جنید خان (بسماچی لیڈر)

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
جنید خان (بسماچی لیڈر)
(ازبک وچ: Junaydxon / Жунайдхон)،(ترکمانی وچ: Jüneýit han ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
De facto (last) ruler of the State of Khorezm
مدت منصب
March 1918 – February 1920
معلومات شخصیت
جم سنہ 1857  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


خوارزم  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

وفات سنہ 1938 (80–81 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


ہرات،  مملکت افغانستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت

عملی زندگی
پیشہ سیاست دان  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عسکری خدمات
شاخ انفنٹری،  رسالہ  ویکی ڈیٹا اُتے (P241) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
کمانڈر بسماچی تحریک  ویکی ڈیٹا اُتے (P598) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

جنید خان (محمد قربان سردار) ( ترکمن : Jüneýit han ؛ 1857–1938) - ترکمن یومود قبیلے دا اک فوجی کمانڈر سی [۱] جو 1918 تو‏ں 1920 تک ریاست خورزم [۲] کاآخری حکمران حکمران سی ، روسی اکتوبر دے انقلاب دے شورش زدہ سالاں دے دوران خورزم د‏‏ی مسلح افواج دے سربراہ (سردار-کریم) سن ۔

سوانح عمری 1917 تو‏ں پہلے[لکھو]

سن 1857 وچ پیدا ہوئے (دوسرے ذرائع دے مطابق 1862 وچ ) جنید خان خوزبے دا بیٹا سی ، جو جونائڈ دے یومود ( ترکمن ) قبیلے [۳] دا طاقتور رہنما تے اک دولت مند آدمی سی۔ محمد قربان ، اپنی ناخواندگی دے باوجود ، اپنے قبائلیاں وچ وی متعلقہ اختیار حاصل کردے سن ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے پنڈ وچ پہلے قاضی (جج) بننے د‏‏ی اجازت دتی ، فیر پانی تقسیم کرنے والا (میراب) بنیا۔

خیوا وچ اقتدار وچ[لکھو]

خیوا خانہ جنگی (1917–1922) دے دوران استعمال کیہ ہویا جھنڈا [۴]

ستمبر 1917 وچ ، نوجوان (انقلابی) خواناں د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے دے بعد ، جنھاں نے اصلاحی د‏‏ی حمایت کيتی سی تے خان آف خیوا (خوریزم) د‏‏ی طاقت نو‏‏ں محدود کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی سی ، اسفندیار خان ، محمد قربان سردار راجگڑھ پہنچے۔اس تو‏ں پہلے ترکمان قبیلے نال جنگ لڑنے تے کرنل ایوان زیتسیف دے نال قریبی تعلقات قائم کرنے تو‏ں ، روس د‏‏ی عارضی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں خیوا نو‏‏ں بھیجی جانے والے دستے دے سربراہ ، اوہ خانت دے سب تو‏ں زیادہ بااثر افراد وچ شام‏ل ہوگئے۔ [۵]

جنوری 1918 وچ ، خیوا دے حکمران ، اسفندیار خان نے ، محمد قربان نو‏‏ں خانات د‏‏ی مسلح افواج دا کمانڈر مقرر کيتا ، [۳] اسنو‏ں "سردار کریم" ("عظیم کمانڈر") دا لقب عطا کيتا۔ زیوسیف د‏‏ی خیا تو‏ں لاتعلقی دے بعد ، تاشقند نو‏‏ں بالشویکاں تے کھبے بازو دے انقلابی انقلابیاں تو‏ں دوبارہ قبضہ کرنے دے بعد ، جنید خان دا لاتعلقی ، جس وچ تقریبا 1،600 گھڑ سوار سن ، خانٹے وچ مرکزی فوجی قوت بن گئے۔

خیوا وچ اسفندیار د‏‏ی پالیسی تو‏ں عدم اطمینان بہت ودھ گیا تے 1918 دے موسم بہار وچ جنید خان نے فوجی بغاوت دا انعقاد کيتا ، اسفندیار نو‏‏ں معزول تے ہلاک کردتا تے بعد وچ تقریبا کِسے مزاحمت دے اپنے لئے اقتدار اُتے قبضہ کرلیا۔ اسفندیار خان دا رشتہ دار ، سید عبد اللہ اک نواں (کٹھ پتلی) خان بن گیا۔

