پاݨی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
برف دا پہاڑ

پاݨی اک بے رنگ ، بے بو تے بے ذائقہ مائع اے جیہدے نال کسیاں، جھیلاں، سمندر تے مینہ بݨدے نیں۔ ایہ جیوندیاں شیواں، کیمیائی کمپاؤنڈ دا اہم انگ اے۔ پاݨی دے اک مالیکیول وچ اک آکسیجن تے دو ہائیڈروجن ایٹم کوویلنٹ جوڑ نال جڑے ہوندے نیں۔ پانی عام پدھری گرمی ناپ تے دباؤ تے پاݨی سار ہوندا اے پر ایہ زمین تے اپݨے پینڈے ویس برف وچ تے گیسی ویس پاف وچ وی ملدااے۔

پاݨی نے زمین دے 71٪ پاسے نوں گھیریا ہویا اے۔ زمین تے پاݨی دا 96.5% حصہ سمندراں وچ اے، 1.7% زمینی پدھر تھلے اے، 1.7% گلیشیراں، انٹارکٹکا تے گرین لینڈ اتے اے۔ ماسہ جیا حصہ پاݨی دے اکٹھاں وچ ہے تے 0.001% حصہ ہوا وچ اے۔ زمین دے پاݨی دا 2.5% حصہ سجرا پاݨی اے تے ایہدا 98.8% برف دی ویس وچ اے یا زمینی پاݨی وچ۔ 0.3% توں وی گھٹ پاݨی دریاواں، جھیلاں تے ہوا وچ اے تے ایس توں وی گھٹ اے (0.003%) جیوندیاں شیواں یا بنیاں شیواں وچ اے۔انسان پاݨی توں بنا صرف 3 دن رہ سکدا اے۔

زمین تے پاݨی اک چکر وچ ریندا اے۔ ایہ پاݨی توں پاف وانگوں اڈ کے اتے ول جاندا اے تے ٹھنڈا ہوکے بدل بݨدا اے تے مینہ ورسدا اے تے ایہ فیر کجھ زمین وچ تے چوکھا کسیاں دریاواں راہیں سمندر اپڑدا اے۔

صاف پاݨی انساناں تے دوسریاں جیوناں لئی ضروری اے پاویں ایہدے وچ کوغی کلوری یا طاقتوالی شے نہیں ہوندی۔ پچھلے کئی دھاکیاں وج صاف پاݨی دنیا دیاں ساریاں تھانواں تے ہے پر ساریاں دی پونج وچ نہیں۔ ہجے وی اک ارب لوک صاف پاݨی توں تھڑے نیں تے ڈھائی ارب لوک ضروری صفائی توں۔ صاف پانی دے ورتݨ تے کسے دیس دی آمدنی دا آپس وچ گوڑا جوڑ اے۔ کجھ سوچواناں دا گویڑہ اے جے 2025 تک دنیا دی ادھی لوک گݨتی کسے نہ کسے پاسیوں پاݨی دے رپھڑ وج ہوویگی۔ نومبر 2009 دی اک کھوج لکھت ایہ کیندی ے جے 2030 تک دنیا دے اگے ودھویں دیساں وچ پاݨی دی لوڑ ہوند توں 50% ودھ جائیگی۔ پاݨی فیکٹریاں چلاݨ وچ وی لوڑیدا اے تے کل ورتے گۓ صاف پاݨی دا گھٹ ودھ 70% وائی بیجی وچ ورتیا جاندا اے۔

کیمیائی گلاں[لکھو]

پاݨی اک کیمیائی مادھ اے جیدا کیمیائی فارمولا یا کیمیائی بنتر اے۔ پاݨی دے اک مالیکیول وچ دو ایٹم ہائیڈروجن دے اک ایٹم آکسیجن دا کوویلنٹ کیمیائی ول نال بݨے ہوندے نیں۔ پاݨی نیچر وچ مادے دے تن ویساں ٹھوس، پاݨی سار تے گیس یا ہوا وچ ملدا اے تے ایہ زمین تے کئی مورتاں وچ دسدا اے: ہوا وچ، بدلاں وچ اسمان تے، سمندراں وچ لونے پاݨی وانگوں، قطبی سمندراں برف پہاڑاں وچ، پہاڑاں دے گلیشیراں وچ، لوݨیاں تے سجرے پاݨی دیاں جھیلاں، دریاواں تے زمین دے اندر۔

  • پاݨی پدھرے گرمی ناپ تے دبآ تے اک پاݨی سار اے۔ ایہ بے سوادا اے تے ایہدے چوں کوئی مشک نہیں آندی۔ پاݨی تے برف ہلکی جی نیلے رنگ دی پآں ماردے نیں. ہوا وچ اڈدا پاݨی نہیں دسدا۔
  • الیکٹرومیگنیٹک سپیکٹرم وچ پاݨی بالکل صاف اے تے ایہدے وچوں ویکھیا جاسکدا اے۔ ایس باہجوں پاݨی بوٹے پاݨی وچ رہ سکدے نیں جے سورجی چانݨ اوہناں تک اپڑ سکدا اے۔ تھلویں رتے چانݨ () نوں آکسیجن-ہائیڈروجن دا جوڑ اپݨے ول کھچ لیندااے۔
  • کیوں جے پاݨی دا ایٹم سدھا نئیں تے آکسجین دے ایٹم وچ ہائیڈروجن دے ایٹم نالوں چوکھی الیکٹرونیگیٹیوٹی ہوندی اے تے ایس لئی آکسیجن دے ایٹم تے تھوڑا جیا نیگیٹو چارج ہوندا اے۔ ایس باہجوں پاݨی دا مالیکیول پولر ہوندا اے جیدے وچ الیکٹریکل ڈائیپول ٹور ہوندی اے۔ پاݨی دے مالیکیول دے ہائیڈروجن ایٹم دوسرے ایٹماں نال کئی جوڑ بݨالیندے نیں۔


بارلے جوڑ[لکھو]

اتہ پتہ[لکھو]