علی بابا تے چالی چور

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج

علی بابا تے چالی چور(عربی:علي بابا والأربعون لصا) عرب دیساں دی داستان الف لیلہ دی اک کہانی اے ۔ بہت سارے ملکاں وچّ ‘علی بابا تے چالی چور` لوک-کہانی مشہور اے۔ علی بابا اس لوک کہانی دا ہیرو اے جو عرب ملک دے اک سوداگر دا پتر اے۔ اس دا اک ہور بھراء قاسم چلاک اتے لالچی قسم دا بندہ اے۔ سوداگر پیؤ دے مرن مگروں جدوں دوواں بھراواں وچّ زمین جائیداد دا بٹوارا ہندا اے تاں بوہتا حصہ قاسم ہی رکھ لیندا اے اتے علی بابے نوں اس دے سدھے سادے سبھاء دا فائدہ اٹھا کے تھوڑا جیہا حصہ ہی دندا اے۔علی بابا گزارے واسطے اپنے کھوتے لے کے جنگل وچوں لکڑاں لیاؤن لگدا اے اتے اوہناں نوں بازار جا کے ویچ دندا اے۔

قاسم گفا وچ ،مصور میکسفیلڈ پاریش (1909)

اک دن علی بابا جنگل وچّ ڈاکواں دا ٹولہ آؤندا ویکھدا اے۔ اوہناں نے اپنے گھوڑیاں تے ڈکیتی دا مال اسباب لدیا ہویا ہندا اے۔ علی بابا اوہناں نوں ویکھ کے لُک جاندا جے اتے اوہناں دی کارگزاری تکدا جے۔ ڈاکواں دا سردار اک وڈی چٹان اگے کھڑ کے باہاں پھیلاؤندا ہویا کھل جا سم سم آکھدا جے۔ چٹان دا پتھر نما دروازہ اپنے آپ کھلھ جاندا جے۔ ڈاکو گھوڑیاں سہت اندر چلے جاندے نیں۔ لٹّ کے لیاندا ہویا بیش قیمتی مال اسباب گفا اندر سامبھن مکرں ڈاکواں دا ٹولہ پھر گفا وچوں باہر آؤندا اے۔ ڈاکواں دا سردار اس وار بند ہو جا سم سم آکھدا اے۔ دروازہ بند ہو جاندا اے۔

کہانی[لکھو]

ڈاکواں دے چلے جان توں بعد علی بابا اس چٹان دے اگے آؤندا اے اتے ڈاکواں دے سردار دی نقل کردا ہویا کھلھ جا سم سم کہندا اے۔ چٹان دا وڈا دروازہ کھلھ جاندا اے۔ کجھ ڈردا تے گھبراؤندا علی بابا اندر چلا جاندا اے۔ علی بابا ہیرے، جواہرات، موتی اتے لعلاں دے روپ وچّ اندر پئی بے شمار قیمتی دھن دولت ویکھ کے دنگ رہِ جاندا اے۔ اوہ فٹافٹ کافی دھن دولت اپنے کھوتیاں اپر لدّ لیندا اے اتے پھر اوہناں تے لکڑاں رکھ کے گھر لے آؤندا اے۔ رات ویلے اوہ اپنے بھرا قاسم دے گھروں اشرفیاں تولن لئی تکڑی منگواؤندا ہے۔ قاسم دی چست چلاک تینویں نوں اس تے شکّ ہو جاندا اے اتے اوہ تکڑی دے ہیٹھاں دھوف اتے موم لگا دندی اے جس نال اک اشرفی اوہدی تکڑی دے اک پلے ہیٹھاں چپک کے قاسم دے گھر آ جاندی اے۔

