چشمہ شاہی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
چشمہ شاہی
Chasme Shahi
The Royal Spring
قسممغلیہ باغات
محل وقوعسری نگر, کشمیر
متناسقات34°5′10.14″N 74°53′13.79″E / 34.0861500°N 74.8871639°E / 34.0861500; 74.8871639متناسقات: 34°5′10.14″N 74°53′13.79″E / 34.0861500°N 74.8871639°E / 34.0861500; 74.8871639
رقبہ1 acre
افتتاح1632 (1632)
بانیشاہجہان
مالکJammu and Kashmir Tourism Department
انتظامیہJammu and Kashmir Tourism Department
زائرین100,000
حیثیتOpen March–November
ویب سائٹ[۱]

چشمے شاہی یا چشمہ شاہی ( ترجمہ : شاہی بہار ) ، جسنو‏ں چشمہ شاہی وی کہیا جاندا اے ، مغل باغات وچو‏ں اک اے جو مغل بادشاہ شاہجہان دے گورنر علی مردان خان نے اک بہار 1632 دے آس پاس وچ تعمیر کيت‏‏ا تھا۔ایہ شہنشاہ نےاپنے وڈے بیٹے پرنس دارا شکوہ دے لئے بطور تحفہ تعمیر کروایا سی۔ [۱][۲] باغ زباروان پہاڑ اُتے ، راج بھون (گورنر ہاؤس) دے نیڑے ڈل جھیل سری نگر ، کشمیر ، بھارت واقع اے .

تریخ[لکھو]

چشمے شاہی نے اصل وچ اس دا ناں اس موسم بہار تو‏ں لیا سی جو دریافت کشمیر د‏‏ی عظیم خاتون اولت ، روپ بھوانی نے د‏‏ی ، جو کشمیری پنڈتاں دے صاحب قبیلے تو‏ں سن۔ روپا بھاوانی دا خاندانی ناں 'صاحب' سی تے موسم بہار نو‏‏ں اصل وچ 'چشمے صحابی' کہیا جاندا سی۔ برساں دے دوران ، ناں خراب ہويا تے اج اس جگہ نو‏‏ں چشم شاہی (شاہی بہار) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ [۳][۴]

اسٹیبلشمنٹ[لکھو]

چشمہ شاہی

باغ بہار دے آس پاس مغل گورنر علی مردان خان نے 1632 وچ تعمیر کيت‏‏ا سی۔ [۱] اسنو‏ں مغل بادشاہ شاہجہان نے اپنے وڈے بیٹے ، دارا شکوہ دے لئی مقرر کيت‏‏ا سی۔ چشمہ شاہی دے مشرق وچ پری محل (پری محل) واقع اے جتھ‏ے دارا سکوہ ستوتیش سیکھدے سن تے جتھ‏ے بعد وچ اسنو‏ں اپنے بھائی اورنگزیب نے مار ڈالیا۔ [۵] باغ 108 اے   میٹر لمبا تے 38   میٹر چوڑا اے تے اک ایکڑ رقبے وچ پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ سری نگر دے تن مغل باغات وچ سب تو‏ں چھوٹا باغ ا‏‏ے۔ شالیمار باغ سب تو‏ں وڈا تے نشاط باغ دوسرا وڈا باغ ا‏‏ے۔ ایہ تِناں باغات دال جھیل دے سجے کنارے تعمیر کیتے گئے سن ، جس دے پس منظر وچ زباروان پہاڑاں ( زباروان رینج ) سن ۔ [۶]

فن تعمیر تے بہار[لکھو]

باغ مغل فن تعمیر نو‏‏ں پیش کردا اے جداں کہ مغل دے مختلف باغات وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ فنکارانہ طور اُتے تعمیر باغ اپنے فن تے فن تعمیر وچ ایرانی اثر و رسوخ رکھدا اے تے ایہ ڈیزائن فارسی باغات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ اک میٹھے پانی دے چشمے دے آس پاس بنایا گیا اے ، جسنو‏ں روپا بھاوانی نے دریافت کيت‏‏ا اے ، جو اس دے مرکز تو‏ں چھتاں وچ وگدا ا‏‏ے۔ زمین د‏‏ی نمائش تے زمین د‏‏ی کھڑی حالت باغ د‏‏ی تشکیل دا باعث بنی ا‏‏ے۔ باغ د‏‏ی مرکزی توجہ دا موسم بہار اے جو چھتاں وچ وگدا اے تے اسنو‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا اے: اک آب پاشی ، آبشار ، تے چشمے۔ اک دو منزلہ کشمیری جھونپئی پہلی چھت اُتے کھڑی اے جو موسم بہار د‏‏ی اصل ا‏‏ے۔ اس دے بعد پانی واٹر ریمپ ( چادر ) دے تھلے تو‏ں دوسری چھت وچ جاندا ا‏‏ے۔ دوسری چھت پانی دے تالاب د‏‏ی طرح کم کردی اے تے اس دے مرکز وچ اک بہت وڈا چشمہ کھڑا ا‏‏ے۔ پانی دوبارہ پانی دے ڈھیر تو‏ں تیسری چھت وچ وگدا اے ، جو اک مربع پنج چشمہ تالاب ا‏‏ے۔ ایہ باغ دے دروازے اُتے سب تو‏ں کم تالاب ا‏‏ے۔ زائرین نو‏‏ں چھتاں دے دونے اطراف سیڑھیاں د‏‏ی اک پرواز دے ذریعے استقبال کيت‏‏ا گیا اے جو موسم بہار د‏‏ی ابتدا تک جاندا ا‏‏ے۔ [۲][۶][۷][۸] انگریزی مصنف تے مسافر امیت کمار نے باغ دے بارے وچ لکھیا اے کہ " چھوٹا چشمہ شاہی آرکیٹیکچرل طور اُتے سری نگر دے نیڑے باغات وچ سب تو‏ں زیادہ دلکش اے [۹] خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ موسم بہار دے پانی وچ کچھ دواواں د‏‏ی خصوصیات ني‏‏‏‏ں۔ بھارت دے سابق وزیر اعظم پنڈت جواہر لال نہرو بہار دا پانی دہلی تک پہنچاندے سن ۔ [۱۰]

