ڈھاٹکی بولی

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا ڈھٹکی بولی)
Jump to navigation Jump to search

ایہہ زبان تھری، ڈھٹی،ڈھٹکی،ٹھٹی،ملہی ورگے ناواں توں جانی جاندی ہے اتے ایس دے بولن والے سندھ تے راجستھان دی پاک بھارت سرحدی تھاواں دے وسنیک نیں۔

پاکستان دے صوبہ سندھ دے ضعلے ٹھٹہ، بدین، تھرپارکر تے سانگڑھ اک دوجے نال جڑے نیں تے انہاں دا سرحد پار سانگا راجستھان تے کچ نال تواریخی طور تے جڑیا ہے۔ٹھٹہ دی سمندر نال لگدی تھاں اوہی ہے جس نوں مغلاں تے اوہناں توں پہلاں ویلے لکھی کتاباں وچ ’’لہوری بندر تے لہوری داہڑو‘‘ دے ناں نال شہرتاں حاصل سن تے ایس نوں اک توں زیادہ وار ساڑیا گیا سی اتے پرتگالیاں دی کتاباں وچ ایس دی اہمیتاں وادھو سن۔آرمینیا دے یہودیاں تے بلخ دے پارسیاں قدیمی دور توں ایتھے ٹھکانے بنائے سن۔ایہہ ساریاں تھاواں تے ٹھٹی یا ڈھٹکی زبان دے بولن والے وادھو سن تے اج وی ایہہ ایتھے ہی بکھرے ملدے نیں۔راجھستان نال جڑن پاروں ڈھٹکی دامارواڑی نال سانگا بنیا تے کچ نال جڑن پاروں اج دی کچی زبان نال۔کیونجے ماڑواریاں تے کچیاں دا سانگا لہوری بندر نال سی تاں مارے انہاں دا اْلار وی پرلے بنے نہیں سی۔ پر 1947 بعدوں کیونجے کچھ بھارتی ریاست(صوبہ) گجرات دا اک ضلع بن گیا تاں اج دی کچھی تے گجراتی دا اثر وادھو۔پرانی کتاباں وچ ماڑواری، کچی،ڈھٹکی، سندھی تے پنجابی دا رسم الخط یا لپی ’’مہاجنی‘‘ ہوندا سی اتے مشہور عبقری ، ڈائریکٹر آف پبلک انسٹرکشن پنجاب جی ڈبلیو لائٹنر پنجاب وچ دیسی تعلیم وچ ایس سکرپٹ یعنی لپی بارے تفصیلاں دتیاں نیں تے صرافہ، لنڈے تے مہاجنی نوں کمرشل سکرپٹ آکھیا ہے جس نوں سوداگر، بنئیے،تاجر ورتدے سن اتے پرانے بیہہ کھاتیاں وچ وی ایس لپی دی ورتوں وادھو سی۔گل ڈھٹکی یا ٹھٹی تیکہی رکھدے ہاں کہ بی بی سی دی خموش زباناں بارے گوشے وچ اک انٹری ڈھٹکی بارے وی ہے پر اوس وچ ایس زبان دے بولن والیاں دا سانگا نرا صحرا نال جوڑیا گیا ہے ۔ایتھے اک ویڈیو وی رکھی ہے جس وچ تساں ایہہ زبان آپ سن کے ایس دے سانگے بارے آپ جان سکدے ہو۔بی بی سی والیاں لکھیا ہے کہ پاکستان دے صحرائی علاقے تھر پارکر تے بھارتی ریاست راجستھان وچ ڈھٹکی زبان دی ورتوں عام ہے جس وچ سورماواں دے قصے وی نیں تے لوک داستاناں تے رومانوی کہانیاں وی۔ پاکستان وچ ڈھٹکی دی علمی تے ادبی ترقیاں تے پھیلاؤ گھٹ ہے جس پاروں ایہہ تحریری طور تے مکدی جارہی ہے۔پرلے پاسے گجراتی تے ساڈے پاسے سندھی ایس تے چھاندی گئی۔ ایس بولی نوں اک سندھی، پنجابی سمجھ سکدا ہے۔ اج وی ایس زبان دے بولن والے 20لکھ توں وادھو نیں۔