قاسم جدوں ایہہ سارا کجھ تکدا اے تاں اوہ بھرا علی بابا نوں ڈرا دھمکا کے سارا راز پچھ لیندا اے۔ قاسم اتھے کھوتے لے کے جاندا اے۔ اوہ اپنے بھرا وانگ ہی کھلھ جا سم سم آکھدا اے۔ گفا دا دروازہ کھلھن تے اوہ کھوتے لے کے اندر تاں چلا جاندا اے پر باہر آؤن ویلے کھل جاں سم سم آکھنا بھلّ جاندا اے۔ اوہ کدے کجھ بولدا اے اتے کدے کجھ پر صحیح شبد نہ بولن کارن گفا اندر ہی بند ہو کے رہِ جاندا اے۔ تد تکّ ڈاکو وی آ جاندے نیں۔ اوہ پچھلی چوری لئی وی اسے نوں ہی دوشی ٹھہراؤندے نیں اتے اس دا سر وڈھّ کے دروازے کول لٹکا دندے نیں۔

جدوں قاسم کافی دیر تکّ نہیں آؤندا تاں اپنی بھرجائی دے بار بار کہن تے قاسم دا تھہو پتہ لین علی بابا اتھے پجدا اے۔ بھرا دا دردناک حالَ ویکھ کے اوہدا دل دکھی ہندا اے۔ اوہ بڑی ہشیاری نال اپنے بھرا دی لاش گھر لیاؤن وچّ کامیاب ہو جاندا اے[1]۔ڈاکو جدوں مڑ لٹّ دا مال لے کے گفا وچّ پرتدے نیں تاں لاش غائب ہوئی ویکھ کے تاں اوہناں نوں یقین ہو جاندا اے کہ گفا نوں کھولن دا راز کوئی ہور بندہ وی جاندا اے۔ ڈاکو اس دا کھرا کھوج لبھن دی کوشش کردے نیں۔ آخر ڈاکواں دا سردار خود علی بابے دا گھر لبھن وچّ کامیاب ہو جاندا اے پر ڈاکواں دی اس سازش نوں علی بابے دے گھر دی نوکرانی مرزینا ناکام بنا دندی اے۔ اوہ ڈاکواں دے چلے جان تے سارے گھراں تے اوہو جہے نشان لگا دندی اے جہو جہے نشان ڈاکو علی بابے دے گھر اگے لگا گئے ہندے نیں۔

ڈاکواں دا سردار اپنی سکیم دے ناکام ہون تے دوجی چال کھیڈدا اے۔ اس وار اوہ اک تیل دے سوداگر دے روپ وچّ علی بابا دے گھر آؤندا اے۔ اوہناں دے گھر رات کٹن دے بہانے تیل دے چالی ڈھول(ڈرم) رکھوا دندا اے۔ ایہناں سارے ڈھولاں وچّ صرف اک ڈرم نوں چھڈّ کے، چور چھپے ہوئے سن تاں جو اوہ رات نوں علی بابے تے حملہ کر کے اس نوں پار بلا سکن۔ اس واری پھر مرزینا نوں اوہناں دی چال دا پتہ لگّ جاندا اے اتے اوہ اس سازش نوں نکام بنا دندی اے کیونکہ اوہ لوڑ پین تے رات نوں اک درم وچوں کجھ تیل لین لئی جاندی اے تاں چھپے ہوئے ڈاکواں دی گھسر پھسر اوہدے کنیں پے جاندی اے۔ اوہ بڑی ہشیاری نال پہلے ڈھول وچوں تیل کڈھ کے گرم کردی اتے پھر اک-اک ڈھول وچّ پا دندی ہے جس نال سارے ڈاکو اک اک کر کے سڑ کے راکھ ہو جاندے نیں۔ مرزینا دی وفاداری صدقہ علی بابا اس دا ویاہ اپنے پتر نال کر دندا اے۔

کتابی شکل چ چھپائی[لکھو]

