تئیلے لوک

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

تئیلے (鐵勒, Tiele), چلے (敕勒, Chile) یا گاؤچے (高車, Gaoche) اتلے چین تے وچکار ایشیا وچ چوتھی توں اٹھویں صدی عیسوی دے ویلے وچ نو ترکی قبیلےآں دا ]] وفاق سی ۔ تریخی چینی سروتاں دے مطابق تئیلے لوک پرا نے دنگلینگ لوکاں دی اولاد سی اتے اوہ اس علاقے وچّ شیونگنُو راج دے پتن دے بعد ابھرے ۔ سماں دے نال گوک ترک خاقانت نے ایہناں نوں اپنے ماتحت کر لیا ۔ جدوں گوکترکاں دا پتن ہویا تاں تیئیلے دا اک حصہ ، جنہاں نوں ایغور کیہا جاندا سی ، 744 عیسوی وچّ اپنی وکھ ایغور خاقانت قایم کرن وچّ سفل ہو گیا ۔ اسدے بعد توں اتہاس وچّ تیئیلے دا نام لیا جانا بند ہو گیا اتے اوہناں ساریاں نوں ایغور نام توں ہی بلایا جان لگا ۔

توقز اوغز[لکھو]

ایغور خاقانت توں بعد دے مسلمان اتہاسکار ترک بولیاں وچّ توقز اوغز ( Toquz Oghuz ) دا نام دندے سن ، جسدا مطلبّ نوں(9) قبیلے ہے ۔ چینی سروت وی جیو شنگ ( jiu xing ) بلاؤندے سن جسدا مطلبّ نوں ( خاندانی) نام ہے ۔ ہو سکدا ہے ایہہ تیئیلے دے مول نوں قبیلےآں دی طرف اشارہ ہوۓ ۔ لیکن ایہہ وی ممکن ہے کہ توقز اوغز صرف تیئیلے جاں ایغور ہی نہیں سگوں سارے ترکاں لئی اک نام رہا ہوۓ ۔[1]

ایہ وی ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang, James A. Millward, Columbia University Press, 2007, ISBN 978-0-231-13924-3, ... The Goache or Gaoju people, ancestors of the Uyghurs ... were part of a confederation of many tribes known by the name Tiele ... Chinese sources have called this confederation jiu xing or 'Nine Surnames', which corresponds with the Turkic term 'Toqquz Oghuz' adopted by Muslim sources ... In the eighth-century Orkhon Inscriptions of the Eastern Turk khaghans, 'Toqquz Oghuz' is used in a way that suggests it meant the Turkic peple in a tribal sense broader than the political scope of Kok Turk - there were Toqquz Oghuz tribes that did not accept the political rule of the Turk khaghans ...