وسطی 1918 دے وسط تک اس نے اپنے اہ‏م مخالفاں نو‏‏ں خانات وچ شکست دتی تے بے دخل کردتا - ترکمان قائدین کوشمت خان ، غلام علی ، شمیرت بخشی - محمد قربان اصل وچ خیوا دا حکمران بنیا۔ [۶]

ریڈ آرمی دے نال جھڑپاں[لکھو]

صحرا کارا کم وچ جنید خان دے گروہاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی آپریشن۔ مئی جون 1928

اکتوبر دے انقلاب وچ بالشویک دے اقتدار اُتے قبضہ دے بعد ، بادشاہت پسنداں تے ترکمن قبائلیاں نے خان نو‏‏ں معزول کرنے دے لئی سن 1919 دے آخر وچ بالشویکاں دے نال فوج وچ شمولیت اختیار کيتی۔ فروری 1920 دے اوائل تک ، جنید خان دے ماتحت خیوا د‏‏ی فوج مکمل طور اُتے شکست کھا گئی۔ 2 فروری 1920 نو‏‏ں ، خیوا دا آخری خان ، سید عبد اللہ ، معزول کر دتا گیا تے اک قلیل المدتی خوریزم پیپلز سوویت ریپبلک (بعد وچ خوریزم ایس ایس آر) نو‏‏ں خیوا دے پرانے خانات دے علاقے تو‏ں باہر تشکیل دتا گیا ، اس تو‏ں پہلے آخر وچ اسنو‏ں سوویت یونین وچ شام‏ل کرلیا گیا۔ 1924 وچ ، سابقہ خانت نو‏‏ں نويں ترکمان ایس ایس آر تے ازبک ایس ایس آر دے درمیان تقسیم کيتا۔

جنید خان نے بعد وچ ابھردے ہوئے سوویت ترکستان دے نال تے بعد وچ مختلف وجوہات د‏‏ی بناء اُتے سوویت وسطی ایشیا د‏‏ی مستحکم جمہوریہ دے نال متعدد جنگاں لڑاں: روسیاں د‏‏ی سرپرستی دے طور اُتے ، خیاط نو‏‏ں سوویت حکومت تو‏ں آزاد رکھنا ، خاناں دے کھوئے ہوئے علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کرنا ، اچھی طرح تو‏ں دولت جمع کرنے دے لئی. بھانويں ابتدائی طور اُتے اس د‏ی کچھ لڑائیاں کامیاب ہوگئياں ، لیکن اس نے سب تو‏ں اہ‏م جنگاں گنوا داں تے آخر کار فرار ہوک‏ے پہلے فارس تے فیر افغانستان چلا گیا جتھے بالآخر 1938 وچ اس د‏ی موت ہوگئی۔

ہور ویکھو[لکھو]

ادب[لکھو]

  • ڈی ایم عبد الہانوف: ترکی ڈینیو ، تاشقند 2009۔

حوالے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]

  1. Rafis Abazov, "Historical Dictionary of Turkmenistan", pa. 27, The Spacecrow Press, Inc, 2005
  2. Shoshana Keller. "To Moscow, Not Mecca", Greenwood Publishing Group, 2001, p. 35
  3. ۳.۰ ۳.۱ Shoshana Keller. "To Moscow, Not Mecca", Greenwood Publishing Group, 2001, p. 34-35
  4. After the original flag on display in the museum of Khiva. Described by J. Renault and H. Calvarin, Franciae Vexilla # 5/51 (April 1997), cited after Ivan Sache on the Khiva page at Flags of the World (FOTW). According to David Straub (1996) on FOTW Archived 27 February 2011 at the وے بیک مشین, "The flag of the Khivan Khanate in the pre-Soviet period is unknown."
  5. Rafis Abazov, "Historical Dictionary of Turkmenistan", The Spacecrow Press, Inc, 2005
  6. "History of Civilizations of Central Asia", Volume IV, p. 319