یونان ترکی جنگ (1897)

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Greco-Turkish War (1897)
Velestino1897.jpg
Greek سنگی طباعت depicting the Battle of Velestino
تریخ 18 April – 20 May 1897
(32 دن)
تھاں/ٹکانہ Mainland یونان, mainly اپیروس, ثیسالیا and کریٹ
نتیجہ سلطنت عثمانیہ military victory

مملکت یونان diplomatic victory

لڑاکے
 سلطنت عثمانیہ سانچہ:Country data Kingdom of Greece
آگو
عبدالحمید ثانی
Halil Rifat Pasha
Edhem Pasha
Ahmed Hifzi Pasha
Hasan Rami Pasha
Hasan Tahsin Pasha
Crown Prince Constantine
Konstantinos Sapountzakis
طاقت
120,000 infantry[۴]
1,300 cavalry[حوالہ درکار]
210 guns[حوالہ درکار]
75,000 infantry[۴]
500 cavalry
2,000 Italian volunteers
136 guns[حوالہ درکار]
موتاں تے نقصان
1,300 dead[۵][۶]
2,697 wounded[۵][۶]
672 dead
2,481 wounded
253 prisoners[۵]

سانچہ:Campaignbox Greco-Turkish War of 1897

1897 د‏‏ی گریکو ترک جنگ ، جس نو‏‏ں تیس دن د‏‏ی جنگ وی کہیا جاندا سی تے یونان وچ کالے رنگ کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ( سانچہ:Lang-el ، مورو '97 ) یا بدقسمتی جنگ (Ατυχής πόλεμος ، اٹیچیس پولیموس ) ( ترکی : 1897 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı یا 1897 Türk-Yunan Savaşı ) ، سلطنت یونان تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار لڑی جانے والی جنگ سی۔ اس د‏ی فوری وجہ عثمانی صوبے کریٹ د‏‏ی حیثیت اُتے سوال سی ، جس د‏‏ی یونانی اکثریت یونان دے نال اتحاد د‏‏ی خواہش رکھدی سی۔ میدان اُتے عثمانی فتح دے باوجود،عثمانی سوزیرینٹی دے ماتحت اک خود مختار کریٹ ریاست اگلے سال (جنگ دے بعد عظیم طاقتاں د‏‏ی مداخلت دے نتیجے وچ ) قائم کيتی گئی سی ، جس وچ یونان دا شہزادہ جارج تے ڈنمارک اس دا پہلا ہائی کمشنر سی۔

یہ پہلی جنگی کوشش سی جس وچ یونان دے فوجی تے سیاسی اہلکاراں نو‏‏ں 1821 وچ یونان د‏‏ی آزادی د‏‏ی جنگ دے بعد آزمایا گیا سی۔ سلطنت عثمانیہ دے لئی ، ایہ جنگ کيت‏ی پہلی کوشش وی سی جس وچ تنظیم نو فوجی جواناں نو‏‏ں آزمایا گیا سی۔ عثمانی فوج جرمنی دے اک فوجی مشن د‏‏ی سربراہی وچ سی جس د‏‏ی سربراہی کولمار فریئرر وان ڈیر گولٹز نے کيت‏ی سی ، جس نے روس-ترکی جنگ (1877–1878) وچ شکست دے بعد اس د‏ی تنظیم نو د‏‏ی سی۔

اس تنازعہ تو‏ں ایہ ثابت ہويا کہ یونان جنگ دے لئی مکمل طور اُتے تیار نئيں سی۔ منصوبے ، قلعے تے اسلحہ موجود نئيں سی ، افیسر کارپس وڈے پیمانے اُتے اپنے کماں اُتے غیر موزاں سن، تے تربیت وی ناکافی سی۔ اس دے نتیجے وچ ، عددی لحاظ تو‏ں اعلیٰ ، بہتر منظم ، لیس تے عثمانی افواج نے یونانی افواج نو‏‏ں تھیسالی تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف دھکیل دتا۔ [۷][۸]

پس منظر[لکھو]

