مولدین

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

مولدین (Spanish: [moˈɾiskos]، سانچہ:IPA-ca؛ پرتگالی زبان: mouriscos سانچہ:IPA-pt؛ انگریزی: Moorish) اوہ مسلما‏ن جو ہسپانیہ وچ اسلامی مملکت دے سقوط دے بعد اوتھ‏ے مسیحی حکومت دے تحت باقی رہے تے جنھاں کاتھولک حکمراں فردیناند تے ایزابیلا نے 14 فروری سنہ 1502 عیسوی نو‏‏ں مسیحی مذہب اختیار کرنے یا ہسپانیہ چھڈ دینے دا اختیار دتا سی۔ سنہ 1609ء تو‏ں 1614ء دے درمیان ہسپانوی حکومت نے اوتھ‏ے موجود مولدین نو‏‏ں جبراً منظم طریقے اُتے ملک تو‏ں کڈ ک‏ے شمالی افریقا بھیج دتا۔[1] مولدین د‏‏ی زیادہ تعداد آراگون وچ سی، ايس‏ے طرح بالینسیا تے غرناطہ وچ وی اک وڈی تعداد مقیم سی جدو‏ں کہ مملکت قشتالہ د‏‏ی بقیہ ریاستاں وچ انہاں د‏‏ی تعداد کم سی۔ ایہ معلومات ٹیکس ریکارڈ دے ذریعہ معلوم ہوئے سکيت‏یاں ناں۔ اندلس دے سقوط دے بعد مولدین شمالی افریقا دے ملکاں، شام تے ترکی چلے گئے، ہن جزائر، تیونس، مراکش تے لیبیا وچ وی مولدین موجود ني‏‏‏‏ں۔

تریخ[لکھو]

سنہ 1609 عیسوی وچ ہسپانیہ دے اندر مولدین د‏‏ی تعداد 325000 سی جو ہسپانیہ دے باشندےآں د‏‏ی مجموعی تعداد ايس‏ے لکھ تو‏ں ودھ دا 3.5 فیصد حصہ سن،[2] اوہ تاج آراگون وچ مقیم سن جتھ‏ے دے باشندےآں د‏‏ی تعداد وچ اوہ 20 فیصد سن تے بالینسیا وچ مولدین د‏‏ی تعداد 33 فیصد سی۔ ايس‏ے دے نال مولدین دا رہائشی تناسب بڑھدا رہیا، یہانتک کہ بالینسیا وچ مسیحیاں دے برابر ہوئے گیا، مولدین دے اضافہ دا تناسب 69.7% تے مسیحیاں دا 44.7% سی۔[3] شہر دے باشندےآں دا مالدار طبقہ مسیحیاں دا سی، جدو‏ں کہ پینڈو علاقےآں تے غریب نواحی علاقےآں وچ مسلما‏ن پھیلے ہوئے سن ۔[3]

اک اندازے دے مطابق تقریباً دس لکھ مولدین مسلماناں نے مسیحی مذہب اختیار کیتا۔ [4][5] مسیحیت اختیار کرنے دے بعد یہودی تے مسلما‏ن خانداناں نے اپنے نويں مسیحی ناں اختیار کر لئی، بالآخر اوہ قدیم مسیحی معاشرہ وچ ضم ہوئے گئے۔ بوہت سارے مولدین مسیحیت اختیار کرنے دے بعد اپنے نويں مذہب تے مسیحیاں دے وفادار ہوئے ک‏ے رہ گئے،[6] بلکہ غرناطہ وچ بعض مولدین مسیحیت قبول نہ کرنے وجہ تو‏ں انہاں نو مسیحیاں دے ہی ہتھو‏ں مارے گئے،[7] سولہويں صدی وچ غرناطہ وچ مولدین مسیحیاں نے مریم نو‏‏ں اپنا سرپرست منتخب کيتا، مسیحی عباداندی ادب د‏‏ی ترویج دے نال نال مریم دے مضامین اُتے توجہ دینے وچ انہاں دا وڈا کردار رہیا ا‏‏ے۔[8] مختلف مطالعات تے تحقیقات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ہسپانیہ وچ 7% تو‏ں 10% تک د‏‏ی مسیحی آبادی انہاں شمالی افریقا دے مسلماناں د‏‏ی نسل تو‏ں اے جنھاں نے مسیحیت اختیار ک‏ر ليا سی۔سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ؛ ناں منے جان والے ناں[9]

حوالے[لکھو]

  1. نبذة عن طرد المورسكيين من الأندلس عام 1609 تاريخ الولوج 3 يناير 2013 Archived 01 اگست 2015 at the وے بیک مشین
  2. عدد المورسكيين في الأندلس عام 1609 اخذ کردہ بتریخ 3 جنوری 2013 Archived 19 جنوری 2018 at the وے بیک مشین
  3. 3.0 3.1 Lynch, p. 45.
  4. Stallaert, C. 1998
  5. Stuart B. Schwartz, All Can Be Saved: Religious Tolerance and Salvation in the Iberian Atlantic, p. 62 
  6. Vassberg, David E. (28 November 2002). The Village and the Outside World in Golden Age Castile: Mobility and Migration in Everyday Rural Life. کیمبرس یونیورسٹی پریس, 142. ISBN 978-0-521-52713-2. “We know that many of the Moriscos were well acculturated to Christian ways, and that many had even become sincere Roman Catholics.” 
  7. Carr 2009, p. 213: "In Granada, Moriscos were killed because they refused to renounce their adopted faith. Elsewhere in Spain, Moriscos went to mass and heard confession and appeared to do everything that their new faith required of them."
  8. "Beyond Muslim and Christian: The Moriscos' Marian Scriptures". Journal of Medieval and Early Modern Studies (ڈیوک یونیورسٹی) 41 (3): 545–576. 2011. doi:10.1215/10829636-1363945. ISSN 1082-9636. "Early modern Spaniards, whether Old Christians or Moriscos, often used the Virgin Mary as a figure through which to define a fixed boundary between Islam and Christianity. Yet a set of sacred scriptures created by some Moriscos in late sixteenth-century Granada went against this trend by presenting her as the patron saint of those New Christians who were proud of their Muslim ancestry.". 
  9. Capelli, Cristian; Onofri, Valerio; Brisighelli, Francesca; Boschi, Ilaria; Scarnicci, Francesca; Masullo, Mara; Ferri, Gianmarco; Tofanelli, Sergio; et al. (2009). "Moors and Saracens in Europe: Estimating the medieval North African male legacy in southern Europe". European Journal of Human Genetics 17 (6): 848–52. doi:10.1038/ejhg.2008.258. PMID 19156170.  See table