علی بابا تے چالی چور دی اس کہانی نوں سبھ توں پہلاں 1709 وچّ جرنل ناں دے رسالے وچّ چھاپیا گیا سی پر پھر تھوڑھے بہتے فرق نال ایہہ ہورناں ملکاں دے نال ہندستان اتے ہندوستان دے باقی صوبیاں وچّ وی پرچلت ہندی گئی۔ ایہہ لوک کہانی بھارت دیاں لگپگ ساریاں زباناں وچّ کتابی-روپ وچّ ترجمہ ہو چکی اے۔ پنجابی بال ساہت وچّ اس کہانی نوں گیانی دھن ونت سنگھ سیتل نے پہلی وار ستمبر 1948 وچّ امرتسر توں شائع کیتا سی۔ ==ہندی فلماں ہندی وچّ اسے لوک کہانی تے آدھارت اک فلم وی بن چکی اے۔ایہہ کہانی اینی مشہور اے کہ دنیا دی شاید ہی کوئی زبان ہووے جس وچّ ایہہ تھوڑھے بہتے فرق نال ترجمہ نہ ہوئی ہووے۔

انگریزی چ وی اس کہانی اتے کئی فلماں بن چکیاں نیں ۔

پاپولر کلچر چ[لکھو]

آرٹ انٹرٹینمنٹ تے میڈیا[لکھو]

آڈیو ڈرامے[لکھو]

  • 1981 چ سویت یونین چ اس کہانی اتے اک آڈیو موزیکل ڈرامہ بنایا گیا ۔

کتاباں تے کومک[لکھو]

  • ٹام ہالٹ دا ناول Open Sesame دی نیہہ وی علی بابا تے چالی چور کہانی دے کرداراں اتے اے ۔

فلماں[لکھو]

  • Alibabavum 40 Thirudargalum اس کہانی اتے اک تامل فلم اے ۔
  • Ali Baba We El Arbeen Haramyاس کہانی اتے اک مصری عربی فلم اے ۔
  • Ali Baba and the Forty Thieves (1944) was remade as The Sword of Ali Baba (1965). Frank Puglia portrayed the character named Kassim in both versions.
  • Ali Baba et les quarante voleurs (1954) is a French film starring Fernandel and Samia Gamal.
  • Alibabavum 40 Thirudargalum (1956, in English: Alibaba and Forty Thieves) is a Tamil film starring M. G. Ramachandran.
  • Alibaba 40 dongalu (1970) is a Telugu film based on Ali Baba, starring N T Rama Rao and Jayalalitha.
  • Ali Baba Bujang Lapok (1960) is a Malaysian comedy film which quite faithfully adhered to the tale's plot details but introduced a number of anachronisms for humour, for example the usage of a truck by Kassim Baba to steal the robbers' loot.
  • Morgiana Abdulla (1970) is a Bengali film adaptation.[حوالہ درکار]
  • Ali Baba ve Kırk Haramiler (1971, in English: Ali Baba and the Forty Thieves) is a Turkish movie, starring Sadri Alışık as Ali Baba.
  • Ali Baba aur 40 Chor (1979), a Soviet-Indian joint film starring Dharmendra, Hema Malini, Rolan Bykov and Zeenat Aman, was largely based on this adventure tale.
  • A Bollywood film Alibaba Aur 40 Chor (1980), starring Dharmendra, Hema Malini, and Zeenat Aman, was an Indo-Russian coproduction in which the original story line was slightly altered.
  • In the American/British television mini-series Arabian Nights (2000), the story is told faithfully with two major changes. The first is: when Morgiana discovers the thieves in the oil jars, she alerts Ali Baba and, together with a friend, they release the jars on a street with a steep incline that allows the jars to roll down and break open. Furthermore, the city guard is alerted and arrest the disoriented thieves as they emerge from their containers. Later, when Morgiana defeats the thief leader, Ali Baba, who is young and has no children, marries the heroine himself.
  • Ali Baba (2007) is a French telefilm starring Gérard Jugnot and Catherine Zeta-Jones (2007).
  • The story of Ali Baba was featured in Inkheart (2008). One of the 40 Thieves, named Farid (played by Rafi Gavron), is brought out of the story by Mortimer "Mo" Folchart and ends up becoming his ally.
اینیمیٹڈ فلماں[لکھو]
  • A Popeye cartoon, Popeye the Sailor Meets Ali Baba's Forty Thieves (1937), features Popeye meeting and defeating the titular group.
  • A Merrie Melodies Bugs Bunny/Daffy Duck cartoon, Ali Baba Bunny (1957), has a similar premise to the concept of the treasure-filled magical cave.
  • The story was adapted in the 1971 anime Ali Baba and the Forty Thieves (アリババと40匹の盗賊 Aribaba to Yonjuppiki no Tozoku?), storyboarded by Hayao Miyazaki.
  • The Disney film Aladdin (1992) makes several references to the story.
  • In Aladdin and the King of Thieves (1996), the 40 thieves play an integral part in the story. However, the story is very different from the original Ali Baba story, particularly Cassim's new role as Aladdin's father and the King of Thieves.
  • In the anime Magi: The Labyrinth of Magic (serialized since June 2009), Ali Baba appears as one of the main characters and one of Aladdin's friends. At some point in the show, he is shown as the leader of a gang of thieves called Fog Troupe. Morgiana is his loyal friend, whom Ali Baba freed from slavery, and Cassim is his friend from the slums, who is constantly jealous of Ali Baba and tries to bring him ill fate, when he can.

