اُردو برصغیر دی زبانِ رابطۂ عامہ اے۔ اس دا اُبھار 11 ويں صدی عیسوی دے لگ بھگ شروع ہوئے چکيا سی۔ اُردو ، ہند-یورپی لسانی خاندان دے ہند-ایرانی شاخ دی اک ہند-آریائی بولی اے . اِس دا اِرتقاء جنوبی ایشیاء وچ سلطنتِ دہلی دے عہد وچ ہويا تے مغلیہ سلطنت دے دوران فارسی، عربی تے ترکی دے اثر توں اس دی ترقّی ہوئی۔ اُردو (بولنے والےآں دی تعداد دے لحاظ سے) دُنیا دی تمام زباناں وچ ویہويں نمبر اُتے اے . ایہ پاکستان دی قومی بولی جدوں کہ بھارت دی 23 سرکاری زباناں وچوں اک اے . اُردو دا بعض اوقات ہندی دے نال موازنہ کيتا جاندا اے . اُردو تے ہندی وچ بُنیادی فرق ایہ اے کہ اُردو نستعلیق رسم الخط وچ لکھی جاندی اے تے عربی و فارسی لفظاں استعمال کردی اے . جدوں کہ ہندی دیوناگری رسم الخط وچ لکھی جاندی اے تے سنسکرت لفظاں زیادہ استعمال کردی اے . کچھ ماہرینِ لسانیات اُردو تے ہندی نوں اک ہی بولی دی دو معیاری صورتاں گرداندے نيں. پر، دوسرے اِنہاں نوں معاش اللسانی تفرّقات دی بنیاد اُتے وکھ سمجھدے نيں۔ بلکہ حقیقت ایہ اے کہ ہندی ، اُردو توں نکلی۔
دیس جتھے اُردو اصل بولنے والے وڈی تعداد وچ آباد نيں
پاکستان (10,800,000 [1993], 7%)
بھارت (51,536,111 [2001], 5.1%)
مملکتِ متحدہ (747,285 [2001], 1.3%)
بنگلہ دیش (650,000, 0.4%)
متحدہ عرب امارات (600,000, 13%)
سعودی عرب (382,000, 1.5%)
نیپال (375,000, 1.3%)
ریاست ہائے متحدہ امریکا (350,000, 0.1%)
افغانستان (320,000, 8%)
جنوبی افریقہ (170,000 جنوب ایشیائی مسلمان, جنہاں وچوں کچھ اُردو بول سکدے نيں)
کینیڈا (156,415 [2006], 0.5%)
عمان (90,000, 2.8%)
بحرین (80,000, 11.3%)
ماریشس (74,000, 5.6%)
قطر (70,000, 8%)
جرمنی (40,000)
ناروے (29,100)
فرانس (20,000)
سپین (18,000 [2004])
سویڈن (10,000 [2001])
کُل عالمی: 60,503,578
درج بالا لسٹ توں پتہ چلدا اے کہ اصل اُردو بولنے والےآں دی زیادہ تعداد جنوبی ایشاء دی بجائے چھوٹے عرب ریاستاں (متحدہ عرب امارات، بحرین) وچ اے، جتھے اُنہاں دی تعداد اوتھے دی کل آبادی دا 10 فیصد توں زیادہ اے۔ اِس دی وجہ اوتھے اُتے پاکستان تے بھارتی تارکینِ وطن دی اک وڈی تعداد اے۔
فے ('ف')، قاف ('ق')، کاف ('ک')، گاف ('گ')، لام ('ل')، میم ('م')، نون ('ن'): اس دی دو شکلاں مستعمل نيں۔ اک سادہ نون 'ن' تے دوسری نونِ غنہ 'ں' جو ناک دی مدد توں کڈے جانے والی آواز اے۔ ایہ آواز فرانسیسی وچ وی استعمال ہُندی اے۔
واؤ ('و')، ہے ('ہ'): اس دی مختلف اشکال نيں مثلاً 'ہ' تے 'ھ' جس وچ مؤخر الذکر نوں دو چشمی اے کہیا جاندا اے تے اسنوں اکثر مخلوط حروف بنانے دے لئی استعمال کيتا جاندا اے جداں چھ، کھ وغیرہ۔
ہمزہ ('ء'): ایہ حروفِ علت دا نعم البدل بعض دے نزدیک ایہ اک وکھ حرف اے جداں کہ 'دائرہ' جداں لفظاں وچ ۔ مگر ایہ کئی جگہ صرف تلفظ دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا اے جتھے اسنوں وکھ حرف نئيں گنیاجاندا۔ اس دے حرف گننے یا نہ گننے دا ایہ اصول اس وقت وی لاگو ہُندا اے جدوں حروفِ ابجد دے حساب توں اعداد کڈے جاندے نيں۔
یے (چھوٹی یے) ('ی'): اس دی وی دو اشکال نيں جو اس گل اُتے منحصر اے کہ 'ی' لفظ وچ آخر وچ اے یا نئيں۔
