ژاک دریدا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
ژاک دریدا
(فرانسیسی وچ: Jacques Derrida ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Derrida-by-Pablo-Secca.jpg 

معلومات شخصیت
پیدائشی نام (فرانسیسی وچ: Jacques Derrida ویکی ڈیٹا اُتے (P1477) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جم 15 جولائی 1930[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


الابیار[۸]  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات 8 اکتوبر 2004 (74 سال)[۹][۱۰]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


پیرس کا پانچواں اراؤنڈڈسمنٹ[۱۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وجہ وفات سرطان لبلبہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات طبعی موت  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg فرانس[۱۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت

رکن امریکی اکادمی برائے سائنس و فنون  ویکی ڈیٹا اُتے (P463) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی اکولے نورمالے سپیریئر

ہارورڈ یونیورسٹی

یونیورسٹی آف پیرس 1 پینتھیون سوربون (–۱۹۸۰)[۱۳]

لائیسی لوئیس لی گرینڈ  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تخصص تعلیم humanities  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تعلیمی اسناد Doctorate in France  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
استاذ لوئی التھیوز  ویکی ڈیٹا اُتے (P1066) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تلمیذ خاص برنرڈ-ہنری لیوی  ویکی ڈیٹا اُتے (P802) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ فلسفی[۹][۱۰]،  ادبی نقاد[۹]،  استاد جامعہ،  لیکھک[۹]  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان فرانسیسی[۱۴]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ملازمت اسکول فار ایڈوانسڈ اسٹڈیز ان سوشل سائنسز[۱۵]،  یونیورسٹی آف کیلیوفورنیا اروائن  ویکی ڈیٹا اُتے (P108) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مؤثر افلاطون،  جیمز جوائس،  نطشے،  فردینا د سوسیور،  سگمنڈ فرائیڈ،  روسو،  کارل مارکس،  لیوی سٹراؤس،  ہیگل،  لوئی التھیوز،  لڈوگ وٹگنشٹائن  ویکی ڈیٹا اُتے (P737) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تحریک پس ساختیات  ویکی ڈیٹا اُتے (P135) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس IMDB اُتے صفحات  ویکی ڈیٹا اُتے (P345) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

ژاک دریدا (انگریزی: Jaques Derrida۔) (۱۵ جولائ‏ی ۱۹۳۰ء۹ اکتوبر ۲۰۰۴ء) اک فرانسیسی فلسفی سن جنھاں نے ۱۹۷۱ء وچ اک مقالہ لکھیا سی۔ جس وچ انہاں نے "ردتشکیلت" (DECONSTRUCTION) نو‏‏ں متعارف کروایا سی۔ انھاں نے فکری تے نظری کارنامے وچ افلاطون، ہوسرل فرایڈ، ہیہور وغیرہ ورگے عظیم مفکرین تے ادبا دے مابعدالطعبیاندی نظام فک‏ر ک‏ے تصورات، تضادات تے افتراقات اُتے فکری نقد لکھیا۔ انہاں نے کہیا کہ روحانی یا مابعد الطعبیاندی نظام نو‏‏ں سرے تو‏ں مسترد کر دتا، کیونجے انہاں دا خیال سی کہ ایہ نظام فکر کدی مکمل نئيں۔ انہاں دے خیال وچ مغربی فکر روايتی طور اُتے مابعدالطبیاتی جڑی ھوئی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں کئی فکری ابہام پیدا ہوئے۔ جس نو‏‏ں تقریر ہی محفوظ رکھ سکدی ا‏‏ے۔ بولی تو‏ں بولے جانے والا لفظ کیونجے بلاواسطہ ہُندا ا‏‏ے۔ اس لئی ایہ تصور لیا جاندا اے کہ تقریر دے ذریعے مطلق صداقت تے اک مقررہ معنی، اک فیصلہ نیہہ جو صداقت یا معنی دے اصل وی تصور کيتے جاندے نيں، جس وچ جوہر یا مرکز تک رسائی حاصل کرنا ممکن ھو پاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے کیال وچ اک معنی دوسرے معنی نو‏‏ں مسترد کردا ا‏‏ے۔

