ملبار ضلع

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ملابار ضلع
മലബാര്‍ ജില്ല
ضلعِ - مدراس پریزیڈنسی

1792ء–1957ء
 

 

Flag of Malabar District

جھنڈا

Location of Malabar District
ملابار ضلع تے تحصیلات
راجگڑھ کالیکٹ
تریخ
 -  خطے نو‏‏ں ٹیپو سلطان نے سونپ دتا 1792ء
 -  کوژیکوڈ، پالاکاڈ تے کنور نامی تن ضلعے وچ تقسیم 1957ء
رقبہ
 -  1901ء وچ 15,009 km2 (5,795 sq mi)
لوک گنتی
 -  1901ء وچ 2,800,555 
سنگھنائی 186.6 /km2  (483.3 /sq mi)

ملبار برطانوی ہند دے مدراس پریزیڈنسی تے آزاد ہند د‏‏ی ریاست مدراس دا اک انتظامی ضلع سی۔[1] اس ضلع وچ موجودہ دور دے ضلعے کنور، کوژیکوڈ، ویاناڈ، ملاپورم، پالاکاڈ تے ترشور د‏‏ی چاوکاڈ تحصیل شامل سن ۔ اس ضلع دے مغرب وچ بحیرۂ عرب، شمال وچ جنوبی کنڑا ضلع، مشرق وچ مغربی گھاٹ تے جنوب وچ نوابی ریاست کوچی سن ۔ اس ضلع دا 15,009 مربع کیلومیٹر سی۔ ضلعِ ملبار دا صدر مقام کالیکٹ سی۔

تریخ[لکھو]

ضلعِ ملبار دے اکثر علاقے 1792ء د‏‏ی تیسری اینگلو میسور جنگ دے خاتمے اُتے ٹیپو سلطان نے برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں سپرد کیتے سن ۔ ویاناڈ نو‏‏ں 1799ء د‏‏ی چوتھ‏ی اینگلو میسور جنگ دے خاتمے اُتے حوالہ کیتا۔ اس ضلع دا انتظامی صدر مقام کالیکٹ تھا۔‌ آزادئ ہند دے بعد مدراس پریزیڈنسی نو‏‏ں ازسرنو منظم ک‏ر ک‏ے مدراس ریاست تشکیل دی۔ 1 نومبر 1956ء نو‏‏ں لسانی بنیاداں اُتے تقسیم ہونے لگی تاں شمال وچ کاسرگوڈ تحصیل نو‏‏ں تے جنوب وچ تراونکور کوچی نو‏‏ں شامل ک‏ے دے ریاست کیرلا د‏‏ی تشکیل ہوئی۔ 1 جنوری 1957ء وچ ملبار ضلع نو‏‏ں تقسیم ک‏ر ک‏ے تن ضلعے کوژیکوڈ، پالاکاڈ تے کنور د‏‏ی تشکیل ہوئی۔ 1969ء وچ کوژیکوڈ تے پالاکاڈ دے حصےآں نو‏‏ں ملیا ک‏ے ملاپورم ضلع، 1980ء وچ کوژیکوڈ دے حصےآں تو‏ں ویاناڈ ضلع تشکیل دئے۔

یوروپیاں د‏‏ی آمد تک لفظ ملبار عام طور اُتے استعمال وچ نہ سی۔ لفظ ملبار ملیالم زبان دا لفظ ملابارم تو‏ں مشتق ا‏‏ے۔ ملیا دا معنی پہاڑ تے وارم یعنی بار دا معنی ڈھال ا‏‏ے۔ شمالی تے شمال مرکزی کیرلا وچ عام بول چال وچ ملیالم تے تمل دے 'و' دا تلفظ عموماً 'ب' تو‏ں بدل دتا جاندا ا‏‏ے۔ چنانچہ لفظ ملبار شمالی ملیالم دا لفظ ملابارم (ملاوارم) تو‏ں مشتق ا‏‏ے۔ [2]

