشہ

نناوت کینیڈا دی سبتوں نویں تے سبتوں وڈی ریاست اے ۔ اسنوں شمال مغربی ریاست توں یکم اپریل 1999ء چ نناوت ایکٹ تے نناوت لینڈ کلیمز ایگریمنٹ راہیں جدا کیتا گئیا سی ۔ اسدیاں سرحداں دا تعین 1993ء چ کیتا جا چکئیا سی ۔ ننوت دا قیام عمل چ آن نال کینیڈا دے نقشے چ 1949ء چ نیو فاؤنڈ لینڈ تے لیبرے ڈار دے قیام دے بعد اک وڈی تبدیلی اے ۔

ننوت دا صدر مقام ایکالوئٹ اے جہڑا مشرق چ بافن دے جزیرے تے واقع اے ۔ دوجے اہم علاقےآں چ رینکن ان لٹ تے خلیج کیمرج نیں ۔ نناوت چ ایلیسمیری دا جزیرہ وی شامل اے جہڑا شمال چ واقع اے ۔ جزیرہ وکٹوریہ دے جنوبی تے مشرقی حصے وی اس چ شامل نیں ۔ نناوت رقبے دے لحاظ نال کینیڈا دی سبتوں وڈی تے آبادی دے لحاظ نال سبتوں نکی ریاست اے ۔ اس دی کل آبادی 29474 افراد تے مشتمل اے جہڑی تقریبا مشرقی یورپ دے برابر علاقے چ پھیلی ہوئی اے ۔ جے نناوت اک آزاد دیس ہندا تے ایہہ جگ دا سبتوں گھٹ گنجان آباد ملک ہندا ۔ مثلا گرین لینڈ دا رقبہ نناوت دے تقریبا برابر اے پر آبادی نناوت توں دوگنی اے ۔

جزیرہ بافن دا اتلا چڑھدا ساحل

نناوت دا مطلب اے "ساڈی بھوئیں (ساڈی زمین)" ایہہ انوکتی بولی دا لفظ اے ۔ اس دے باشندے نناومیوت کہلاندے نیں ۔ اک باشندہ نناومیوک کہلائے گا ۔

تریخ[لکھو]

نناوت چ تقریبا 4 ہزار سال توں مسلسل انسان آباد رہے نیں ۔

نناوت دی تحریری تریخ دا آغاز 1576ء چ ہوئیا ، جدوں مارٹن فروبشر اک مہم دی رہنمائی دے دوران ایتھے پہنچئیا تے اسنے سوچئیا کہ اسنے خلیج فروبشر دے پانیاں چ سونے دی کان تلاش کر لئی اے ۔ اگرچہ ایہہ کان بیکار نکلی تاہم فروبشر نے انوئت لوکاں نال یورپیاں ولوں پہلا رابطہ قائم کیتا ۔ ایہہ رابطہ اگرچہ بوہت بھیانک سی کیونکہ اسنے 4 انوئت لوکاں نوں اغوا کیتا تے اینہاں نوں انگلستان لے آئیا جتھے اوہ بوہتی دیر زندہ نا رہ سکے ۔ شمالی رستے دی تلاش چ 17ویں صدی عیسوی چ بوہت سارے مہم جو جنہاں چ ہنری ہڈسن ، ولیم بافن تے رابرٹ بیلوٹ شامل سن ، ادروں لنگھے ۔

جغرافیہ[لکھو]

اقالوئت چ قنون ساز اسمبلی دی عمارت

نناوت دا کل رقبہ 19 لکھ مربع کلومیٹر اے جس چ بھوئیں تے پانی دونہے شامل نیں ۔ اس چ اتلے کینیڈا دا حصہ ۔ جس چ آرکٹک دا حصہ ، خلیج ہڈسن ، خلیج جیمز تے خلیج انگاوا دے سارے جزیرے شامل نیں ۔ اینج ایہہ جگ دی پنجویں وڈی ریاست اے ۔ جے نناوت آزاد دیس ہندا تے ایہہ دنیا دا 13واں وڈا دیس ہندا ۔ نناوت دیاں سرحداں شمال مغربی ریاست ، اونٹاریو تے نیو فاؤنڈ لینڈ تے لیبررے ڈار نال ملدیاں نیں ۔ اسدیاں آبی سرحداں کیوبک تے اونٹاریو دے علاوہ منیٹوبا تے گرین لینڈ نال ملدیاں نیں .


