نیل

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
نیل
Nile composite NASA.jpg
Egypt Nil.jpg
ٹرنا: روانڈا
انت: رومی سمندر
لمبائی : کلومیٹر 6,650
دیس: مصر

نیل دنیا دا سب توں لمبا دریا اے ، جہڑا براعظم افریقہ چ وگدا اے ۔ ایہہ 2 دریاواں نیل ابیض تے نیل ازرق نال مل کے تشکیل پاندا اے ۔ نیل ازرق ای دریاۓ نیل دے بیشتر پانی تے زرخیز زمیناں دا سبب اے ، پر لمبا نیل ابیض اے ۔ نیل ابیض وسطی افریقہ توں عظیم جھلاں دے علاقے چوں جنوبی روانڈا توں نکلدا اے تے شمال دے پاسے تنزانیہ ، یوگنڈا تے جنوبی سوڈان توں گذردا اے جدکہ نیل ازرق ایتھوپیا چوں جھیل ٹانا توں شروع ہندا اے تے جنوب مشرق ول سفر کردے ہوئے جنوبی سوڈان چوں لنگدا اے ۔ ایہہ دونے دریا سوڈان دے راجگھر خرطوم لاگے آپس چ ملدے نیں ۔

دریاۓ نیل دا شمالی حصہ سوڈان توں مصر تک مکمل طور تے صحراء چوں گذردا اے جنوبی مصر چ اس دریا تے مشہور اسوان ڈیم تعمیر کیتا گئیا اے جہڑا کہ 1971ء چ مکمل ہوئیا ۔ اس بند دی وجہ توں اک وڈی جھیل بنی جہڑی جھیل ناصر کہلاندی اے ، ایہہ جھیل سوڈان تے مصر دی سرحد تے واقع اے تاہم اسدا 83 فیصد حصہ مصر چ تے 17 فیصہ سوڈان چ اے ۔ سوڈان چ اس جھیل نوں جھیل نوبیا آکھیا جاندا اے ۔ جھیل ناصر 550 کلومیٹر لمبی تے زیادہ توں زیادہ 35 کلومیٹر چوڑی اے ۔ اسدا کل رقبہ 5256 مربع کلومیٹر اے جدوں کہ پانی دے ذخیرے دی گنجائش 157 معکب کلومیٹر اے ۔ مصر دی آبادی دی اکثریت تے سارے شہر ایسے دریا دے کنارے تے آباد نیں ۔

مصر دا موجودہ راجگھر قاہرہ دریاۓ نیل دے کنارے تے اسدے جزیریاں تے عین اس مقام تے واقع اے جتھے دریا صحرائی علاقے توں نکل کے 2 شاخاں چ تقسیم ہوکے ڈیلٹائی خطے چ داخل ہندا اے ۔

دریاۓ نیل 6695 کلومیٹر دا سفر طے کرن دے بعد اس ڈیلٹائی علاقے توں ہندا ہوئیا رومی سمندر چ جا ڈگدا اے ۔ قدیم مصر دے سارے آثار قدیمہ وی دریاۓ نیل دے کنارے دے نال نال ملدے نیں کیونکہ 4 ہزار سال قبل مسیح چ صحراۓ اعظم دی وسعت گیری تے خشک سالی دی وجہ توں مقامی باشندے دریاۓ نیل ول ہجرت کرگئے جہڑی کہ عظیم مصری تہذیب دا پیش خیمہ بنی ۔

معاون دریا[لکھو]

دریاۓ نیل چ ڈگن والے اہم معاون دریا نیل ابیض تے نیل ازرق نیں ، جنہاں چوں نیل ابیض استوائی مشرقی افریقہ تے نیل ازرق ایتھوپیا توں نکلدا اے ۔ اک ہور کم اہمیت دا حامل دریا ۓ اتبارا وی دریاۓ نیل چ ڈگدا اے پر اس چ صرف اوس ویلے پانی ہندا اے جدوں ایتھوپیا چ بارشاں ہون ۔

عام طور تے جھیل وکٹوریہ نوں نیل ابیض دا دہانہ منیا جاندا اے پر کجھ ماہراں دا کہنا اے کہ روانڈا دے جنگلات اسدا دہانہ نیں ۔ جس دے بعد ایہہ جھیل وکٹوریہ چوں سفر کردا ہوئیا یوگنڈا چ اسدا ساتھ چھڈ دیندا اے تے 500 کلومیٹر دے سفر دے بعد جھیل کیوگا تے بعد چ جھیل البرٹ پہنچدا اے ، جس دے بعد ایہہ سوڈان پہنچدا اے اس جگہ ایہہ بحر الجبل یعنی کوہستانی دریا دے ناں نال جانیا جاندا اے ۔ بحر الغزال دے ملاپ دے بعد ایہہ بحر الابیض یعنی سفید دریا کہلاندا اے جس نوں دنیا نیل ابیض دے ناں نال جاندی اے ۔

