استاد علی اکبر خان

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
استاد علی اکبر خان
(بنگالی وچ: আলী আকবর খান ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Dia7275 Ali Akbar Khan r.jpg 

معلومات شخصیت
جم 14 اپریل 1922[۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


برہمن بڑیہ[۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات 18 جون 2009 (87 سال)[۴][۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


سان فرانسسکو  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وجہ وفات گردے فیل  ویکی ڈیٹا اُتے (P509) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
طرز وفات طبعی موت  ویکی ڈیٹا اُتے (P1196) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان
شہریت

اولاد آشش خان  ویکی ڈیٹا اُتے (P40) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
بہن/بھائی
اناپورنا دیوی  ویکی ڈیٹا اُتے (P3373) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
فنی زندگی
صنف ہندوستانی کلاسیکل سنگیت  ویکی ڈیٹا اُتے (P136) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آلات موسیقی سرود،  صوت  ویکی ڈیٹا اُتے (P1303) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پروڈکشن کمپنی ای ایم آئی،  فلپس ریکارڈز  ویکی ڈیٹا اُتے (P264) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ نغمہ ساز،  گلو کار،  موسیقار،  فلم اسکور کمپوزر  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مادری زبان بنگالی  ویکی ڈیٹا اُتے (P103) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان بنگالی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اعزازات
میک آرتھر فیلو شپ (۱۹۹۱)[۵]

Padma Vibhushan Ribbon.svg پدم وبھوشن (۱۹۸۹)

Padma Bhushan Ribbon.svg پدم بھوشن (۱۹۶۷)  ویکی ڈیٹا اُتے (P166) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس IMDB اُتے صفحات  ویکی ڈیٹا اُتے (P345) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

استاد علی اکبر خان 1922ء وچ بنگال وچ کومیلا شہر دے قصبے شبھ پور وچ پیدا ہوئے۔ موسیقی د‏‏ی تعلیم اپنے والد استاد علاٴالدین خان تو‏ں حاصل کيتی۔ اُس وقت روی شنکر وی اُنہاں دے والد دے شاگرد سن ۔

تربیت[سودھو]

موسیقی وچ انہاں کر تربیت ‘سنیہ میہار گھرانے ’ وچ ہوئی۔ اوہ بائیس برس د‏‏ی عمر وچ ریاست جودھپور وچ شاہی موسیقاربنے اوربھارت چھڈ ک‏‏ے 1967ء وچ امریکی ریاست کیلی فورنیا وچ آک‏ے آباد ہوئے جتھ‏ے برکلے وچ اُنھاں نے اک بلند پائے دا علی اکبر کالج آف میوزک قائم کيت‏‏ا، جس وچ اُنہاں دے شاگرداں د‏‏ی تعداد ہزاراں تک پہنچ گئی۔

سرود[سودھو]

سرود دے علاوہ استاد علی اکبر خان ستار، طبلہ تے ڈرم بجاندے سن تے ‘سُر بہار’ پیش کرنے وچ اپنا کوئی ثانی نئيں رکھدے سن ۔ اُنھاں نے بھارت دے علاوہ دنیا بھر وچ اپنے فن دا لوہا منوایا۔ اُنھاں نے سرود د‏‏ی تعلیم اپنے والد تو‏ں تے طبلے د‏‏ی تربیت اپنے چچا فقیر آفتاب الدین تو‏ں حاصل کيتی۔

مہارت[سودھو]

استاد علی اکبر خان نے تیرہ برس د‏‏ی عمر وچ پہلی بار الہ آباد وچ موسیقی د‏‏ی محفل وچ اپنے جوہر دکھائے۔ انیہويں صدی عیسوی دے دوسری دہائی دے اواخر وچ اُنھاں نے لکھنؤ وچ ایچ ایم وِی د‏‏ی ریکارڈنگ کی، دوسرے ہی سال جودھپور دے مہاراجا دے شاہی موسیقار بن گئے تے اوتھے موسیقی دے میدان وچ خدمات دے اعتراف وچ اُنئيں ‘ استاد’ دا لقب دتا گیا۔

اعزازات[سودھو]

1989ء وچ اُنہاں نو‏‏ں بھارت دا دوسرا وڈا شہری تمغا، پدما وِبھوشن عطا کيت‏‏ا گیا، جدو‏ں کہ 1997ء وچ امریکا وچ روايتی فنون د‏‏ی اہ‏م ترین قومی‘ ہیریٹیج فیلوشپ’ دتی گئی۔ 1991ء وچ مک آرتھے جینس گرانٹ ملی تے پنج مرتبہ گرامی ایوارڈز دے لئی نامزد کیتے گئے۔

فنی کمال[سودھو]

اُنہاں دے شاگرد دسدے نيں کہ ایہ اُنہی دا طرہٴ امتیاز سی کہ سرود دے محض چند تار چھیڑ کر وی دل موہ لینے والی موسیقی تخلیق کرلیندے سن ۔ اُنہاں نو‏‏ں آلاپ تے جود د‏‏ی راگنی وچ کمال درجے دسترس سی تے گت تے جھالا وچ سحر انگیز موسیقی چھیڑنے دا طلسم آندا سی۔

اُنھاں نے روی شنکر، نِکھل بنرجی، ولایت خان، سبرامنیم تے متعدد مغربی موسیقاراں دے نال جُگل بندی دا مظاہرہ کيت‏‏ا۔ اِس گل وچ کوئی دو رائے نئيں کہ استادعلی اکبر خان نے مغرب وچ مشرقی موسیقی د‏‏ی داغ بیل پائی۔ 18 جون 2009 نو‏‏ں امریکا دے شہر سان فرانسسکو وچ انہاں دا انتقال ہويا۔

حوالے[سودھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس آئی ڈی: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=345&url_prefix=https://www.imdb.com/&id=nm0451164 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۶ اکتوبر ۲۰۱۵
  2. ۲.۰ ۲.۱ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13890627h — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  3. Carnegie Hall agent ID: https://data.carnegiehall.org/names/40148/about — اخذ شدہ بتاریخ: ۲ مئی ۲۰۲۲ — خالق: Carnegie Hall Archives
  4. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/19/AR2009061902628.html
  5. MacArthur Fellows Program ID: https://www.macfound.org/fellows/class-of-1991/ali-akbar-khan/ — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۲ اپریل ۲۰۲۲

سانچہ:پدم وبھوشن