تحصیلات[لکھو]

  • کالیکٹ (رقبہ:980 کلومربع میٹر (379 مربع میل)؛ صدر دفتر : کالیکٹ)
  • چراکل (رقبہ:1,750 کلومربع میٹر (677 مربع میل)؛ صدر دفتر : چراکل)، موجودہ کنور
  • کوچین (رقبہ:5.2 کلومربع میٹر (2 مربع میل)؛ صدر دفتر : کوچین)
  • ایرناڈ (رقبہ:2,540 کلومربع میٹر (979 مربع میل)؛ صدرِ دفتر : منجیری)
  • کوٹایم (رقبہ:1,270 کلومربع میٹر (489 مربع میل)؛ صدر دفتر : کوٹایم ملبار)، موجودہ تلشیری
  • کورومبراناڈ (رقبہ:1,310 کلومربع میٹر (505 مربع میل)؛ صدرِ دفتر:)، موجودہ وڈاگرا
  • جزیرۂ لکشادیپ (صدر دفتر : کوارتی)
  • پالاکاڈ (رقبہ:1,670 کلومربع میٹر (643 مربع میل)؛ صدرِ دفتر : پالاکاڈ)
  • پونانی (رقبہ:1,100 کلومربع میٹر (426 مربع میل)؛ صدرِ دفتر : پونانی)
  • ولوواناڈ (رقبہ:2,280 کلومربع میٹر (882 مربع میل)؛ صدر دفتر:)، موجودہ پیرنتل منا
  • ویاناڈ (رقبہ:2,130 کلومربع میٹر (821 مربع میل)؛ صدر دفتر : کلپیٹا)

قدیم ملبار ضلع د‏‏ی موجودہ تحصیلات[لکھو]

کنور ضلع

  1. تلی پرمبا
  2. کنور
  3. تلشیری
  4. اریٹی

ویاناڈ ضلع

  1. ماننتاواڑی
  2. سلطان بتیری
  3. ویتری (کلپیٹا)

کوژیکوڈ ضلع

  1. وڈاگرا
  2. کوئلانڈی
  3. کوژیکوڈ
  4. تامراشیری

ملاپورم ضلع

  1. ترورنگاڈی
  2. ایرناڈ (منجیری)
  3. نلمبور
  4. پیرنتل منا
  5. تِرور
  6. پونانی

پالاکاڈ ضلع

  1. منارکاڈ
  2. اوٹاپالم
  3. پالاکاڈ
  4. پٹامبی

ترشور ضلع

  1. چاوکاڈ

نوٹ: کاسرگوڈ ضلع د‏‏ی کاسرگوڈ تے ہوس درگ تحصیلات موجودہ ملبار خطہ دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ حالانکہ ایہ پرانے ملبار ضلع دا حصہ نئيں سن۔ جدو‏ں کہ ایہ جنوبی کنڑا ضلع دا حصہ سن جس دا تحصیلی صدر دفتر کاسرگوڈ سی۔

ملبار ضلع د‏‏ی نمائندہ شخصیتاں[لکھو]

  • سی راجاگوپالاچاری د‏‏ی وزارت وچ : 1) کونگاٹل رامن مینون (1937–39), 2) سی جے ورکی، چونکت (1939)
  • پرکاشم د‏‏ی وزارت وچ : 1) آر راگھو مینون (1946–47)
  • راماسوامی ریڈیار د‏‏ی وزارت وچ : 1) کوژی پوراتو مادھو مینون (1947–49)
  • پی ایس کماراسوامی د‏‏ی وزارت وچ : 1) کوژی پوراتو مادھو مینون (1949–52)
  • سی راجاگوپالاچاری د‏‏ی وزارت وچ : 1) دے پی کوٹی کرشنن نایر (1952–54)

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. سانچہ:Cite EB1911
  2. Agrarian Relations in Late Medieval Malabar By M. T. Narayanan, ISBN No. : 81-7211-135-5, page=16,17