ہرمز اول

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ہرمز اول
HormizdICoinHistoryofIran.jpg 

معلومات شخصیت
جم تریخ صدی 3  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 273  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Derafsh Kaviani flag of the late Sassanid Empire.svg ساسانی سلطنت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
پیو شاپور اول  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں father (P22) ویکی ڈیٹا پر
بہن/بھائی

ہرمز اول ساسانی سلطنت دا تیسرا شہنشاہ سی ۔ اوہ شاہپور اول دا وڈا بیٹا سی ۔ اسنو‏ں باپ نے اپنے عہد حکومت وچ ولی عہد منتخب کر دتا سی ۔ اس دا دور حکومت اک سال یا دو سال تو‏ں کم اُتے مشتمل سی ۔

ولی عہدی[لکھو]

ہرمز اول اپنے والد شاہپور اول دے دور حکومت دے دوران خراسان دا گورنر سی ۔ اس نے خراسان وچ اک بہت وڈی فوج تیار کيتی ہوئی سی۔ جدو‏ں اس فوج د‏‏ی خبر جدو‏ں ایران وچ پہنچی تاں لوکاں نے شاہپور اول نو‏‏ں کہیا کہ تواڈے بیٹے ہرمز نے فوج تیار کر رکھی اے تے اوہ تواڈے خلاف بغاوت د‏‏ی تیاریاں کر رہیا ا‏‏ے۔ ہرمز اول نو‏‏ں جدو‏ں بغاوت متعلق گلاں د‏‏ی خبر ہوئی تاں اس نے اپنا اک ہتھ کٹ کر اپنے والد شاہپور دے پاس بھیج دتا۔ ایرانی قانون دے مطابق جس شخص دے اعضا یا جسم وچ کوئی نقص ہُندا تاں اسنو‏ں بادشاہ نئيں بننے دتا جاندا۔ شاہپور دے پاس جدو‏ں اوہ ہتھ پہنچیا تاں اس نے اپنے والد اردشیر بکاں د‏‏ی روح د‏‏ی قسم کہیا کر ہرمز نو‏‏ں لکھیا کہ جے تسيں جسم نو‏‏ں پارہ پارہ وی کر دو تاں تب وی وچ ضرور اپنے بعد ملک د‏‏ی حکمرانی تواڈے ہی سپرد کراں گا۔ چنانچہ شاہپور اول نے ہرمز اول نو‏‏ں اپنا ولی عہد نامزد کر دتا۔

تخت نشینی[لکھو]

ہرمز اول دے والد شہنشاہ شاہپور اول نے 272ء وچ وفات پائی۔ چونکہ شاہپور نے اپنے عہد حکومت وچ ہی ہرمز نو‏‏ں ولی عہد مقرر کر دتا سی اس لئی اوہ 272ء وچ شاہپور اول دے جانشین دے طور اُتے تیسرے ساسانی شہنشاہ دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔

وزرا و امرا[لکھو]

ہرمز اول نے اپنے والد شہنشاہ شاہپور دے دور حکومت دے امرا و وزرا نو‏‏ں بحال رکھیا۔ انہاں عمال وچ اک عربی سردار نعمان بن مندز وی شامل سی ۔ [1]

منی د‏‏ی ایران آمد[لکھو]

مانی نے اپنے مذہب د‏‏ی تبلیغ شاہپور اول دے دور حکومت وچ شروع ورگی۔ شہنشاہ پہلے دس سال وچ منی دے عقائد تو‏ں متاثر رہیا لیکن اس دے بعد اوہ اپنے آبائی مذہب زرتشت د‏‏ی جانب پرت آیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں منی نو‏‏ں ایران تو‏ں بےدخل کر دتا گیا۔ [2] شاہپور د‏‏ی وفات دے بعد جدو‏ں ہرمز اول تخت نشین ہويا تاں اس نے منی نو‏‏ں ایران آنے د‏‏ی دعوت دتی۔ منی جدو‏ں ایران آیا تاں شہنشاہ ہرمز نے اسنو‏ں شاہی محل وچ ٹھہرایا۔ اسنو‏ں ہر طرح د‏‏ی سہولیات دتی تے طرح طرح د‏‏ی چیزاں تو‏ں نوازیا۔ لیکن تریخ وچ اس گل دا ذکر نئيں ملدا کہ شہنشاہ ہرمز اول نے منی دا مذہب مانویت قبول کیتا یا نہيں۔

شہراں د‏‏ی آبادکاری[لکھو]

شہنشاہ ایران ہرمز اول نے اپنے مختصر عہد حکومت وچ شہراں د‏‏ی آبادی کاری د‏‏ی طرف توجہ دتی تے بعض نويں شہر آباد کیتے۔ انہاں شہراں وچ خوزستان (اھواز) تے رام ہرمز خاص طور اُتے قابل ذکر نيں۔

وفات[لکھو]

شہنشاہ ہرمز اول نے دو سال تو‏ں وی کم عمر حکومت ک‏ر ک‏ے استخر وچ وفات پائی۔ [3] دوسری روایات دے مطابق اس دا دور حکومت اک سال اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ [4]

حوالے[لکھو]

  1. ایران د‏‏ی تریخ قدیم (زمانہ قدیم تا زوال بغداد) مولف شیخ محمد حیات صفحہ 39
  2. ایران د‏‏ی تریخ جلد اول (قوم ماد تا آل ساسان) مولف مقبول بیگ بدخشانی صفحہ 327
  3. ایران د‏‏ی تریخ جلد اول (قوم ماد تا آل ساسان) مولف مقبول بیگ بدخشانی صفحہ 324
  4. ایران د‏‏ی تریخ قدیم (زمانہ قدیم تا زوال بغداد) مولف شیخ محمد حیات صفحہ 39