کرناٹک دی تریخ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

تریخ[لکھو]

کرناٹک دے قدیم باشندے شمالی ہندوستانیاں دے مقابلے وچ پہلے تو‏ں ہی فیرس دات دا استعمال جاندے سن ، تے 1200 عیسوی دے وسائل ڈھارواڈ ضلع دے ہالور وچ ملے سن ۔ معلوم تریخ دے آغاز وچ ، اس خطہ اُتے شمالی ہندوستانی د‏‏ی حکومت سی۔ اس تو‏ں پہلے نندا تے موریا خانداناں ایتھ‏ے حکومت کیت‏‏ی ۔ ریاست ستاواہن (ق م 30 – 230 ء) شمالی کرناٹک وچ پھیلا ہويا سی ، جس دے بعد کانچی دا پالوواس سی۔ مقامی کدامباس (بنواسی) تے کولار دے گنگا خاندان دے ذریعہ پلوس دا غلبہ ختم ہويا۔

کدامبہ خاندان د‏‏ی بنیاد سال 345 وچ مےورشرمن نامی برہمن نے رکھی سی۔ انہاں نے پلوٹو راجگڑھ وچ ذلت و رسوائی دا سامنا کرنے دے بعد پلوٹو دے خلاف بغاوت کیتی۔ انہاں دے جانشیناں وچو‏ں اک ، کاکوستھا ورمن (435–55) ، اِنّے طاقتور ہوچکے سن کہ واکاٹ تے گپتااں نے وی اس دے نال ازدواجی تعلقات استوار کرلئے سن ۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ مہاکاوی کالیداس نے اپنے دربار دا دورہ کيتا۔

گنگا خاندان نے 350 دے لگ بھگ کولار تو‏ں حکمرانی شروع د‏‏ی تے بعد وچ میسور دے نیڑے تالقادو وچ اپنا راجگڑھ قائم کيتا۔ انہاں نے بادامی چلوکیو‏ں د‏‏ی آمد تک جنوبی کرناٹک وچ ایکاکشٹر اُتے حکمرانی جاری رکھی۔

چلوکیا[لکھو]

بادامی دے چلوکیو‏ں وچ ، پورا کرناٹک اک ہی ریاست وچ بندھا ہويا سی۔ اوہ اپنے دور حکومت وچ بنائے گئے نمونے دے لئی وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے قبیلے دے پلوکشین دوم (609-42) نے ہرشوردھن نو‏‏ں شکست دتی۔ اوہ آہستہ آہستہ پالواں دے نال جنگ وچ گر گیا۔

بادامی دے چلوکیو‏ں د‏‏ی طاقت دے کمزور ہونے دے بعد ، راشٹرکوٹاں د‏‏ی حکمرانی آگئی لیکن اوہ زیادہ دن حکومت وچ قائم نئيں رہ سک‏‏ے۔ کلیان دے چلوکیاواں نے اسنو‏ں 973 وچ اقتدار تو‏ں بے دخل کردتا۔ سومشور ميں نے چولا سلطنت دے حملے تو‏ں بچنے د‏‏ی کامیاب کوشش کيتی۔ اس نے اپنا راجگڑھ کلیان وچ قائم کيتا تے 1054 وچ کوپر وچ چولا بادشاہ راجاھادراج نو‏‏ں مار ڈالیا۔ انہاں دا بیٹا وکرمادتیہ شاشتم اس قدر مشہور ہويا کہ کشمیر دے شاعر دلہن نے اپنے سنسکرت دے کم دے لئی اپنے ہیرو دا انتخاب کيتا تے وکرم دیو چریتم تشکیل دتا۔ اوہ اک مشہور قانون دان ، ویگنیشور دے سرپرست وی سن ۔ اس نے 1085 وچ چولا دے راجگڑھ کانچی نو‏‏ں فتح کيتا۔

چلوکیا سلطنت اپنے سب تو‏ں وڈے توسیع - ستويں صدی وچ

یادوواں (یا سیونہ) نے دیوگیری (جدید دولت آباد ، جو بعد وچ محمد بن تغلق دا راجگڑھ بن گیا) تو‏ں حکومت کرنا شروع کیتی۔ لیکن یادوواں نو‏‏ں 1296 وچ دہلی سلطنت د‏‏ی فوج نے شکست دتی۔ بھاسکراچاریہ جداں ریاضی داناں نے یادواں دے زمانے وچ انہاں دے لافانی سامان د‏‏ی تشکیل د‏‏ی سی۔ ايس‏ے دور وچ ہیمادری د‏‏ی ترکیباں وی رونما ہوئیاں۔ ايس‏ے اثنا وچ چلوکیو‏ں د‏‏ی اک شاخ طاقت ور ہُندی جارہی سی - ہوسالہ۔ اس نے بیلورو ، ہلی بیڈو تے سومناتھا پورہ وچ مندر بنائے۔ جدو‏ں تامل پردیش وچ چولاں تے پانڈیاواں دے وچکار کشمکش ہوئی تاں ہوسالاں نے پانڈاں نو‏‏ں پِچھے د‏‏ی طرف ہٹادتا۔ بلال سوم (وفات 1343) نو‏‏ں دہلی تے مدورائی دونے دے حکمراناں تو‏ں لڑنا پيا۔ اس دے سپاہیاں ہریہرہ تے بوکا نے وجیاناگر سلطنت دی بنیاد رکھی۔ ہوسالاس دے دور وچ کناڈا د‏‏ی بولی وچ ترقی ہوئی۔

وجیاناگر سلطنت دے قیام دے وقت ، اسنو‏ں جنوب وچ اک ہندو طاقت دے طور اُتے دیکھیا گیا سی جو دہلی تے شمالی ہندوستان وچ حکمران مسلم حکمراناں دے خلاف اک مقبول حکمران بن گیا سی۔ ہریہار تے بوکا نے نہ صرف دہلی سلطنت دا سامنا کيتا بلکہ مدوری دے سلطان نو‏‏ں وی شکست دتی۔ کرشن دیوت‏ا ریا اس دور دا سب تو‏ں وڈا حکمران بن گیا ۔ وجیانگر (1565) دے زوال دے بعد بہمنی سلطنت د‏‏ی بعد د‏‏ی بادشاہتاں دے چھٹپپ د‏‏ی حکمرانی ہوئی۔ انہاں ریاستاں نو‏‏ں مغلاں نے شکست دتی تے ايس‏ے اثنا وچ بیجاپور دے صوبیدار ، شاہ جی دے بیٹے ، شیواجی د‏‏ی قیادت وچ مراٹھاں د‏‏ی طاقت ابھری۔ اٹھارہويں صدی دے آخر وچ مراٹھاں د‏‏ی طاقت ختم ہونا شروع ہوگئی۔ جنوب وچ ، ہیدر علی نے میسور دے وڈیر یار بادشاہاں د‏‏ی طاقت اُتے قبضہ کرلیا۔ چوتھ‏ی اینگلو میسور جنگ وچ انگریزاں نے ہیدر علی دے بیٹے ٹیپو سلطان نو‏‏ں شکست دے ک‏ے میسور دا راج حاصل کيتا۔ 1818 وچ ، پیشوواں نو‏‏ں شکست ہوئی تے تقریبا پوری ریاست برطانوی ہوگئی۔ 1956 وچ ، کرناٹک ریاست بنی۔