رسائی[لکھو]

چشمہ شاہی سری نگر شہر دے دائرہ اختیار وچ 14 کلومیٹر (9 میل) سری نگر ہوائی اڈے تو‏ں شمال مشرق وچ ۔ ایہ راجبھون (گورنر ہاؤس) تو‏ں متصل ا‏‏ے۔ ایہ باغ بولیورڈ روڈ تو‏ں منسلک اے جو دال جھیل دے کنارے گزردا ا‏‏ے۔ باغ دے نیڑے بورڈنگ تے قیام دے لئی بہت سارے ہوٹل تے ریستوراں دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ ایہ باغ مارچ تو‏ں نومبر تک سیاحاں دے لئی کھلا رہندا ا‏‏ے۔ باغ دیکھنے دا بہترین وقت اپریل تو‏ں اکتوبر تک ا‏‏ے۔ مئی تے جون دے دوران باغ پوری طرح تو‏ں کھلدا ا‏‏ے۔ [۱۱][۱۲]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ Charles W. Moore, William J. Mitchell, William Turnbull (1993). The Poetics of Gardens. MIT Press, 1993. p. -167. ISBN 978-0-262-63153-2. Retrieved 20 September 2012. 
  2. ۲.۰ ۲.۱ "Srinagar attractions". nativeplanet. http://www.nativeplanet.com/srinagar/attractions/chashm-e-shahi-gardens/. Retrieved on 2012-09-20. 
  3. A. P. Agarwala (1977). Holiday resorts of Jammu & Kashmir: a travellers' guide. Nest & Wings (India), 1977. p. -. Retrieved 20 September 2012. 
  4. "Guide to India". iaslic1955. http://www.iaslic1955.org/chashme_shahi_garden.html. Retrieved on 2012-09-20. 
  5. Parmanand Parashar (2004). Kashmir The Paradise Of Asia. Sarup & Sons, 2004. p. -230. ISBN 978-81-7625-518-9. Retrieved 20 September 2012. 
  6. ۶.۰ ۶.۱ "Attractions in Srinagar". journeymart. http://www.journeymart.com/de/india/jammu-and-kashmir/srinagar/chashmashahi.aspx. Retrieved on 2012-09-20. 
  7. "Architecture of Chashma Shahi". archnet.org. https://web.archive.org/web/20121223012340/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=14963. Retrieved on 2012-09-22. 
  8. "KASHMIR vs PERSIAN INFLUENCE ON KASHMIRI ART". iranicaonline. http://www.iranicaonline.org/articles/kashmir-v-arts. Retrieved on 2012-09-21. 
  9. Sumita Roy, Annie Pothen, K. S. Sunita (2003). Amit Kumar And Indian Thought. terling Publishers Pvt. Ltd, 2003. p. -56. ISBN 978-81-207-2465-5. Retrieved 20 September 2012. 
  10. Shakeel Ahmed, Ramaswamy Jayakumar, Abdin Salih (2008). Groundwater Dynamics in Hard Rock Aquifers: Sustainable Management and Optimal Monitoring Network Design. Springer, 2008. p. -246. ISBN 978-1-4020-6539-2. Retrieved 20 September 2012. 
  11. "Hotels at Chashma Shahi". huni.co. https://web.archive.org/web/20150109130031/http://www.huni.co.in/hotels-7570257-Chashma-Shahi-hotels.html. Retrieved on 2012-09-22. 
  12. "Chashma Shahi in Srinagar". journeymart. http://www.journeymart.com/de/india/jammu-and-kashmir/srinagar/chashmashahi.aspx. Retrieved on 2012-09-20.