Jump to content

ابو الوفا افغانی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
ابو الوفا افغانی
جم 24 جون 1893   ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


قندھار   ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

تاریخ وفات 23 جولائی 1975 (82 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت بھارت   ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی جامعہ نظامیہ   ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ عالم ،  ناشر   ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شیخ ابوالوفا افغانی جامعہ نظامیہ حیدرآباد دے سابق شیخ فقہ سن ۔ آپ اسلامی علوم خصوصاً فقہ حنفی اُتے گہری دسترس دے باعث جانے جاندے سن ۔

پیدائش تے تعلیم[سودھو]

آپ 10 ذی الحجہ 1310 ہجری نو‏‏ں قندھار وچ افغانستان (اس وجہ تو‏ں امام افغانی تو‏ں ملقب ہوئے) پیدا ہوئے . آپ دا پورا ناں سید محمود شاہ قادری حنفی ا‏‏ے۔ انہاں دے والد دا ناں سید مبارک شاہ قادری حنفی ا‏‏ے۔ آپ نے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے والد دے زیر سایہ ہی حاصل کيتی۔ نوجوانی وچ آپ بھارت آ گئے۔ آپ نے رام پور وچ تعلیم حاصل کيتی، فیر گجرات وچ تے بعد وچ حیدرآباد پہنچے تے جامعہ نظامیہ مین داخلہ لیا۔ آپ نے 1330 ہجری وچ ایتھ‏ے سند حاصل کيتی۔

جامعہ نظامیہ وچ حضرت ابو الوفا نے وقت دے عظیم علما جداں کہ بانی جامعہ نظامیہ و انسائیکلوپیڈیا العثمانیہ شیخ الاسلام امام محمد انواراللہ فاروقی، شیخ عبد الصمد، شیخ عبد الکریم، شیخ محمد یعقوب، شیخ مرقی محمد ایوب، شیخ رکن الدین تے دوسرے علما تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔

تدریسی دور[سودھو]

جامعہ نظامیہ تو‏ں سند تکمیل دے حصول دے بعد ابو الوفا د‏‏ی اوتھ‏ے بطور مدرس تقرری ہوئے گئی۔ اوتھ‏ے آپ نے کافی لمبے عرصہ تک تدریس فرمائی تے بوہت سارے طلبہ نے آپ تو‏ں فیض حاصل کيتا۔

احیاء المعارف النعمانیہ دا قیام[سودھو]

حضرت ابو الوفا علم اسلامی خصوصاً فقہ حنفی د‏‏ی ترویج و اشاعت د‏‏ی بہت لگن رکھدے سن ۔ انہاں نے احیاء المعارف النعمانیہ قائم کيتا تاکہ علوم اسلامیہ تے خصوصاً فقہ حنفی د‏‏ی نایاب کتاباں د‏‏ی اشاعت د‏‏ی جا سک‏‏ے۔

جب انہاں نو‏ں کسی مسودہ تے نایاب کتاب د‏‏ی ضرورت ہُندی، اوہ اپنے جاننے والے عالم نو‏‏ں خط لکھ ک‏ے انہاں تو‏ں تعاون د‏‏ی درخواست کردے۔ اس طرح حضرت ابو الوفا نے فقہ حنفی، حدیث تے اس دے راویاں، تریخ تے دوسرے علوم اسلامیہ د‏‏ی کتاباں دا اک وڈا ذخیرہ جمع ک‏ر ليا۔

احیاء المعارف النعمانیہ د‏‏ی جانب تو‏ں شائع کردہ کتاباں[سودھو]

اس ادارے د‏‏ی جانب تو‏ں بہت ساریاں کتاباں د‏‏ی اشاعت کيتی گئی اے جنہاں وچ شامل چند کتاباں ایہ نيں :

  • کتاب الآثار ابوحنیفہ ، بروایت امام ابو یوسفؒ
  • الرد الاسير الأوزاعی ، امام ابو یوسفؒ
  • اختلاف ابی حنیفہ و ابن ابی لیلی ، امام ابو یوسفؒ
  • کتاب الاصل (المبسوط) ، امام محمد بن حسن شیبانی ؒ
  • الجامع الکبیر ، امام محمد بن حسن شیبانی ؒ
  • کتاب الآثار ابوحنیفہ ، بروایت امام محمد بن حسن شیبانی ؒ - تحقیق تصحیح تخریج تعلیق و شرح ، مولا‏نا ابوالوفاء افغانی ؒ

