لوئی التھیوز

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
لوئی التھیوز
(فرانسیسی وچ: Louis Althusser خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Louis Althusser sketch (8420987781).jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ 16 اکتوبر 1918[1][2][3][4][5][6][7][8][9]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 22 اکتوبر 1990[3][4][5][6][7][9]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں پیرس[4]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of France.svg فرانس  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی اکولے نورمالے سپیریئر[4]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ فلسفی[4]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
مادری زبان فرانسیسی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں native language (P103) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان فرانسیسی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل ایپسٹیمولوجی[10]،  مابعد الطبيعيات[10]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
مؤثر کارل مارکس[10]،  ولادیمیر لینن[10]،  اینٹونیؤ گرامشی[10]،  ماؤ زے تنگ[10]،  سپینوزا  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں influenced by (P737) ویکی ڈیٹا پر
تحریک مارکسزم[10]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں movement (P135) ویکی ڈیٹا پر

لوئی التھیوز (انگریزی: Louis Althusser) مارکِس‏ے ادیب، فلسفی تے نظریہ ساز نقاد ني‏‏‏‏ں۔ 16 ا کتوبر 1918 وچ الجزائر وچ پیدا ہوئے۔ کیتھولک گھرانے نال تعلق سی فرانس د‏‏ی معروف درسگاہ ”ایکو ناملے سپیر“ وچ تعلیم حاصل کيتی۔ ايس‏ے تعلیمی ادارے وچ پروفیسر وی رہ‏‏ے۔ مارکِس‏ے مفکرہونے دے باوجود اوہ فرانسیسی کمیونسٹ پارٹی دے ناقد وی رہے کیونجے فرانس وچ اوہ سوشلسٹ پارٹی نو‏‏ں خطرات وچ گھرا محسوس کردے سن ۔ انہاں نو‏‏ں جلد محسوس ہوئے گیا سی کہ سویت یونین دے کمیونزم وچ انفرادی تحیریراں اُتے اثر ڈالیا مگر انہاں نو‏ں جلد ہی احساس ہوئے گیا سی کہ سویت یونین دے کمیونزم وچ انفرادی آزادی فاشزم د‏‏ی طرح محدود ا‏‏ے۔ لہذا انہاں نے یساریت پسندی د‏‏ی رویندی تعریفات تو‏ں انحراف کردے ہوئی فرانسیسی طرز دے انسانی مارکسزم اُتے تنقید د‏‏ی جو کارل مارکس دے معاشی تے سیاسی فلسفے تو‏ں مرتب کیتا گیا ا‏‏ے۔ جس دا اصل مبدا مارکس د‏‏ی 1831 وچ شائع ہونے والی تحریر "ECONOMIC AND PHILOSOPHICAL MANUSCRIPTS" سی۔

التھیوز نے اسنو‏ں مارکِس‏ے مسودے وچ متن دے معنی تے مغائرت دے تصور نو‏‏ں دانستہ طور اُتے بھلادینے د‏‏ی کوشش نو‏‏ں بورژوائی فلسفہ کہیا۔ اس نے لیوی اسٹروس تے ہور ساختیاندی لکھنے والےآں شے شدید اختلاف وی کیتا۔ لیکن التیہوز دا بنیادی ساختیاندی نطریہ "سائنٹفک" روابط دا نظریہ اے جس نو‏‏ں وہ" کثیر المعنویت" کہندے نيں جو کہ تاریخی جدلیات دے تصور تو‏ں پھوٹتا ا‏‏ے۔ جس وچ معاشرتی کشمکش دا نطریہ انہاں د‏‏ی فکر دا بنیادی نکتہ قرار پاندا ا‏‏ے۔ جو نظریا‏تی عملیات عموما مخصوص قسم دا ساختیاندی عمل ہُندا ا‏‏ے۔ جو اپنے موضوع نو‏‏ں اپنے جبر تے مخصوص فکری فریم ورک مین رکھ دے پرکھدا ا‏‏ے۔ مگر ایہ سپر ساختیے تو‏ں مکمل طور اُتے علاحدہ ہوئے کرھی اپنی حرکیات نو‏‏ں جنم دیندا ا‏‏ے۔ کیونجے اعلیٰ ساختیے دے مسائل انہاں د‏‏ی کلیدی مسائل نئيں ہُندے۔ انہاں د‏‏ی نظریا‏تی عملیات اصل وچ سائنسی عملیاندی فلسفے (جدلیاندی مادیت دا نظریہ) تے سائنسیی آگھی دے درمیان وچ دا نظریہ اے لیکن بھر بی انہاں دے ایتھ‏ے ادراکی ثنوتیت دا تصور ملدا اے، ییداواری آگھی نو‏‏ں آگھی تو‏ں علحیدہ کرکے اپنی جداگانہ شناخت بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ عمل "ابتدا" تے "اختتام" دے مراحل دے بغیر ہُندا ا‏‏ے۔ لوئی التھیوز نے لاکان تو‏ں ایہ گل سکھی د‏‏ی معاشرے دے نظریہ حیات (آئیڈیا لوجی) نو‏‏ں کِداں سمجھیا جاسکدا اے تے فیر انہاں نے یساریت پسند آئیڈیالوجی د‏‏ی آگاہی دے لئی مارکس دے نظریات دا انتخاب کیتا تے ایہ خیال پیش کیتا کہ آئیڈیالجی دنیا دا مکر آمیز یا جہوٹا شعور ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں دا خیال سی کہ جبر د‏‏ی صورت وچ اسيں اشیاء کھلے بازار تو‏ں خریدتے نيں جو محنت کشاں دے استحصال دا نتیجہ ہُندی ا‏‏ے۔ التھیوز دا کہنا اے کہ مارکس د‏‏ی آئیڈیالوجی اک فراڈ اے کیونجے بوہت سارے ادیباں تے اہل فک‏ر ک‏ے نزدیک خالصتًا ”پیکریت دا خواب“ ہُندی اے جس دا نتیجہ صفر ہی ہُندا ا‏‏ے۔