رد تشکیلیت[سودھو]

فلسفہ چونکہ متن ہی نئيں سارے آفاق نو‏‏ں صداقت تے معنی تو‏ں خالی قرار دیندا ا‏‏ے۔ اس لئی لفظ قدر وی اس دے لئی اک جز و ودھ دا حکم دا درجہ اختیار کر جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے خیال وچ متن دے معنی قاری دے نظریہ حیات (آئیڈیالوجی) دے درمیان وچ بین العمل اُتے مبنی ہُندے نيں۔ تے متن دے لفظاں وچ آئیڈیالوجی دا رنگ چڑھا ہُندا ا‏‏ے۔ دریدا دا "رد تشکیلیت" دا نظریہ خاصا پیچیدہ تے اُلجھیا ہويا اے لہذا اس د‏ی حتمی تعریف نئيں کيت‏ی جاسکدی۔ ایہ اک مبہم فلسفیانہ اصطلاح ا‏‏ے۔ ایہ جزوی طور اُتے نويں تشریحات دے ذریعے پرانے متں نويں زندگی تلاش کيتی جاندی اے تے نويں تناظر وچ متناں دے پوشیدہ رموز د‏‏ی نويں معنی، نويں تشریحات تے تفہیمات تلاش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ معنی، پس معنی تے معنی در معنی نو‏‏ں الٹا کر رد معنی وچ تبدیل کردیندا ا‏‏ے۔ دریدا دا خیال اے کہ کلام تے گفتار دے جڑاں تشکیک تے اعتباطی نوعیت د‏‏ی ہُندیاں نيں۔ ایہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ متن دے متعین معنی نئيں ہُندے۔ کیونجے کئی موضوعی عناصر متن د‏‏ی معنویت تبدیل کردیندے نيں۔ دریدا نے اکثر متن د‏‏ی معنویت نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی جو کچھ لکھیا اوہ اس د‏ی معنویت نو‏‏ں خود وی نئيں سمجھ پائے۔ دریدا د‏‏ی ردتشکیلیت دا نظریہ ادب تے متن تے ادبی تنقید وچ دا نظریہ رد وی کيتا گیا تے اس د‏ی توسیع وی ہوئی۔ ہن "پس ردتشکیل" دا تازہ نظریہ موضوع بحث ا‏‏ے۔