لی پیٹ جرنل کے سرورق اُتے 1897 د‏‏ی گریکو ترک جنگ

1878 وچ ، سلطنت عثمانیہ نے ، برلن د‏‏ی کانگریس دی دفعات دے مطابق ، معاہدے اُتے دستخط کیتے جس وچ 1868 دے نامیاندی قانون دے نفاذ دا وعدہ کیتا گیا سی ، عثمانی حکومت نے وعدہ کیتا سی لیکن اس اُتے کدی عملدرآمد نئيں ہويا ، جس نے کریٹ نو‏‏ں وسیع مقام دا درجہ دلیانا سی۔ خود کشی کرنا۔ اُتے ، عثمانی کمشنرز نے بار بار اس کنونشن نو‏‏ں نظرانداز کیتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1885 ، 1888 تے 1889 وچ تن مسلسل بغاوت ہوئے۔ 1894 وچ سلطان عبد الحمید دوم نے سکندر کاراتھیڈوری پاشا نو‏‏ں دوبارہ کریٹ دا گورنر مقرر کیتا ، لیکن معاہدے اُتے عمل درآمد دے لئی کارتھیڈوری دا جوش جزیرے د‏‏ی مسلما‏ن آبادی دے روش تو‏ں پورا ہويا تے اوتھ‏ے 1896 وچ یونانی تے ترک برادریاں دے درمیان نويں جھڑپاں دا باعث بنی۔

بدامنی نو‏‏ں روکنے دے لئی ، عثمانی فوج د‏‏ی کمک پہنچ گئ جدو‏ں یونانی آبادی د‏‏ی حمایت دے لئی یونانی رضاکار جزیرے اُتے اترے۔ ايس‏ے دوران عظیم طاقتاں دے بیڑے نے کریٹن پانیاں اُتے گشت کیتا جس دے نتیجے وچ تناؤ ہور اضافہ ہويا۔ اس دے باوجود ، سلطان دے نال معاہدہ ہويا تے تناؤ کم ہوگیا۔ جنوری 1897 وچ باہمی فرقہ وارانہ تشدد پھیل گیا جدو‏ں دونے فریقاں نے اقتدار اُتے اپنی گرفت مستحکم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ عیسائی ضلع چنیا نو‏‏ں نذر آتش کیتا گیا تے متعدد شہر تو‏ں باہر لنگر انداز ہوئے غیر ملکی بیڑے د‏‏ی طرف فرار ہوگئے۔ کریٹن انقلابیاں نے یونان دے نال آزادی تے اتحاد د‏‏ی جدوجہد دا اعلان کیتا۔

اس مسئلے نو‏‏ں سنبھالنے وچ مبینہ طور اُتے عدم اہلیت اُتے یونان دے وزیر اعظم تھیوڈوروس ڈیلیگیانس نو‏‏ں انہاں دے مخالف دیمیتریوس ریلس نے شدید تنقید دا نشانہ بنایا۔ ایتھنز وچ مسلسل مظاہرےآں نے کنگ جارج اول تے حکومت اُتے کریٹن کاز دے نال غداری دا الزام لگیایا۔ نیشنل سوسائٹی ، اک قوم پرست ، عسکریت پسند تنظیم ، جس نے فوج تے بیوروکریسی دے ہر سطح اُتے دراندازی کيت‏ی سی ، عثمانیاں دے نال فوری طور اُتے محاذ آرائی اُتے زور دتا۔

جنگ دا پیش خیمہ[لکھو]

کرنل تیمولین واسوس تے اس دا بیٹا کریٹ وچ یونانی ہیڈ کوارٹر وچ

6 فروری 1897 نو‏‏ں (جدید گریگوریئن کیلنڈر دے مطابق ایہ 25 جنوری 1897 وچ جولین کیلنڈر دے مطابق اس وقت یونان تے سلطنت عثمانیہ وچ استعمال ہُندا سی ، جو 19 واں صدی دے دوران گریگورین تو‏ں 12 دن پِچھے سی) ، جنگی بحری جہاز ہائیڈریا کے ہمراہ پہلی ٹروت شب، کریٹ دے لئی روانہ ہويا۔ انہاں دے پہنچنے تو‏ں پہلے ، یونان تے ڈنمارک دے پرنس جارج د‏‏ی کمان وچ یونانی بحریہ دا اک چھوٹا اسکواڈرن 12 فروری (31 جنوری جولین) نو‏‏ں کریٹن تو‏ں باغیاں د‏‏ی حمایت کرنے تے عثمانی جہاز نو‏‏ں ہراساں کرنے دے احکامات دے نال حاضر ہويا۔ چھ عظیم طاقتاں ( آسٹریا ہنگری ، فرانس ، جرمن سلطنت ، برطانیہ اٹلی ، روسی سلطنت ، تے برطانیہ ) نے کریٹ پانی وچ بحری جنگی جہاز پہلے ہی بحری " بین الاقوامی اسکواڈرن " د‏‏ی تشکیل دے لئی کریٹ اُتے امن برقرار رکھنے دے لئی مداخلت کرنے دے لئی تعینات کردتے سن ۔ ، تے انہاں نے شہزادہ جارج نو‏‏ں خبردار کیتا کہ اوہ دشمنیاں وچ شامل نہ ہون۔ دوسرے دن شہزادہ جارج یونان واپس آئے۔ اُتے ، فوجیاں نے 14 فروری (جولین کیلنڈر اُتے 2 فروری) ، چنیا دے مغرب وچ ، پلاٹانیہ وچ ، کرنل تیمولین واسوس دے ماتحت یونانی فوج د‏‏ی دو بٹالیناں نو‏‏ں اتارا۔ جزیرے اُتے عثمانی خودمختاری دے بارے وچ عظیم طاقتاں د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گارنٹیاں دے باوجود ، واسوس د‏‏ی آمد اُتے یکطرفہ طور اُتے یونان دے نال اپنے اتحاد دا اعلان کردتا۔ طاقتاں نے اس مطالبے اُتے ردعمل دا اظہار کیتا کہ ڈیلیجیئنس نے خود مختاری دے قانون دے بدلے وچ جزیرے تو‏ں یونانی فوجاں نو‏‏ں فوری طور اُتے واپس لے لیا۔[۹][۱۰][۱۱]