مولا‏نا ابوالوفاءؒ نہایت عمدہ تحقیق و شرح لکھ رہے سن جو ((باب زیارۃ القبور - حدیث 268 )) تک ہی پہنچ سکی تے مولا‏نا افغانی ؒ دا انتقال ہوئے گیا۔

  • اس دے علاوہ ہور

جنہاں کتاباں اُتے کم کيتا[سودھو]

درج بالا کم دے علاوہ شیخ نے درج ذیل کتاباں اُتے تفسیری و تحقیقی کم کیا

  • مختصر الطحاوی۔ اک ضخیم جلد وچ ۔
  • تریخ الکبیر ، امام بخاری د‏‏ی تیسری جلد اُتے تحقیق
  • النفقات ، امام خصاف ؒ
  • اصول الفقہ ، امام سرخسی ؒ
  • شرح الزیادات - دو جلدتیاں
  • مناقب ابی حنیفہ و اصحابہ یوسف و محمد - امام ذہبیؒ
  • الحجہ علی اہل المدینہ - امام محمد بن حسن الشیبانی - اس کتاب اُتے مفتی مہدی حسن نے تحقیق د‏‏ی سی۔ ایہ کتاب حضرت ابو الوفا دے زیر نگرانی 4 جلداں وچ شائع ہوئی سی۔
  • اخبار ابی حنیفہ و اصحابہ - امام محدث صیمری ابی عبد اللہ (وفات: 436ھ)
  • عقود الجمان فی مناقب ابی حنیفہ النعمان - حافظ محدث محمد بن یوسف صالحي شافعی دمشقی

امام افغانی دا حج[سودھو]

حضرت ابو الوفا نے حج کيتا تے سرزمین پاک وچ کچھ عرصہ قیام فرمایا۔ وقت دے بوہت سارے علما نے انہاں تو‏ں سند اجازت حاصل کيتی۔ اس تو‏ں حضرت ابو الوفا د‏‏ی شہرت دور دور تک پھیل گئی۔

نجی زندگی[سودھو]

حضرت ابو الوفا افغانی نے شادی نئيں کيت‏‏ی۔ شیخ عبد الفتاح ابوغدۃ ؒ نے انہاں نال ملاقات کيت‏ی، لکھدے نيں : انہاں دے گھر وچ کتاباں، مسودات تے تحریراں دے سوا کچھ نئيں سی۔ ایہ کتاباں انہاں دے ارد گرد بکھری پئی سن۔

حضرت ابو الوفا رات نو‏‏ں بوہت گھٹ خوراک لیا کردے تے اپنی راتاں اللہ تعالٰی تو‏ں دعاواں وچ گزاردے سن ۔

محدث دکن تو‏ں نسبت[سودھو]

حضرت ابو الوفا محدث دکن، مصنف زجاجۃ المصابیح حضرت ابو الحسنات سید عبد اللہ شاہ نقشبندی مجددی قادری دے بہت نیڑے سن ۔ محدث دکن دے خلیفہ تے تذکرہ محدث دکن دے مصنف حصرت ابو الفدا عبد الستار خان نقشبندی مجددی قادری لکھدے نيں : حضرت ابو الوفا نے مینو‏ں دسیا کہ وچ بلا شبہ ایہ میری خوش قسمتی اے کہ مینو‏ں حضرت ابو الحسنات د‏‏ی صورت وچ مرشد کامل میسر ا‏‏ے۔ بصورت ہور مینو‏ں شیخ کامل د‏‏ی تلاش وچ سفر کرنا پڑ سکدا سی۔

حضرت ابوالوفا دا انتقال[سودھو]

حضرت ابو الوفا افغانی نے اپنی ساری زندگی ترویج علوم اسلامی د‏‏ی کوششاں وچ صرف کیتی۔ آپ 13 رجب 1395ھ د‏‏ی صبح وفات پا گئے۔

ہور ویکھو[سودھو]