ولیم فریزر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ولیم فریزر (پیدائش: 1784ء– وفات: 22 مارچ 1835ء) ہندوستان وچ برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دا ملازم سی جو دلی وچ بطور سیاسی ایجنٹ برائے انتظامات دہلی تے مغلیہ سلطنت خدمات سر انجام دیندا رہیا۔ ولیم فریزر نےمغل شہنشاہ اکبر شاہ ثانی دے عہد حکومت وچ بطور سیاسی ایجنٹ ایسٹ انڈیا کمپنی فرائض سر انجام دتے۔ 1835ء وچ ولیم فریزر قتل کر دتا گیا۔

سوانح[لکھو]

مرقع دہلی وچ ولیم فریزر دے قتل دی بابت مکمل تفصیل - 1843ء

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لیکھ لئی ویکھو: ایسٹ انڈیا کمپنی  تے دلی وچ تعینات برطانوی سیاسی ایجنٹ تے ریزیڈینٹ، 1803ء- 1857ء

ولیم فریزر 1784ء وچ پیدا ہویا سی۔ اوہ دہلی وچ کشمیری دروازہ دے قریب اک کم بلند گنبد والی کوٹھی وچ مقیم رہیا۔ ولیم فریزر تن بار دہلی وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دا سیاسی ریزیڈینٹ تے بطور سیاسی ایجنٹ دے طور اُتے تعینات رہیا۔ 1823ء وچ پہلی بار نگران سیاسی ایجنٹ تعینات ہویا۔ 1828ء توں 1829ء تک دوسری بار بطور سیاسی ایجنٹ بحیثیت نگران کم کیتا۔ 1832ء وچ اوہ مستقل طور اُتے سیاسی ایجنٹ ایسٹ انڈیا کمپنی دہلی وچ تعینات ہویا تے 22 مارچ 1835ء تک اِس عہدے اُتے فائز رہیا۔

ولیم فریزر دی قبر دا کتبہ، بمقام سینٹ جیمز گرجا گھر، دہلی

قتل[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لیکھ لئی ویکھو: فیروزپور جھرکہ، لوہارو، داغ دہلوی  تے سینٹ جیمز گرجا گھر، دہلی
22 مارچ 1835ء نوں نواب شمس الدین احمد خان، والی فیروزپور جھرکہ تے ریاست لوہارو دی ایماء اُتے کریم خان نے گولی مار کے قتل کر دتا۔[1] قاتل نوں گرفتار کر لیا گیا تے اکتوبر 1835ء وچ ولیم فریزر دے قتل وچ کریم خان تے نواب شمس الدین احمد خان نوں پھانسی دے دتی گئی۔ نواب شمس الدین احمد خان دا اک فرزند داغ دہلوی سی جو بعد ازاں اردو دے مشہور شاعر دی حیثیت توں مقبول عام ہوئے۔ ولیم فریزر دے قتل دا واقعہ مرقع دہلی وچ مفصل ملدا اے جو تھامس مٹکاف نے 1844ء وچ مرتب کروایا سی۔ ولیم فریزر نوں اولاً اک باغ وچ دفن کیتا گیا لیکن بعد ازاں 1836ء وچ جدوں سینٹ جیمز گرجا گھر، دلی تعمیر ہویا تو کرنل جیمز اسسکنر نے ولیم فریزر دی باقیات نوں سینٹ جیمز گرجا گھر، دلی منتقل کروا دتا۔[2]

مرقع فریزر[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لیکھ لئی ویکھو: مرقع فریزر  تے مرزا غالب
ولیم فریزر اردو دے مشہور شاعر مرزا غالب دا قدردان تے دوست سی۔ مرقع فریزر ولیم فریزر دی ہندوستان توں دلچسپی دے تحت مرتب ہویا۔ اِس مرقع وچ دلی دی عوامی تے سماجی بودوباش توں متعلق تصاویر موجود نیں تے علااوہ ازیں خاندان مغلیہ سلطنت دے متعلق تصاویر کثرت توں موجود نیں۔ بہادر شاہ ظفر دے شاہی ہاسی مولا بخش دی پہلی تصویر مرقع فریزر وچ ہی ملدی اے جو اکبر شاہ ثانی دے عہد حکومت وچ شاہی ہاتھیاں وچ مغل شہنشاہ دے لئی مختص سی۔ ایہ مرقع 1815ء توں 1819ء دی وسطی مدت وچ مرتب ہویا سی۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]