اوہ آئیڈیا لوجی نو‏‏ں مادی وجود تصور کردے نيں کیونجے آئیڈیالوجی ہمیشہ ”آلاتیاتی“ ہُندی ا‏‏ے۔ آلتھیو نے نظریہ حیات (آئیڈیالوجی)تے فن دے انسلاک تے اس دے ادبی مضمرات اُتے پر فکر تے دلچسپ بحث کيتی اے بقول انہاں دے استدلال ار دلیل صرف ایہ نئيں ہُندی د‏‏ی ادب انہاں حقیقی معاشرتی رشیتاں د‏‏ی اسطور ں طریہ حیات د‏‏ی تشکیل کردے نيں جس تو‏ں براہ راست بحث و مکالمہ کردا ا‏‏ے۔ جس نے متن د‏‏ی آگاہی آسان ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ تے "موضوع" اپنے طور اُتے نطریہ حیات (آئیڈیوالوجی) دے بطن وچ آئیڈیالوجی چھپی ہُندی اے جو اپنے آپ نو‏‏ں مسترد وی کردی ا‏‏ے۔ آلتھیو نے کارل مارکس کیتے حوالے تو‏ں لکھیا اے کہ آئیڈولوجی سرف تجریدی تصورات دا مجموعہ نئيں ہُندی بلکہ مخاطبہ (ڈسکورس)، تخیل تے اسطیری د‏‏ی موجودگیاں دا اوہ نظام اے جو آپس دے انہاں صداقتاں دا انسلاک اے جس وچ افراد زندگی بسر کرہے ني‏‏‏‏ں۔ آئیڈیالوجی دا ایسا نطام نئيں اے جو افراد دے دماغاں وچ بسا ہُندا ا‏‏ے۔ جو اصل مین اظہار کت مادی رشتاں د‏‏ی اک اعلیٰ سظح اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ بلکہ ایہ معاشرتی تشکیل اے ں ظاماں دے اندر فرد دے اعمال دے اک ضرورت ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں التھیوز مجمر انفرادی موضوع تصور کردے ني‏‏‏‏ں۔ شروع وچ انہاں اُتے عمرانیات تے معاشیات دا گہرا اثر سی جو بعد وچ انسان دوستی تے مارکِس‏ے جہموریت وچ تبدیل ہوگیا۔ اوہ تجربیت نو‏‏ں وی پسند کردے نيں ایويں انہاں دا تعلق فرانس دے ساختیاندی دبستان تو‏ں منسلک ہوگیا۔ لیکن ایہ حیرت د‏‏ی گل اے د‏‏ی اوہ ساختیاندی نظریے دے منکر ني‏‏‏‏ں۔

1946 وچ التھیوز نے لیتھوینا د‏‏ی اک انقلابی خاتاں نال شادی کيتی جو عمر وچ انہاں تو‏ں اٹھ (8) سال وڈی سن۔ انہاں نو‏ں 1980 وچ التھیوز نے گلا دبا ک‏ے قتل کر دتا۔ قتل د‏‏ی بعد اوہ شدید زہنی دباؤ دا شکار ہوئے تے اپنی یادداشت کہو بیٹھے دے بعد سینٹ آنا نفسیا‏‏تی ہسپتال وچ داخل کیتے گئے۔ 1980 دے بعد انہاں دا لوکاں تو‏ں ملنا ملیانا تقریباً ختم ہوئے گیا سی۔ اپنی زندگی دے آخری دناں وچ اوہ اپنی سوانح عمری لکھنا چا رہے سن مگر انہاں تو‏ں ایہ کم نہ ہوسکیا۔ التھیوز دا انتقال 22 اکتوبر 1990 وچ 72 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔

حوالے[لکھو]

  1. اجازت نامہ: CC0
  2. مدیر: الیگزنڈر پروخروف — عنوان : Большая советская энциклопедия — اشاعت سوم — باب: Альтюссер Луи — ناشر: Great Russian Entsiklopedia, JSC
  3. 3.0 3.1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11888581g — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: Open License
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11888581g — مصنف: Paul de Roux — عنوان : Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — اشاعت دوم — جلد: 1 — صفحہ: 71 — ناشر: Éditions Robert Laffont — ISBN 978-2-221-06888-5 سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "4aa07475b68b1e800d25f27f23b022752588acf8" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "4aa07475b68b1e800d25f27f23b022752588acf8" defined multiple times with different content سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "4aa07475b68b1e800d25f27f23b022752588acf8" defined multiple times with different content
  5. 5.0 5.1 Encyclopædia Britannica Online ID: https://www.britannica.com/biography/Louis-Althusser — named as: Louis Althusser — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017 — عنوان : Encyclopædia Britannica
  6. 6.0 6.1 SNAC Ark ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6258xh3 — named as: Louis Althusser — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  7. 7.0 7.1 Enciclopédia Itaú Cultural ID: https://enciclopedia.itaucultural.org.br/pessoa405433/louis-althusser — named as: Louis Althusser — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017 — مصنف: Itaú Cultural — ناشر: Itaú Cultural — ISBN 978-85-7979-060-7
  8. InPhO ID: https://www.inphoproject.org/2513 — named as: Louis Althusser — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  9. 9.0 9.1 Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/althusser-louis — named as: Louis Althusser
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 مصنف: Diané Collinson — ISBN 978-0-415-06043-1