موسیقی[لکھو]

  • The Beastie Boys reference Ali Baba in their song "Rhymin' and Stealin'" (1986).
  • The the second track on "super group" Dark Lotus' album Tales from the Lotus Pod (2001) is titled "Abi Baba".

ٹیلی ویژن[لکھو]

تھیٹر[لکھو]

رائل لیکیوم تھیٹر اتے 40 چور دا بینر , ایڈنبرگ, 1886
  • The story has been used as a popular pantomime plot for many years. An example of the "pantomime Ali Baba" was the pantomime/musical Chu Chin Chow (1916).
  • 40 Thieves (1886) was a pantomime at the Royal Lyceum Theatre, Edinburgh.
  • Ali-Baba (1887) is an opéra comique, with music by Charles Lecocq.
  • Badi-Bandar Rupkatha (বাঁদী-বান্দার রূপকথা) is a 2014 Bangladeshi theatrical dance adaption of Ali Baba and Forty Thieves organised by Srishti cultural centre and Nrityanchal. Many leading Bangladeshi dancers performed in the adaption such as Shamim Ara Nipa, Shibli Sadiq, etc.[2]

Video games[لکھو]

  • Ali Baba (1981) is a computer video game by Quality Software[3]
  • Ali Baba and 40 Thieves (1982), is an arcade video game by Sega
  • Elements of Ali Baba were featured in the second Dinosaur King series, from episodes 18 through 21. One of the most common elements of the story featured the 39 Thieves (one of its 40 members was out sick), and it featured the "Open Sesame" phrase.
  • A version of Ali Baba appears in Sonic and the Secret Rings (2007), where he is portrayed by the character Tails.
  • Ali Baba's Wee Booties can be found in the video game Team Fortress 2 (2007) for the Demoman

کاروبار[لکھو]

  • چین دا علی بابا گروپ'ایہ ناں ورت رہیا اے .[4]

فوج[لکھو]

  • امریکی ایئر فورس اکیڈمی دے کیڈٹ سکواڈرن 40 دا ناں پی-40 وارہاکس تبدیل ہون توں پہلے علی بابا چالی چور سی

عراق جنگ[لکھو]

عراقی جنگ امریکی تے عراقی فوجی علی بابا دا ناں اس بندے لئی ورتدے سن جہڑا لٹ مار جاں چوری چ مشتبہ ہندا سی.[5] پر برطانوی فوجی ایہ ناں عراقی شہریاں لئی ورتدے سن .[6]

عراقی ایہ ناں لٹ مار کرن آلے غیرملکی فوجیاں لئی ورتدے سن.[7]

مورتاں[لکھو]

حوالے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]