نیل ازرق ایتھوپیا دے پہاڑاں چ واقع جھیل ٹانا چوں نکلدا اے ایہہ 1400 کلومیٹر دا سفر کرن دے بعد سوڈان دے دارالحکومت خرطوم دے نیڑے نیل ابیض نال مل جاندا اے تے دریاۓ نیل دی تشکیل ہندی اے ۔


تریخ[لکھو]

پتھر دے زمانے توں دریائے نیل مصری رہتل دا خاص حصہ ریئا اے کیونکہ مصر دی وڈی لوک ابادی تے سارے وڈے شہر ایسی دریا دے کنڈے تے وسدے نیں۔ ممکن اے 3400 قبل مسیح توں وی لمے عرصے پہلے آئس ایج دی موسمی تبدیلی دی وجہ توں صحارا ریگستان دی تشکیل ہوئی۔

اونائل اجکل دا نیل ایتھوپیا دی زمین توں شمال نوں وگن آلا کٹ توں کٹ پنجواں دریا ہیگا اے۔ سیٹیلائٹ مورتاں نیل دے لہندے صحرا اچ خشک پانی دی گزرگاہ دی نشاندہی لئی ورتیاں جاندیاں نیں۔ اونائل وادی ہن سطح توں بھریا ہوئیا اک آبائی نیل اونائل دی نمائندگی کردا اے جیہڑا ملین وریا پہلاں وگدا سی۔ اونائل دی وادی نے گاد نوں بحیرہ روم ول منتقل کیتا۔ ایس گاد وچ قدرتی گیس دے ذخیرے لبے نیں۔

جھیل ٹانگانیکا شمال ول نیل چ جا ڈگدی اے تے اوس توں اگے ویرونگا آتش فشاں اینوں روانڈا ول جان توں ڈک دیندا اے۔ ایس ویلے نیل دی سب توں بوہتی لمبائی شمالی زمبیا تکر ہیگی سی۔


نیل اکٹھ

نیل اکٹھ دی عمر بارے ہن تکر دو نظریے رکھے جاندے نیں۔ اک اے کہ نیل کٹھ نکاس دی عمر کٹ اے تے نیل ترائی اگوں ہور ٹوٹے بن گئے نیں۔ سب توں شمالی حصے دا دریا اجکل دے رستے تے ٹردا اے جیہڑا مصر تے سوڈان ول وگدا اے۔ دوجا نظریہ اے وے کہ ازلی ویلے توں ایتھوپیا توں نیل ازرق ، اتبارا تے تکازی دے برابر دریاواں دے ذریعے نکاسی رومی سمندر ول مصری نیل دے ذریعے ہندی اے۔ نیل ازرق شق دی جیو فزیکل کھوج دے پاروں اے پتا لگدا اے کہ ایدی گاد 9-5 کلو میٹر گہرائی وچ اے۔ اے ترائیاں آپس اچ گاد دی چوکھی مقدار ہون نال ای پریاں جاندیاں نیں۔مصری نیل سوڈانی نیل نال جڑیا اے۔ اے چڑھدے، مرکزی تے سوڈانی شق نظام دے موجودہ ٹیکٹونک حرکت مرحلے وچ ایتھوپیا تے استوائی پانیاں تے مشتمل ہندا اے۔ نیل دے پانیاں دے وشکار رابطہ چکری گیلے دور وچ پیدا ہندا اے۔ دریا اتبارا ایس دور وچ اپنے کنڈے توں باعر ڈلدا اے تے اے کئی 120,000- 100,000 وریاں پہلے ہوئیا سی۔ نیل ازرق مرکزی نیل نال 80,000-70,000 وریاں پہلے گیلے چکر وچ رلیا سی۔ بحرالعرب اچ نیل ابیض دا نظام تے نیل ابیض شق وکٹوریہ جھیل دے رابطے توں پہلاں 12,500 وریاں پچھوں اک بند جھیل دی شکل اچ موجود سی۔

مصری رہتل دی بنیاد اچ حصہ

اک پرانے یونانی تریخ لکھاری ہیروڈوٹس نے آکھیا سی کہ "مصر نیل دی پیداوار (یا عطیہ) اے"، اے ہمیشہ لئی اک سہارا تے اینے مصری رہتل دی تعمیر چ بڑا ای پکا کردار ادا کیتا اے۔ ہر سال دریائی پانی دی وجہ توں کنڈے دے آسے پاسے دی کچی زمین رج کے چنگی گاد نال زرخیز ہو جاندی اے تے قدیم زمانے دے مصری لوک ایس زمین تے وائی بیجی کر کے کنک، السی تے پیپرس دی فصلاں اگاندے سن۔ کنک اوس قحط تے پعوکھ دے علاقے دی سب توں من پسند فصل رئی اے۔ تے ایس کر کے مصر دے دوجے دیساں نال چنگے سفارتی تعلقات ہون توں ایدی معیشت تے چنگا اثر ہوئیا اے۔پرانے زمانے توں ای نیل دے نال نال دور دراز علاقے آں تکر وی تجارت ہوندی رئی اے،