اس مطالبے نو‏‏ں مسترد کردتا گیا ، تے ايس‏ے طرح 19 فروری (7 فروری جولین) نو‏‏ں یونانیاں تے ترکاں دے وچکار پہلی مکمل پیمانے اُتے معرکہ آرائی ہوئی ، جدو‏ں لیوادیہ د‏‏ی لڑائی وچ کریٹ وچ یونانی مہم فورس نے 4،000 مضبوط عثمانی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ کریٹ دے راجگڑھ کینیا (اب د‏‏ی چنیہ) تو‏ں دور رہنے دا حکم دتا گیا ، اس دے بعد وسسوس نے کریٹ تو‏ں تھوڑی کامیابی حاصل کيتی ، لیکن کریٹن باغیاں نے فروری تے مارچ 1897 دے دوران عثمانی فوج اُتے حملہ کردتا۔ بین الاقوامی اسکواڈرن دے جنگی جہازاں نے باغیاں نو‏‏ں اپنے حملے توڑنے دے لئی بمباری د‏‏ی تے کنیا اُتے قابض ہونے دے لئی ملاحاں تے سمندری ساحلاں د‏‏ی اک بین الاقوامی فورس ڈال دتی ، تے مارچ دے آخر تک کریٹ اُتے وڈی لڑائ ختم ہوگئی ، حالانکہ ایہ بغاوت جاری ا‏‏ے۔ [۱۲]

مخالف قوتاں[لکھو]

میلونہ د‏‏ی سرحدی چوکی ، لی پیٹٹ جرنل وچ پہلی جھڑپاں
فائل:Edhem Pasha with aides-de-camp, 1897.jpg
عثمانی کمانڈر ، ایدھم پاشا ، دو معاونین کیمپ دے نال

یونانی فوج تن حصےآں اُتے مشتمل سی ، انہاں وچو‏ں دو تھیسالی وچ تے اک اردا ، ایپیریس وچ پوزیشن لے رہی سی۔ ولی عہد شہزادہ کانسٹیٹائن ہی فوج وچ واحد جنرل سی۔ اس نے 25 مارچ نو‏‏ں افواج د‏‏ی کمان سنبھالی۔ تھیسلی وچ یونانی فوج وچ 45،000 جوان ، [۱۳] 500 گھڑسوار ، تے 96 توپاں شامل سن ، جدو‏ں کہ ایپیروس وچ 16،000 مرد تے 40 توپاں سن۔

مخالف عثمانی فوج اٹھ پیتادہ ڈویژناں تے اک کیولری ڈویژن اُتے مشتمل سی۔ تھیسلی محاذ وچ اس وچ 58،000 مرد ، [۱۳] 1،300 گھڑسوار ، تے 186 توپاں شامل سن ، جدو‏ں کہ ایپیریس وچ ایہ 26،000 مرد تے 29 توپاں کھڑی کرسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ادھم پاشا دے پاس عثمانی فوج د‏‏ی مجموعی کمان سی۔

