نورنگا

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
نورنگا
Pitta brachyura.jpg
دیس: جنور
برادری: کورڈیٹ
ٹولی : پنچھی
ٹبر : نورنگا ٹبر
سائینسی ناں: Pitta brachyura

نورنگا مدھرے ناپ دا نورنگا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ ہمالیہ توں تھلے دکھنی ایشیاء وچ ملدا اے تے گھنے بوٹیاں وچ ریندا اے۔ ایہدے پر چٹے ہرے لال پیلے نیلے کالے بھورے ہوندے نیں تے نو رنگاں دا ہون باہجوں ایہدا پنجابی ناں نورنگا اے۔


نورنگا (پنچھی)
Indian pitta (Pitta brachyura) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg
بھارت دے صوبہ مہاراشٹر وچ پنچھی
حیثیت تحفظ
صنف بندی
دیس: جنور
ہم نسل: کورڈیٹ
جماعت: پنچھی
درجہ: پاسریفورمز
خاندان: پیؤ
جنس: پیؤ
نوع: پی۔ بریکیورا
سائنسی ناں
پٹا بریکیورا
کارل لناؤس، 1766)
متبادل ناں

کوروس بریکیورا[1]

نورنگا دا رنگاں کرکے نام پیا۔ اس پنچھی نوں انگریزی وچ ‘انڈین پٹا‘ اے۔ مادہ دے سر اپرلی کالی پٹی گھٹ چوڑی ہندی اے۔ ایہناں دیاں 32 ذاتیاں دے پروار نوں ‘پٹیڈیئی’ کہندے ہن۔ ایہہ پنچھی دا تھاں برصغیر ، گرمیاں وچ پاکستان، [[نیپال تک اتے وچکار بھارت دے پہاڑی علاقیاں وچ بچے دین لئی جاندا اے اتے سردیاں وچ بھارت توں سری لنکا تک جاندا اے۔نورنگے گوڑھے، چمکیلے-بہورنگے اتے شرماکل پر چیتن پنچھی ہندے ہن۔ بھارت سرکار نے اپریل 1975 وچ 25 پیسے دی ٹکٹ اس پنچھی دی جاری کیتی۔

ایہ اک نکے ناپ دا پنچھی اے جیدی پوچھل لُنڈی ہوندی اے۔ ایہ جنگل دے فرش تے ہوندا اے یا گھنے بوٹیاں وچ جتھے ایہ پتیاں وچ کیڑے لبدا اے۔ ایہدیاں لمیاں تے تکڑیاں لتاں، بہت نکی جئی پوچھل تے پینڈی چنج ہوندی اے۔ ایہ ویکھن نالوں سنیا چوکھا جاندا اے تے چھالاں مار کے ٹردا اے۔

پسار[لکھو]

اتلے پاکستان وچ مارگلہ توں لے کے چڑھدے ول ہندستان وچ سکم تک تے دکھن ول کرناٹک تک ایہہ پنچھی ملدا اے۔ سیال وچ ایہ سری لنکا وی ٹرجاندا اے۔

جسمانی بنتر[لکھو]

اس پنچھی دی لمبائی 18 توں 20 سینٹیمیٹر ہندی اے۔ اس دی چنجھ سنگتری-بھوری رنگ جس دا اخیرلا سرا کالا ہندا اے۔ اس دیاں گوڑھیاں بھوریاں اکھاں دے اپروں اک چوڑی کالی پٹی لنگھدی اے اتے اک کالی پٹی متھے توں سر دے وچکار دی پٹھّ ول جاندی اے۔ پٹھّ والا پاسہ ہرا اتے پر نیلی بھا والے ہرے ہندے ہن، پراں اتے گوڑے نیلے رنگ دے نشان دے نال چٹے اتے کالے نشان وی ہندے ہن۔ گردن اتے ٹھوڈی چٹی، پر چھاتی اتے ڈھڈّ دا اگلا حصہ سنگتری-پیلا ہندا اے، ڈھڈّ دا پچھلا پاسہ سرخ لال ہندا اے۔ اس دیاں لتاں لمبیاں اتے پنجے گلابی ہندے ہن۔

خوراک[لکھو]

ایہہ دی خوراک انسان دے متر گنڈوئے، سنڈیاں اتے ہور کیڑے-مکوڑے ہندے ہن۔

آواز[لکھو]

ایہہ اپنی دھون اکڑا کے چنجھ اسمان ول چکّ کے اچی-اچی اکٹھیاں دو سیٹیاں کئی وار ماردے ہن۔

اگلی پیڑھی[لکھو]

گرمیاں شروع ہون تے نویں کھنبھ اگا کے ایہہ اکٹھے ہو کے 30-50 پنچھیاں دیاں ڈاراں وچ پہاڑاں تے 1200 توں 2000 میٹر دی اچائی تے نر زمین تے جاں جھاڑیاں وچ زمین توں 1 میٹر دی اچائی گھاہ-پھوس اتے پتیاں نال 4 توں 5 دناں وچ گول جیہا آلھنا بناؤندے ہن۔ مادہ 4 توں 5 انڈے جو اکار وچ چمکیلے چٹے ہندے ہن دندی اے۔ دونوں نر اتے مادہ انڈے سیکدے ہن جہناں وچ 14 توں 16 دناں وچ بچے نکلدے ہن دونو ہی رل کے پالدے ہن۔

تصویراں[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Dickinson, E.C.; R.W.R.J. Dekker; S. Eck; S. Somadikarta (2000). "Systematic notes on Asian birds. 5. Types of the Pittidae" (PDF). Zool. Verh. Leiden 331: 101–119. http://www.repository.naturalis.nl/record/219439. 


بارلے جوڑ[لکھو]

٭مورتاں