پانی ونڈ رپھڑ[لکھو]

نیل دے پانیاں نیں کئی وریاں تکر افریقہ دے سیاسی حالات تے اثر کیتا۔ یوگنڈا، سوڈان،ایتھوپیا تے کینیا نے نیل دے پانی تے مصر دے تسلظ دے خلاف ہمیشہ اواز چکی اے۔ نیل بیسن منصوبے دے آغاز نال ایناں دیساں دے وشکار اے مسئلہ پر امن طریقے نال حل ہو گیا۔ نیل دے پانی دی ونڈ لئی دیساں دے وشکار کئی واری صلح نامے دی کوششاں کیتیاں گئیاں۔ پر ہر دیس دے زاتی، سیاسی، سماجی تے سٹریٹجک فرق دی وجہ توں ساریاں نوں کسی اک گل تے راضی کرنا اک مشکل کم اے۔ 14 مئی 2014 نوں انتیبے، اتھوپیا، روانڈا، تنزانیہ تے یوگنڈا نے رل مل کے پانی دی ونڈ دی اک صلح تے دسخظ کیتے جیدی مصر تے سوڈان نے کافی مخالفت کیتی۔ایس طرح دے صلح نامے آں دی وجہ توں پانی دی برابر تقسیم ہونا چنگی گل اے۔ جے ایس پانی دے مسئلے دا چنگا حل نہ لبیا جائے تے ایناں دیساں دے وشکار ہمیشہ لئی اک لڑائی دی جڑ موجود روے گی۔

جدید ریسرچ تے کامیابی[لکھو]

نیل ابیض تے پھرن دی مہم پہلی واری شمالی افریقہ دے ہنڈرک کوٹزی نے شروع کیتی جیہڑی نیل ابیض دی پوری لمبائی 3700 کلومیٹر دے برابر سی۔ اے مہم یوگنڈا دی جھیل وکٹوریہ توں شروع ہوئی تے ساڑھے چار معینے آں چر مگروں خیر خریت نال بحیرہ روم تے روزیٹا دے مقام تے مک گئی۔ نیل ازرق دی مہم سب توں پہلے اک ماہر ارضیات پاسکل سکاٹرو تے اودے ساتھیاں نیں رل کے شروع کیتی۔ ایناں نیں ایتھوپیا دی جھیل ٹانا توں اسکندریہ بحیرہ روم تکر 5230 کلومیٹر دے سفر نوں 25 دسمبر 2003 توں 28 اپریل 2004 نوں 114 دن اچ پورا کیتا۔ براؤن تے سکاٹرو نیں سب توں ودھ کے اس مہم نوں پورا کرن چ حصہ لیا تے ایناں نیں ہتھاں توں علاوہ خاص مشیناں دی مددوی لئی۔


چوراہے[لکھو]

خرطوم توں بحیرہ روم تکر اے پل نیل ازرق توں لنگدے ہوئے خرطوم تے شمالی خرطوم نوں رلاندے نیں۔

  • میک نمر پل
  • نیل روڈ تے ریلوے پل
  • بری پل
  • المانشیہ پل
  • سودا پل

اے پل نیل ابیض توں لنگدے ہوئے خرطوم تے اومدرمن نوں رلاندے نیں۔

  • بلیک نیل پل
  • فتیحاب پل
  • الدباسین پل
  • اومہوراز پل

اے پل اومدرمن تے شمالی خرطوم توں لنگدے نیں۔

  • شمبت پل
  • حلفیہ پل

اے پل خرطوم تے توتی توں لنگدے نیں۔

  • خرطوم-توتی پل
  • اومدرمن-توتی سسپنشن پل
  • شمالی خرطوم-توتی پل


ہور پل

  • شاندی پل, شاندی
  • اتبارا پل, اتبارا
  • میروو ڈیم, میروو
  • اسوان پل, اسوان
  • لکسر پل, لکسر
  • سہاگ پل, سہاگ
  • اسوت پل, اسوت
  • ال مانیا پل, ال مانیا
  • المرازیک پل
  • پہلا رنگ روڈ پل, قاہرہ
  • عباس پل, قاہرہ
  • یونیورسٹی پل
  • قصر النیل پل, قاہرہ
  • 6 اکتوبر پل, قاہرہ
  • ابوالعلیٰ پل, قاہرہ
  • امبابا پل قاہرہ
  • نواں ابوالعلیٰ پل قاہرہ
  • راڈالفراج پل قاہرہ
  • بنہاپل بنہا
  • سمانود پل سمانود
  • منصورہ 2 پل منصورہ
  • تلخا پل تلخا
  • شربائن پل
  • کفرساد - فارسکور پل
  • انٹرنیشنل کوسٹل روڈ پل
  • دامیٹا ہائی پل دامیٹا
  • کفرالزیات پل, کفرالزیات
  • زفتہ پل, زفتہ


مورت نگری[لکھو]







ہور ویکھو[لکھو]


بارلے جوڑ[لکھو]