ابن ابی الدنیا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
ابن ابی الدنیا
(عربی وچ: ابن أبي الدنيا‎ ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جم سنہ 823[۱][۲][۳][۴][۵][۶]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


بغداد  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات سنہ 894 (70–71 سال)[۱][۲][۳][۴][۵][۷][۶]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


بغداد  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت خلافت عباسیہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
استاذ امام بخاری،  ابو داؤد،  ابو حاتم رازی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1066) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ استاد،  مورخ  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان عربی[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شعبۂ عمل علم حدیث،  زہد  ویکی ڈیٹا اُتے (P101) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
باب اسلام

حافظ ابوبکر بن ابی الدنیا ابن ابی الدنیا تو‏ں معروف عبد اللہ بن محمد بن عبید بن سفیان القرشی الاموی بغدادی نيں۔

ولادت[سودھو]

ابن ابی الدنیا 208ھ/ 823ء وچ بغداد وچ پیدا ہوئے۔

استاداں[سودھو]

ان دے مشائخ وچ احمد دورقی، علی بن جعد جوہری، زُہیر بن حرب، ابوعبید قاسم بن سلام، داود بن رشید خورازمی، محمد بن سعد کاتبِ واقدتی، امام بخاری تے امام ابوداود وغیرہ نيں جنہاں تو‏ں فنِ حدیث د‏‏ی تعلیم پائی،

تلامذہ[سودھو]

ان تو‏ں امام ابن ماجہ نو‏‏ں تلمذ حاصل ا‏‏ے۔ چنانچہ انھاں نے اپنی ’’تفسیر‘‘ وچ انہاں تو‏ں روایتاں کيت‏یاں ناں، لیکن ’’سنن‘‘ وچ کوئی حدیث انہاں د‏‏ی روایت تو‏ں منقول نئيں ا‏‏ے۔

سیرت وخصائص[سودھو]

شیخ الوقت، امام الائمہ، فقیہ العصر، شیخ الحدیث، حافظ الحدیث ابو بکر عبد اللہ بن محمد المعروف ابنِ ابی الدنیا مشہور حفاظِ احادیث وچو‏ں سن ۔ابن ابی الدنیا شہزادگانِ خلفائے عباسیہ دے اَتالیق رہے۔خلیفہ معتضد باللہ د‏‏ی تربیت وی انہاں ہی د‏‏ی اَتالیقی وچ ہوئی۔ حافظ ذہبی نے "تذکرۃ الحفاظ" وچ انہاں دا ترجمہ انہاں لفظاں وچ شروع کیتا اے: ابن أبي الدنیا المحدث العالم الصدوق۔یعنی : ابنِ ابی الدنیا محدث، عالم تے سچے راویاں تو‏ں نيں۔اورحافظ جمال الدین مزّی دے "رہتل الکمال" وچ ایہ لفظاں نيں: أبو بکر بن أبي الدنیا البغدادي الحافظ صاحب اللکھتاں المشہورۃ ومؤدب أولاد الخلفاء۔یعنی: ابنِ ابی الدنیااحادیث دے حافظ، کتبِ مشہورہ دے مصنف تے خلفاء دے اولاد د‏‏ی تربیت فرماندے سن ۔ ابنِ ابی حاتم دا بیان اے کہ ميں نے اپنے والد د‏‏ی معیت وچ انہاں تو‏ں حدیثاں لکھایاں نيں تے والد نے انہاں نو‏‏ں صدوق کہیا ا‏‏ے۔ آپ ایسی صلاحیت دے حامل شخص سن اک بندے نو‏‏ں آپ جدو‏ں چاہن رولاداں تے جدو‏ں چاہن ہنسا دتیاں ايس‏ے ادا تو‏ں متاثر ہوک‏ے خلیفہ نے آپ نو‏‏ں اپنی بیٹےآں د‏‏ی تربیت دے لئی رکھیا۔

تصنیفات[سودھو]

