محمد ظاہر شاہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

محمد ظاہر شاہ (پشتو: محمد ظاهرشاه، فارسی: محمد ظاهر شاه‎; 16 اکتوبر 1914–23 جولائی 2007)، افغانستان دا آخری بادشاہ سی جسنے8 نومبر 1933 توں 17 جولائی 1973 تک راج کیتا۔ اس نوں گدی توں ہٹا دتا گیا سی۔ اس نے بہت سارے دیساں نال دوستانہ تعلقات قائم کیتے، جنہاں وچ ٹھنڈی لڑائی دے دوویں پاسیاں دے دیس شامل سن، اتے 1960 دے دہاکے وچ دیس دا جدید کرن کیتا۔

میڈیکل علاج لئی اٹلی وچ رہندیاں ظاہر شاہ نوں 1973 وچ اسدے چچیرے بھرا اتے سابقہ وزیر اعظم محمد داؤد خان نے راجپلٹا کر دتا سی، جس نے اک جمہوریہ دا قیام کیتا۔  اوہ 2002 تک روم دے نیڑے جلاوطنی وچ رہا، طالبان حکومت دے انت توں بعد افغانستان پرتیا۔ اس نوں دیس پیؤ دا خطاب دتا گیا، جو کہ اس نے 2007 وچ اسدی موت تک رکھیا سی۔

خاندانی پچھوکڑ اتے شروع دا جیون[لکھو]

ظاہر شاہ دا جم 15 اکتوبر 1914 وچ، کابل، افغانستان وچ ہویا سی۔ اوہ مہمدزائی شاہی پریواردے اک سینئر میمبر اتے سابقہ بادشاہ امان اللہ خان دی افغان فوج دے مکھ کمانڈر، محمد نادر شاہ دا پتر سی۔ 10 اکتوبر 1929 نوں حبیب اللہ غازی دی پھانسی توں بعد نادر شاہ گدی تے بیٹھیا سی۔ محمد ظاہر دا پیؤ، سردار محمد یوسف خان دا پتر سی اتے اوہدیہرادون، بریٹیش بھارت وچ پیدا ہویا سی اتے اس دے پروار نوں دوجی انگریز-افغان جنگ دے بعد جلاوطن کر دتا گیا سی۔ نادرشاہ،  امیر دوست محمد خان سوتیلے بھرا سردار سلطان محمد خان تیلائی دا جانشین سی۔ اس دا دادا محمد یحیی خان (عامر یعقوب خان دا سہرا) بریٹیش حکومت نال گل بات دا انچارج سی جس دا نتیجہ گندمک دا معاہدہ سی۔  1879 دے دوران سر لوئی کاوگاستری دے قتل دے بعد بریٹیش حملے توں بعد، یعقوب خان، یحیی خان اتے اسدے دو بیٹیاں محمد یوسف خان اتے محمد آصف خان نوں بریٹیش ولوں بندی بنا لیا گیا اتے بریٹیش راج نوں سونپ دتا گیا، جتھے اوہناں نوں زبردستی رکھیا گیا۔ پھر امیر عبدالرحمٰن خان نے اپنے حکمرانی دے آخری سال (1901) دوران دو راج کماراں نوں افغانستان بلا لیا۔ امیر حبیب اللہ دے راج دوران اوہناں نوں بادشاہ دے ساتھی (مصاحبان) دا خطاب حاصل ہویا۔

ظاہر شاہ نوں کابل دے حبیبیہ ہائی سکول دی شہزادےآں لئی اک خاص کلاس وچ پڑھایا گیا سی۔ اس نے فرانس وچ اپنی سکھیا جاری رکھی جتھے اس دا پیؤ کوٹنیتک سفیر دے طور تے کم کردا سی۔ اتھے اسنے پاسچر انسٹیٹیوٹ اتے یونیورسٹی آف مانٹپیلیئر وچ پڑھائی کیتی سی۔ جدوں اوہ افغانستان واپس پرتیا تاں اس نے اپنے پیؤ اتے چاچیاں نوں دیس وچ افراتفری دے ویلے دوران سرکار دے کنٹرول نوں مڑ بحال کرن وچ مدد کیتی۔ بعد وچ اس نوں اک انفینٹری سکول وچ داخل کروایا گیا اتے اس نوں اک پروی کونسلر تعینات کیتا۔ ظاہر شاہ نے ڈپٹی جنگی وزیر اتے سکھیا وزیر دے سرکاری عہدیاں تے سیوا کیتی۔ ظاہر شاہ پشتو، فارسی اتے فرانسیسی بولیاں وچ ماہر سی۔