اردو دے نقاد تے ادبی نظریہ دان احمد سہیل نے اپنے مضمون وچ " دریدا تے ردتشکیلت، اک مختصر فکری تعارف" وچ لکھیا اے، ردتشکیلت"( DECONSTRUCTION) نو‏‏ں دریڈا نےمتعارف کروایا سی۔ . ژاک دریڈا نے فکری تے نظری کارنامے وچ افلاطون،ھوسرل فرایڈ، ہیہور وغیرہ جداں عظیم مفکرین تے ادبا دے مابعدالطعبیاندی نظام فکر کےتصورات، تضادات تے افتراقات اُتے فکری نقد لکھیا. انہاں نے کہیا کہ روحانی یا مابعد الطعبیاندی نظام نو‏‏ں سرے تو‏ں مسترد کر دتا ، کیونجے انہاں دا خیال سی کہ ایہ نظام فکر کدی مکمل نئيں . انہاں دے خیال وچ مغربی فکر روايتی طور اُتے مابعدالطبیاندی جڑی ھوئی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں کئی فکری ابہام پیدا ھوئے۔ جس نو‏‏ں تقریر ہی محفوظ رکھ سکدی ا‏‏ے۔ بولی تو‏ں بولے جانے والا لفظ کیونجے بلاواسطہ ہُندا ا‏‏ے۔ اس لئی ایہ تصور لیا جاندا اے کہ تقریر دے ذریعے مطلق صداقت تے اک مقررہ معنی، اک فیصلہ نیہہ جو صداقت یا معنی دے اصل وی تصور کيتے جاندے نيں، جس وچ جوہر یا مرکز تک رسائی حاصل کرنا ممکن ھو پاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے کیال وچ اک معنی دوسرے معنی نو‏‏ں مسترد کردا ا‏‏ے۔ "رد تشکیلیت"کا فلسفہ چونکہ متن ہی نئيں سارے آفاق نو‏‏ں صداقت تے معنی تو‏ں خالی قرار دیندا ا‏‏ے۔ اس لئی لفظ قدر وی اس دے لئی اک جز و ودھ دا حکم دا درجہ اختیار کر جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے خیال وچ متن دے معنی قاری دے نظریہ حیات (آئیڈیالوجی) دے درمیان بین العمل اُتے مبنی ھوندے نيں ۔ تے متن دے لفظاں وچ آئیڈیالوجی دا رنگ چڑھا ہُندا ا‏‏ے۔ دریدا دا " رد تشکیلیت" دا نظریہ خاصا پیچیدہ تے اُلجھیا ھوا اے لہذا اس د‏ی حتمی تعریف نئيں کيت‏ی جاسکدی ۔ ایہ اک مبہم فلسفیانہ اصطلاح ا‏‏ے۔ ایہ جزوی طور اُتے نويں تشریحات دے ذریعے پرانے متں نويں زندگی تلاش کيتی جاندی اے تے نويں تناظر وچ متناں دے پوشیدہ رموز د‏‏ی نويں معنی، نويں تشریحات تے تفھیمات تلاش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ معنی، پس معنی تے معنی در معنی نو‏‏ں الٹا کر رد معنی وچ تبدیل کردیندا ا‏‏ے۔ دریڈا دا خیال اے ۔کلام تے گفتار دے جڑاں تشکیک تے اعتباطی نوعیت د‏‏ی ھوندی نيں۔ ایہ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ متن دے متعین معنی نئيں ھوندے۔ کیونجے کئی موضوعی عناصر متن د‏‏ی معنویت تبدیل کردیندے نيں۔دریڈا نے اکثر متن د‏‏ی معنویت نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی جو کچھ لکھیا اوہ اس د‏ی معنویت نو‏‏ں خود وی نئيں سمجھ پائے۔ دریدا د‏‏ی ردتشکیلیت دا نظریہ ادب تے متن تے ادبی تنقید وچ دا نظریہ رد وی کيتا گیا تے اس د‏ی توسیع وی ہوئی"۔

حوالے[سودھو]

  1. اجازت نامہ: CC0
  2. انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس آئی ڈی: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=345&url_prefix=https://www.imdb.com/&id=nm1104986 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۳ اکتوبر ۲۰۱۵
  3. Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Jacques-Derrida — subject named as: Jacques Derrida — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — عنوان : Encyclopædia Britannica
  4. RKDartists ID: https://rkd.nl/explore/artists/446969 — subject named as: Jacques Derrida — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6p84tvf — subject named as: Jacques Derrida — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  6. Find a Grave memorial ID: https://www.findagrave.com/memorial/9580205 — subject named as: Jacques Derrida — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  7. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/derrida-jacques — subject named as: Jacques Derrida — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — مدیر: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus تے Wissen Media Verlag
  8. Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Jacques-Derrida — عنوان : Encyclopædia Britannica
  9. ۹.۰ ۹.۱ ۹.۲ ۹.۳ https://cs.isabart.org/person/9784 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱ اپریل ۲۰۲۱
  10. ۱۰.۰ ۱۰.۱ فرینس دا ببلیوٹیک نیشنل آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11899710z — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۰ مئی ۲۰۲۱ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — اجازت نامہ: Open License
  11. Fichier des personnes décédées ID (matchID): https://deces.matchid.io/id/Ht6wto0fLnZr — اجازت نامہ: GNU Lesser General Public License, version 3.0
  12. https://libris.kb.se/katalogisering/hftwwt414hrjfk0 — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۴ اگست ۲۰۱۸ — شائع شدہ از: ۱۸ ستمبر ۲۰۱۲
  13. SUDOC editions: https://www.sudoc.fr/046771506 — مصنف: Agence bibliographique de l'enseignement supérieur — عنوان : Système universitaire de documentation — ناشر: Agence bibliographique de l'enseignement supérieur
  14. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11899710z — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  15. Theses.fr person ID: https://www.theses.fr/027287130