نُنا وُت د‏‏ی انتہائی کم آبادی د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں صوبے دا درجہ شاید کدی نہ مل پائے۔ اُتے جے یوکون نو‏‏ں جو آبادی وچ نُنا وُت تو‏ں ذرا سی زیادہ اے، نو‏‏ں صوبے دا درجہ مل جائے تاں نُنا وُت نو‏‏ں وی صوبہ بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔

عام طور اُتے ایہ غلط فہمی پائی جاندی اے کہ نُنا وُت نو‏‏ں شمال مغربی ریاست تو‏ں وکھ کیتا گیا ا‏‏ے۔ ایسا نئيں ا‏‏ے۔

حکومت[لکھو]

نُنا وُت دا سربراہ کمشنر ہُندا اے جسنو‏ں وفاقی وزیر برائے انڈین معاملات تے شمالی ترقی مقرر کردا ا‏‏ے۔ دوسری ریاستاں د‏‏ی مانند، کمشنر دا کردار نمائشی ہُندا اے جداں کہ صوبےآں وچ لیفٹیننٹ گورنر دا ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے کمشنر ملکہ د‏‏ی نمائندگی نئيں کردا۔

یک ایوانی اسمبلی برائے نُنا وُت دے ارکان دا انتخاب وکھ وکھ ہُندا اے کیونجے ایتھ‏ے کوئی پارٹی نئيں ہُندی۔ مقننہ عموماً اکثریت رائے تو‏ں کم کردی ا‏‏ے۔ حکومت دا سربراہ نُنا وُت دا پریمئر ہُندا ا‏‏ے۔ اس دا انتخاب قانون ساز اسمبلی کردی ا‏‏ے۔

ریاست د‏‏ی پہلی قانون ساز اسمبلی نو‏‏ں 16 جنوری 2004 وچ تحلیل کیتا گیا جس دے فوراً بعد انتخابات ہوئے۔ 2007 تک نُنا وُت اپنی دوسری حکومت دے دور تو‏ں گزر رہی ا‏‏ے۔

اپنی پالیسیاں اُتے تنقید دے بعد پریمئر پال اوکلیک نے اک مشاورتی کونسل بنائی اے جس دا کم ایہ طے کرنا اے کہ کِداں مقامی افراد نو‏‏ں قانون سازی تے ریاست دے روز مرہ کماں وچ نمائندگی دتی جائے۔

ریاست دا سالانہ بجٹ 70 کروڑ کینیڈین ڈالر اے جو تقریباً سارا دا سارا وفاقی حکومت دیندی ا‏‏ے۔ 2004 وچ سابقہ وزیر اعظم پال مارٹن نے شمالی علاقےآں د‏‏ی ترقی نو‏‏ں اپنی ترجیح قرار دتا سی تے اضافی 50 کروڑ کینیڈین ڈالر انہاں تن ریاستاں وچ تقسیم کیتے سن ۔

2005 وچ مقامی حکومت نے وفاقی حکومت دے نال مل ک‏ے اک فرم کھولی اے جس دا کم مصنوعی سیارےآں د‏‏ی مدد تو‏ں نُنا وُت دے لوکاں نو‏‏ں تیز رفتار انٹرنیٹ مہیا کرنا ا‏‏ے۔ اس دے باعث ریاست نو‏‏ں دنیا د‏‏ی اکیس سمارٹ کمیونیٹیز وچ شامل کیتا گیا ا‏‏ے۔

آبادی[لکھو]

2006 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق نُنا وُت د‏‏ی کل آباد 29474 نفوس اے جنہاں وچ 24640افراد خود نو‏‏ں انوئت کہندے نيں، 100 افراد خود نو‏‏ں قدیم یورپ تو‏ں آنے والے افراد د‏‏ی نسل تو‏ں، 130خود نو‏‏ں میٹس تے 4410 افراد خود نو‏‏ں غیر مقامی کہندے نيں۔

بولی[لکھو]

انوکٹیٹُٹ دے علاوہ انگریزی تے فرانسیسی وی سرکاری زباناں نيں۔

اہ‏م کاناں[لکھو]

  • 1882 تا 2005 سونا
  • 1982 تا 2002 زنک تے سیسہ
  • 1976 تا 2002 زنک تے سیسہ
  • 1957 تا 1962 نکل تے تانبہ
  • 2006 تا حال ہیرے

اس دے علاوہ بہت سارے ہور کان کنی دے منصوبے جاری نيں

ہور ویکھو[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]