یہ وڈے مشہور مصنف ہوئے نيں۔ 164 تصنیفات نيں دنیوی عروج وی خوب پایا۔

  • كتاب الإخلاص والنيۃ
  • كتاب المطر والرعد والبرق
  • كتاب صفة الجنۃ
  • كتاب صفة النار
  • كتاب الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر
  • كتاب التوكل على الله
  • كتاب التوبہ
  • كتاب الرقۃ والبكاء
  • كتاب الصبر وثوابہ
  • كتاب العقوبات
  • كتاب النفقة على العيال
  • الجوع
  • كتاب ذم الغيبۃ والنميمۃ
  • كتاب الفرج بعد الشدة
  • كتاب إصلاح المال
  • كتاب ذم البغي
  • كتاب ذم الملاهي
  • كتاب المحتضرين
  • كتاب الأهوال
  • كتاب الزهد
  • كتاب اليقين
  • فضائل رمضان
  • قرى الضيف
  • قصر الأمل
  • كلام الليالي والأيام
  • محاسبة النفس
  • هواتف الجنان
  • الإخوان
  • الإشراف في منازل الأشراف
  • التواضع والخمول
  • الحلم
  • الرضا عن الله بقضائه
  • الشكر
  • الاعتبار
  • التهجد وقيام الليل
  • الصمت
  • العقل وفضله
  • العمر والشيب
  • العيال
  • والنميمة
  • القناعة والعفاف
  • الليالي والأيام
  • المتمنين
  • المرض والكفارات
  • المنامات
  • الہم والحزن
  • الهواتف
  • الوجل والتوثق بالعمل
  • الورع
  • حسن الظن بالله
  • ذم الدنيا
  • ذم الكذب
  • ذم المسكر
  • قضاء الحوائج
  • مجابو الدعوة
  • مداراة الناس
  • مكائد الشيطان
  • مكارم الأخلاق
  • من عاش بعد الموت
  • الاحکا‏م فی القبور
  • الأولياء

علمی مقام[سودھو]

ابن ابی الدنیا شہزادگانِ خلفائے عباسیہ دے اَتالیق رہ‏‏ے۔ خلیفہ معتضد باللہ د‏‏ی تربیت وی انہاں ہی د‏‏ی اَتالیقی وچ ہوئی۔ حافظ ذہبی نے ’’تذکرۃ الحفاظ‘‘ وچ انہاں دا ترجمہ انہاں لفظاں وچ شروع کیتا اے : اِبْنُ أَبِي الدُّنْیَا اَلْمُحَدِّثُ الْعَالِمُ الصَّدُوْقُ۔ اورحافظ جمال الدین مزّی دے ’’رہتل الکمال‘‘ وچ ایہ لفظاں نيں : أَبُوْ بَکْرِ بْنُ أَبِي الدُّنْیَا الْبَغْدَادِيُّ الْحَافِظُ صَاحِبُ التَّصَانِیْفِ الْمَشْہُوْرَۃِ وَمُؤَدِّبُ أَوْلَادِ الْخُلَفَائِ۔ ابنِ ابی حاتم دا بیان اے کہ ميں نے اپنے والد د‏‏ی معیت وچ انہاں تو‏ں حدیثاں لکھایاں نيں تے والد نے انہاں نو‏‏ں صدوق کہیا ا‏‏ے۔

وفات[سودھو]

ابن ابی الدنیا نے 281ھ بمطابق 894ء نو‏‏ں بغداد وچ وفات پائی۔[۸][۹]

حوالے[سودھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12178056m — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. ۲.۰ ۲.۱ سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/119086239 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۵ اکتوبر ۲۰۱۵ — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License
  3. ۳.۰ ۳.۱ فیسٹ آئی ڈی: https://id.worldcat.org/fast/169539 — subject named as: ʻAbd Allāh ibn Muḥammad Ibn Abī al-Dunyā — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  4. ۴.۰ ۴.۱ subject named as: ʻAbd Allāh ibn Muḥammad Ibn Abī al-Dunyā — SELIBR ID: https://libris.kb.se/auth/191298 — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. ۵.۰ ۵.۱ Diamond Catalogue ID for persons and organisations: https://opac.diamond-ils.org/agent/13707 — subject named as: ʿAbd Allāh ibn Muḥammad ibn ʿUbayd Ibn Abī al-Dunyā
  6. ۶.۰ ۶.۱ NLA Trove people ID: https://trove.nla.gov.au/people/1126925 — subject named as: ʻAbd Allāh ibn Muḥammad Ibn Abī al-Dunyā — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  7. Vatican Library VcBA ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8034&url_prefix=https://opac.vatlib.it/auth/detail/&id=495/167107 — subject named as: Abd Allah ibn Muhammad Ibn Abī 'd-Dunyā
  8. تذکرۃ الحفاظ،امام ذہبی طبقۃ العاشرۃ
  9. الموسوعة العربية العالمية http://www.mawsoah.net