وارن ہیسٹنگز

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج

}}


ہز ایکسیلینسی دی رائیٹ آنریبل

وارن ہیسٹنگز
Warren Hastings by Tilly Kettle.jpg

منصب اتے
28 اپریل 1772 – 20 اکتوبر 1774
پیشرو جون کارٹیئر
جانشین عہدہ ختم کر دتا گیا

بنگال دا گورنر-جنرل فورٹ ولئم(بنگال) دا گورنر
منصب اتے
20 اکتوبر 1774 – 8 فروری 1785[1]
بادشاہ جارج سوم
پیشرو عہدہ شروع کیتا گیا
جانشین سر جون میکفرسن
کارجکاری گورنر-جنرل دے طور اُتے

جم 6 دسمبر 1732(1732-12-06)
چرچل، آکسفورڈشائر
وفات 22 اگست 1818(1818-08-22) (عمر 85)
ڈیلسفورڈ، گلوسیسٹرشائر
قومیت بریٹیش
مادر علمی ویسٹمنسٹر سکول

وارن ہیسٹنگز (6 دسمبر 1732 – 22 اگست 1818), اک انگریز سیاستدان اتے پہلا بنگال دا گورنر جنرل سی۔ اس توں علاوہ اوہ بنگال دی سپریم کونسل دا پردھان اتے پچھوں 1772 توں 1785 تکّ ہندستان دا گورنر جنرل رہا۔ 1787 وچّ اس اپر رشوتدے دوش لگے سن اتے کافی لمے چلے مقدمے وچّ 1795 وچّ اسنوں بے گناہ کر دتا گیا سی۔

وارن ہیسٹنگز ہندستان دا پہلا گورنر جنرل سی۔

مڈھلا جیون[لکھو]

ہیسٹنگز دا جنم چرچل، آکسفورڈشائر وکھے اک غریب پروار وچّ ہویا۔ اسدے پیؤ دا ناں پینیسٹون ہیسٹنگز اتے ماں دا ناں ہسٹر ہیسٹنگز سی، جہڑی اسدے جنم توں کجھ دیر بعد ہی مر گئی سی۔ [2]اسنے اپنی مڈھلی سکھیا ویسٹمنسٹر سکول توں لئی۔[3] اسنے بریٹیش ایسٹ انڈیا کمپنی وچّ 1750 وچّ اک کلرک دے طور تے کم کرن لگا اتے اوہ اگست 1750 وچ سمندر دے رستے کلکتہ آیا۔[4] ہیسٹنگس نے بہت سخت محنت کرکے اپنے لئی اعزاز حاصل کیتا اتے اس توں علاوہ اسنے اپنے ویہلے سمیں وچ ہندستان بارے جانن لئی اردو اتے فارسی اپر مہارت حاصل کیتی۔[5] اسدا انعام اسنوں 1752 وچّ ملیا جدوں اسدی ترقی ہوئی اتے اسنوں قاسم بازار جہڑا کہ بنگال وچّ انگریزاں دا اک اہم وپاری مرکز سی، ولیئم واٹس دے ہیٹھاں کم کرن لئی بھیجیا گیا۔ اتھے اسنے بھارتی سیاست دے داء-پیچاں نوں ہور گہرائی نال سمجھیا۔

 اس سمیں بریٹیش وپاریاں نوں ہن وی اتھوں دے راجےآں دی مرضی نال کم کرنا پیندا سی۔ اس لئی ہیسٹنگس اتے اسدے ساتھیاں نوں بنگال دی سیاسی اتھلّ - پتھل نے ویاکل کیتا ہویا سی، جتھے بزرگ نواب علی وردی خان دی جگہ اسدے پوترے سراج الدولہ دے لین دا امکان سی ، حالانکہ کئی ہور داعویدار وی سنگھاسن اتے نظر رکھ رہے سن۔  اسنے پورے بنگال وچّ بریٹیش وپار نوں تیزی نال غیرمحفوظ بنا دتا سی،  کیونکہ سراج الدولہ یورپ مخالف وچاراں دے لئی جانیا جاندا سی اتے اک وار طاقت حاصل کرن پچھوں اسدی حملے شروع کرن دا امکان سی۔  جدوں اپریل 1756 وچّ نواب علی وردی خان دی موت ہو گئی تاں بریٹیش وپاریاں اتے قاسم بازار نوں ڈھلا چھڈّ دتا گیا۔  3 جون نوں اک بہت وڈی فوج نال گھریا ہون دے بعد،  انگریزاں نوں نرسنہار توں بچن لئی ہتھیار سُٹن لئی کیہا گیا۔  ہیسٹنگس نوں بنگالی راجگڑھ مرشدآباد وچّ ہور لوکاں دے نال قید کیتا گیا،  جدکہ نواب دی فوج نے کلکتہ اتے چڑائی کرکے اس اپر قبضہ کر لیا۔  کلکتے دے بلیک ہول وچّ بھیانک حالات وچّ فوج اتے عام لوکاں نوں قید کر دتا گیا سی۔

