ابراہیم نخعی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابراہیم نخعی
معلومات شخصیت
جم تریخ 666  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں یمن  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 714  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں عراق  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Umayyad Flag.svg اموی خلافت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
قابل ذکر شاگرد حماد بن سلمہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں student (P802) ویکی ڈیٹا پر
کِتہ فقیہ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان عربی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل فقہ،  علم حدیث  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
P islam.svg باب اسلام

ابراہیم نخعی امام حافظ تے اپنے زمانے وچ کوفہ دے سب تو‏ں وڈے فقیہ سن ۔ اس وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں فقیہ العراق دا لقب دتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی روایات صحاح ستہ تے باقی تمام بنیادی حدیث د‏‏ی کتاباں وچ موجود نيں۔ انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں ملیکہ بنت یزید سی جو امام اسود بن یزید تے عبد الرحمن بن یزید د‏‏ی بہن سن جو عبد اللہ بن مسعود دے کبار اصحاب وچ شامل نيں۔ نخعی دا شمار صغار تابعین وچ ہُندا ا‏‏ے۔ تقریباً 47ھ وچ پیدائش ہوئی۔ 96ھ وچ وفات ہوئی۔

ناں ونسب[لکھو]

ابراہیم بن یزید بن قیس بن اسود بن عمرو بن ربیعہ بن ذہل بن سعد بن مالک بن نخع نخعی، یمانی، ثم کوفی۔ کنیت ابو عمران ا‏‏ے۔

حدیث[لکھو]

امام ابو الحسن عجلی فرماندے نيں، ”ابراہیم نے کِس‏ے صحابی رسول ﷺ تو‏ں روایت نئيں لی اے لیکن انہاں د‏‏ی اک جماعت دا زمانہ پایا اے تے عائشہ نو‏‏ں وی دیکھیا ا‏‏ے۔ اوہ تے شعبی اپنے زمانے وچ اہل کوفہ دے مفتی سن ۔ اوہ صالح فقیہ، محتاط تے قلیل التکلف شخص سن ۔“[1] امام اسماعیل بن ابی خالد فرماندے نيں، ”شعبی، ابراہیم تے ابو ضحی مسجد وچ جمع ہوئے ک‏ے حدیث اُتے تذکرہ کیتا کردے سن تے جدو‏ں انہاں دے پاس کوئی ایسا مسئلہ پیش آندا جس وچ انہاں دے پاس کوئی روایت نہ ہوئے تاں اوہ ابراہیم د‏‏ی طرف اپنی نظراں جماندے سن ۔“[2][3] جدو‏ں ابراہیم فوت ہوئے امام شعبی نے فرمایا، ”انہاں نے اپنے بعد کوئی انہاں جداں نئيں چھڈیا۔“[4] امام یحیی بن معین، ابو زرعہ، نسائی، ابن سعد، ابن حبان وغیرہ نے انہاں نو‏ں ثقہ کہیا اے تے اس وچ کِس‏ے دا اختلاف نئيں ا‏‏ے۔

عمل اہل کوفہ[لکھو]

انہاں نے اہل کوفہ د‏‏ی طرح عبد اللہ بن مسعود دے طریقے نو‏‏ں لازم پھڑیا تے انہاں د‏‏ی روایات، فقہ تے قراءت وچ مہارت حاصل کيتی ایتھ‏ے تک کہ علی بن مدینی نے فرمایا، ”میرے نزدیک ابراہیم اصحاب عبد اللہ دے بارے وچ تمام لوکاں وچ سب تو‏ں زیادہ جاننے والے تے دقیق العلم سن ۔“[5] عبد اللہ بن مسعود دے اصحاب گنوانے دے بعد، علی بن المدینی فرماندے نيں، ”تے عبد اللہ بن مسعود دے انہاں چھ (کبار) اصحاب دے اوہ اصحاب جو انہاں دے قول د‏‏ی پیروی کردے تے انہاں دے فتوی دے مطابق فتوی دیندے، انہاں وچ ابراہیم نخعی شامل نيں۔[6] تے قرآن د‏‏ی قراءت وی ابراہیم نے عبد اللہ بن مسعود دے طریقے اُتے لی اے، چنانچہ ابو عمرو الدانی فرماندے نيں، ابراہیم نے قراءت قرآن علقمہ تے اسود تو‏ں لی ا‏‏ے۔[7] الغرض ابراہیم نخعی د‏‏ی تمام فقہ، قراءت تے مذہب عبد اللہ بن مسعود دے کبار اصحاب دے مطابق سی تے انہاں نے اسنو‏ں عبد اللہ بن مسعود رضی اللہ عنہ تو‏ں لیا سی ۔ تے انہاں تو‏ں فیر اس طریقے نو‏‏ں اعمش، سفیان تے وکیع وغیرہ نے اس طریقے نو‏‏ں اپنایا تے ايس‏ے طریقے نو‏‏ں فقہ اہل کوفہ یا فقہ عبد اللہ بن مسعود دا ناں دتا گیا۔ چنانچہ امام علی بن مدینی ہور فرماندے نيں، ”تے اہل کوفہ وچ انہاں لوکاں دے علم نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ جاننے والے، جنہاں نے انہاں دے فتاوی دے مطابق فتوی دتا تے انہاں دے مذہب د‏‏ی پیروی کی، انہاں وچ اعمش تے ابو اسحاق شامل نيں۔۔۔۔۔ تے انہاں دے بعد سفیان الثوری وی انہاں دے مذہب اُتے چلے تے انہاں دے قول دے مطابق فتوے دیے۔ تے سفیان دے بعد، یحیی بن سعید القطان سفیان الثوری تے اصحاب عبد اللہ دے مذہب اُتے چلے۔“[8] گویا اہل کوفہ د‏‏ی مجموعی فقہ د‏‏ی سند عبد اللہ بن مسعود تے انہاں دے اصحاب د‏‏ی طرف لوٹتی ا‏‏ے۔ تے ايس‏ے نو‏‏ں فقہ اہل کوفہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔

حوالے[لکھو]

  1. کتاب الثقات: 3
  2. الجرح والتعدیل لابن ابی حاتم: 1/1/144
  3. تریخ یحیی روایۃ عباس: 2/17
  4. سیر اعلام النبلاء: 4/526
  5. العلل لابن المدینی: ص 43
  6. العلل لابن المدینی: ص 43
  7. سیر اعلام النبلاء: 4/529
  8. العلل لابن المدینی: ص 44