ویدک دور

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
مڈھلا ویدک دور ۔

ویدک دور (جاں ویدک یگاتہاس وچ اک دور سی جسدے دوران ہندو رہتل دے سبھ توں پرانے شاستراں، ویداں دی رچنا ہوئی سی۔ اس دور دے ویلے دی معیاد غیرمقررہ اے۔ بھاشائی نشان دسدے ہن کہ ویداں وچوں سبھ توں پرانے وید رگوید دی رچنا، موٹے طور اتے 1700 ق م اتے 1100 ق م دے دوران ہوئی سی اتے اس دور نوں مڈھلا ویدک دور کیہا جاندا اے۔[1] ویدک دور دا انت عامَ طور تے لگپگ 500 ق م اتے 150 ق م دے دوران ہون دا اندازا اے۔

دیس دور[لکھو]

ویدک دور وچ آریہ سپت سندھو دے علاقے وچ رہندے سی۔ ایہہ علاقہ اس وقت پنجاب اتے ہریانہ دے حصیاں تک پھیلیا ہویا سی۔ رگوید وچ 40 نہراں، ہمالیا (ہموت) ترکوتا پہاڑ، موجوت (ہندو کش پہاڑ) دا ذکر اے، گنگا دریا دا اک وار، جمنا دا تن وار ذکر اے۔ وندھیا پربتمالا دا ذکر نہیں ملدا۔ راوی دریا دے کنارے تے 'داشراجن جنگ' (سداس اتے دووداس) دے درمیان ہوئی سی۔

رگوید دے دور نردھارن وچ ودوان اک مت نہیں ہن۔ سبھ توں پہلاں میکس مولر نے ویداں دے دور مقرر کرن دی کوشش کیتی۔ اسنے بودھ دھرم (550 ق م) توں پچھے ول چلدے ہوئے ویدک ساہت دے تن گرنتھاں دی رچنا نوں منمانے ڈھنگ ولوں 200-200 سالاں دا سماں دتا اتے اس طرحاں رگوید دے رچنا دور نوں 1200 ق م دے قریب منّ لیا۔

اتہاس[لکھو]

عامَ طور تے مڈھلے ویدک دور دا سماں 2000 سال ق م اے ۔ سندھ گھاٹی رہتل دے انت توں بعد جو کہ 1900 ق م وچ ہویا جس توں بعد بھارتی آریا لوکاں نے بھارت دے شمال-مغربی علاقے وچ پرواس کیتا۔ اپنے نال- نال آریہ لوک گھوڑے اتے لوہا لیکے آئے جستوں کہ سندھ گھاٹی رہتل دے لوک انجان سن ۔ آریہ لوکاں دے بارے سبھتوں زیادہ رگوید سمہتا توں پتہ چلدا اے جس نوں کی 1500-1200 ق م وچ لکھیا گیا سی ۔ آریہ لوک آپنے نال نال اپنے رسم و رواج اتے سبھیاچار نوں لیکے آئے ۔ آریہ لوک قبیلے وچ رہندے سن جدکہ سندھ گھاٹی رہتل وچ سانوں تن منزلی مکان وی ملے ہن ۔

ناں[لکھو]

ویدک رہتل دا ناں اجیہا اس لئی پیا کہ وید اس دور دی جانکاری دا پرمکھ سروت ہن۔ وید چار ہن:- رگوید، ساموید، اتھروَ وید اتے یجروید۔ ایہناں وچوں رگوید دی رچنا سبھ توں پہلاں ہوئی سی۔ رگوید وچ ہی گائتری منتر اے جو سوتری نوں سمرپت اے۔

حوالے[لکھو]

  1. Oberlies (1998:155) gives an estimate of 1100 BCE for the youngest hymns in book 10. Estimates for a terminus post quem of the earliest hymns are more uncertain. Oberlies (p. 158) based on 'cumulative evidence' sets wide range of 1700–1100