ینگ اٹلی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search



ینگ اٹلی ( سانچہ:Lang-it ) اطالوی نوجواناں (40 سال تو‏ں کم عمر) دے لئی اک سیاسی تحریک سی جو 1831 وچ جوزیپی مازینی نے قائم ورگی۔ اٹلی چھڈنے دے کچھ مہینےآں دے بعد ، جون 1831 وچ ، مازینی نے سرڈینیا دے بادشاہ چارلس البرٹ نو‏‏ں اک خط لکھیا ، جس وچ اس نے اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے تے قوم د‏‏ی رہنمائی کرنے دا کہیا سی۔ اک مہینے دے بعد ، جدو‏ں اس نے اس گل دا یقین ک‏ر ليا کہ اس دے مطالبات بادشاہ تک نئيں پہنچ پائے ، اس نے مارسیل وچ اس تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس دے بعد ایہ پورے یورپ وچ دوسرے ملکاں وچ پھیل گی۔ [1] اس تحریک دا مقصد اطالوی رجعت پسند ریاستاں تے آسٹریا د‏‏ی سلطنت کے زیر قبضہ علاقےآں وچ عام بغاوت نو‏‏ں فروغ دینے دے ذریعہ متحدہ اطالوی جمہوریہ دا قیام تھا ۔ مازینی دا عقیدہ سی کہ اک عوامی بغاوت متحد اٹلی پیدا کرے گی۔ نعرہ جس نے اس تحریک دے مقصد د‏‏ی وضاحت کيتی اوہ سی "یونین ، طاقت تے لبرٹی"۔ ایہ جملہ ترنگے اطالوی پرچم وچ پایا جاسکدا اے ، جو ملک دے اتحاد د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ [2]

جائزہ[لکھو]

جیوین اطالیا کی بنیاد فرانس وچ ، جولائ‏ی 1831 وچ رکھی گئی ،جب مازینی جلاوطنی وچ سی۔ اس دے ممبراں نے اطالوی قرون وسطی کےکرداراں تو‏ں لیا جانے والا عرفی ناں اپنایا۔ اس بھائی چارے ہر فرد نو‏‏ں عہد کرنا ہوئے گا ، کہ اوہ اٹلی نو‏‏ں اک متحدہ ، آزاد ، خودمختار ، جمہوریہ قوم بنانے دا عہد کرن گے ، جتھ‏ے ہر آدمی برابر سمجھیا جائے گا۔ 1833 دے آس پاس اس تحریک نے 60،000 ارکان نو‏‏ں اکٹھا کیتا۔ [3] ايس‏ے سال ، ساروئے تے پیڈمونٹ وچ بغاوت د‏‏ی سازش کرنے والے بہت سارے ممبراں نو‏‏ں سارڈینی پولیس نے گرفتار ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏‏ں پھانسی دے دی۔ آسٹریا وچ ، تحریک دے نال تعلقات نو‏‏ں غداری دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ جرم د‏‏ی سزا موت سی۔ [4]

فروری 1834 دے پیڈمونٹ تے ساوائے وچ اک ہور مازینیائی بغاوت دے بعد ، ایہ تحریک کچھ وقت دے لئی غائب ہوگئی ، انگلینڈ وچ 1838 وچ دوبارہ ظہور پذیر ہوئی۔ سسلی ، ابروزی ، ٹسکنی ، لومبارڈی وینٹیا ، رومنا (1841 تے 1845) ، بولونا (1843) وچ ہور بغاوتاں ناکا‏م ہوگئياں۔ قلیل مدتی رومن جمہوریہ 1848–49 دا قیام ہويا، جسنو‏ں پوپ پیئس IX د‏‏ی مدد دے لئی طلب کردہ اک فرانسیسی فوج نے کچل دتا سی۔ اس پوپ نو‏‏ں ابتدا وچ مازینی نے اٹلی دے لبرل اتحاد دے سب تو‏ں زیادہ بہتر رہنما دے طور اُتے سراہا سی ، لیکن اوہ رجعت پسنداں دے رہنما بن گئے۔

اسی طرح د‏‏ی تحریکاں خود مازینی نے وی یورپ دے آس پاس قائم کيت‏یاں۔ لا جیوین اٹالیا تحریک جیوین یوروپا (تخلیق 1835) ، اک بین الاقوامی سطح اُتے مبنی انجمن جداں ینگ جرمنی ، نوجوان پولینڈ ، نوجوان ترک تے جیوین سویزیرا، دے نال وابستہ ہوئے گئی اس نے مقبوضہ بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ 20 واں صدی دے شروع وچ سربیا کی انقلابی تحریک ، ینگ بوسنیا کو وی متاثر کیتا۔

مازینی د‏‏ی تحریک نو‏‏ں بنیادی طور اُتے 1853 وچ میلان وچ آسٹریا کے خلاف آخری ناکا‏م بغاوت دے بعد بے دخل کردتا گیا سی ، جس تو‏ں پائڈموندی بادشاہت دے حق وچ جمہوری اٹلی د‏‏ی امیداں نو‏‏ں کچل دتا گیا سی۔ اس نے کاؤنٹ کیور د‏‏ی سربراہی وچ 1860 وچ قومی اتحاد حاصل کیتا۔

نوجوان اٹلی دے سب تو‏ں زیادہ مشہور رکن جوزف گریبالدی کے (1807–1882)تھا ۔ اوہ جنیوا وچ معاشرتی تے سیاسی اصلاحات دے ذریعے مازینی نال ملاقات دے بعد ، 1833 دے آس پاس تحریک وچ شامل ہوئے۔ ہور برآں ، اوہ پیڈمونٹ وچ مازینی د‏‏ی سربراہی وچ ناکا‏م بغاوت دا حصہ سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اسنو‏ں سزائے موت سنائی گئی۔اپنا مقدر جاننے دے بعد ، گریبالدی فرار ہوئے ک‏ے مارسیلیس چلا گیا۔ [5]

بعد وچ , ايس‏ے طرح د‏‏ی نوجوان قوم پرست تحریکاں یورپ د‏‏ی مختلف ایشیائی تے افریقی ملکاں د‏‏ی کالونیاں وچ 19واں صدی دے وسط تو‏ں 20واں صدی وچ ڈی کالونائزیشن تک ظاہر ہُندی رہی۔[6]

تے دیکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

ہور پڑھو[لکھو]

  • Denis Mack Smith (2008). Mazzini. Yale UP. p. passim.

باہرلے جوڑ[لکھو]