وارن ہیسٹنگز اپنی بیوی میریئن نال علیپور دے باغ وچّ (1784–87)

کجھ سمیں بعد رابرٹ کلائیو مدراس دی بریٹیش مہم دے تحت اسنوں بچاؤن لئی پجا۔ ہیسٹنگس نے کلائیو دیاں فوجاں وچّ اک ولنٹیئر دے طور تے سیوا کیتی اتے اوہناں نے کلکتے دی گھیرابندی (1757) کرکے جنوری 1757 وچّ کلکتہ اپر پھیر قبضہ کر لیا۔ اس ہار دے بعد نواب نے فوراً امن دی منگ کیتی اتے لڑائی ختم ہو گئی۔ کلائو ہیسٹنگس نال ملکے بہت متاثر ہویا اتے اسنے ہیسٹنگز نوں اپنیاں لڑائی توں پہلاں دیاں سرگرمیاں نوں پھر توں شروع کرن لئی قاسم بازار بھیجیا۔ پچھوں 1757 وچّ لڑائی پھیر شروع ہوئی، جس کرکے پلاسی دی لڑائی ہوئی جس وچّ کلائیو نے نواب اتے اک فیصلہ کن فتح حاصل کیتی۔ سراج الدولہ نوں اکھاڑ سٹیا گیا اتے اسدے چاچے میر جعفر نوں تخت اُتے بٹھا دتا گیا، جسنے بریٹیش نیتیاں تحت کم کرن دی شروات کیتی۔

1758 وچّ ہیسٹنگس نوں بنگال دے راجگڑھ مرشدآباد دا ریزیڈینٹ بنا دتا گیا۔ شہر وچّ اوس دا کردار ظاہری طور اتے اک سفیر دا سی، پر کیونکہ ایسٹ انڈیا کمپنی دا دبدبا بنگال وچّ تیزی نال ودھ رہا سی، اسلئی اسنوں کلائو ولوں نویں نواب نوں حکم جاری کرن دا کم دتا گیا۔[6] میر جعفر دے راج ویلے دے دوران ایسٹ انڈیا کمپنی نے علاقے دے سنچالن وچّ اک وڈاار کرد نبھائیا اتے بنگال دے فوجیاں نے باہری حملہ آوراں دے خلاف بنگال دی رکھیا نوں متاثرکن ڈھنگ نال حلّ کیتا۔ جویں-جویں میر جعفر دی عمر ودھدی گئی،اوہ راج دے چلاون وچّ گھٹّ اثردار ہو گیا اتے 1760 وچّ بریٹیش فوجاں نے اسنوں عہدے توں ہٹا دتا اتے اسدی تھاں میر قاسم نوں نواب بنا دتا۔[7]


حوالے[لکھو]

  1. Bengal Public Consultations February 12, 1785. No. 2. Letter from Warren Hastings, 8th February, formally declaring his resignation of the office of Governor General.
  2. Lyall, Sir Alfred (1920). Warren Hastings. London: Macmillan and Co, 1. 
  3. Turnbull, Patrick. Warren Hastings. New English Library, 1975. p.17.
  4. Turnbull pp. 17–18
  5. Turnbull pp. 19–21
  6. Turnbull pp. 27–28
  7. Turnbull pp. 34–35
وارن ہیسٹنگز
Warren Hastings
ہندستان دا پہلا گورنر جنرل
جمیا: 6 دسمبر 1772آکسفورڈشائر,انگلینڈ
مریا 22 آگست 1818 گلوسسٹرشائر,انگلینڈ
راج ویلہ: 1773–1785


بارلے جوڑ[لکھو]