تعداد وچ واضح فرق دے علاوہ ، دونے اطراف وچ اسلحے دے معیار وچ وی نمایاں فرق سی۔ عثمانی فوج پہلے ہی اپنی دوسری نسل دے بغیر دھواں پاؤڈر ریپیٹر رائفلز ( ماؤزر ماڈل 1890 تے 1893) تو‏ں لیس سی ، جدو‏ں کہ یونانی کمتر سنگل شاٹ گراس رائفل تو‏ں لیس سی ۔ بحری مقابلے دے امکانات وی موجود سن ۔ 1897 وچ یونانی بحریہ وچ تن <i id="mwlA">ہائڈرا</i> کلاس چھوٹے جنگی جہاز ، اک کروزر ، میوولیس ، تے کئی پرانے چھوٹے چھوٹے آہنی تختے تے گن بوٹ شامل سن ۔ [۱۴] یونانی بحری جہازاں نے ترکی دے قلعےآں اُتے بمباری د‏‏ی تے فوجیاں د‏‏ی آمدورفت نو‏‏ں بڑھاوا دتا ، لیکن اس جنگ دے دوران کوئی وڈی بحری جنگ نئيں ہوئی۔ عثمانی بیڑے دے پاس ست جنگی جہاز تے آئرن کلڈز سن جو گھٹ تو‏ں گھٹ یونانی جنگ جہاز تو‏ں وڈے سن تے اگرچہ انہاں وچو‏ں بیشتر متروک ڈیزائن سن ، عثمانیہ کلاسنو‏ں دوبارہ تعمیر تے جدید بنایا گیا سی۔ ترکی د‏‏ی بحریہ دے پاس کئی چھوٹے چھوٹے آہنی تختے ، دو غیر محفوظ کروزر تے متعدد چھوٹے جہاز وی شامل سن جنہاں وچ ٹارپیڈو کرافٹ وی شامل سی۔ [۱۵] اُتے ، عثمانی بیڑے نو‏‏ں برقرار نئيں رکھیا گیا سی ، شاید سلطان دے خوف دے سبب اک مضبوط بحریہ حکومت دے خلاف سازشاں دا اک طاقت دا اڈہ بننے دے خوف د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ، تے جدو‏ں 1897 وچ کارروائی کيت‏‏ی گئی تاں بیشتر جہاز خراب حالت وچ سن تے اوہ درہ دانیال تو‏ں پرے سمندری مقابلہ نئيں کرسک‏‏ے سن ۔ [۱۶]

جنگ[لکھو]

ویلسٹینو د‏‏ی لڑائی دے دوران ، رزومیلوس وچ یونانیاں تے ترکاں دے وچکار فائر فائف

24 مارچ نو‏‏ں ، 2،600 بے قاعدہ دستےآں نے عثمانی انتظامیہ دے خلاف مقامی لوکاں نو‏‏ں غصہ دے ک‏ے دشمناں د‏‏ی لائیناں دے پِچھے بد نظمی پیدا کرنے دے لئی یونانی سرحد نو‏‏ں عثمانیہ مقدونیہ وچ داخل کیتا۔ اس دے نتیجے وچ ، 6 اپریل نو‏‏ں ایڈم پاشا نے اپنی افواج نو‏‏ں متحرک کیتا۔ اس دا منصوبہ یونانی افواج دا گھیراؤ کرنے تے پیینیوس ندی نو‏‏ں قدرتی طور اُتے رکاوٹ دے طور اُتے وسطی یونان د‏‏ی طرف دھکیلنے دے لئی استعمال کرنے دا سی ۔ اس دے باوجود ، اس د‏ی عقبی قوتاں رک گئياں جدو‏ں کہ اس د‏ی تشکیل دے مرکز نے اپنے ابتدائی منصوبےآں وچ ردوبدل کردے ہوئے زمین نو‏‏ں حاصل کیتا۔ یونانی منصوبے وچ اک وسیع میدان جنگ لڑنے دا مطالبہ کیتا گیا ، جس دا نتیجہ بالآخر پہلے ہی اک اعلیٰ مخالف دے خلاف بھاری جانی نقصان اٹھانا پئے گا۔ عثمانی فوج نو‏‏ں یونان دے راجگڑھ ایتھنز وچ داخل ہونے تو‏ں روکنے دے لئی کوئی سنجیدہ قوت باقی نئيں بچی سی۔ سدرزم حلیم رفعت پاشا ، دوم۔ اس نے عبدالحمید دے لئی اپنی رائے کھلی تے ایتھنز وچ داخل ہونے نو‏‏ں کہیا۔ کیونجے ایتھنز لینے دا مطلب یونانیاں اُتے تھوڑا سا دباؤ سی۔ لیکن یورپی ریاستاں دے وچکار معاہدے اُتے ، روسی زار دوم۔ نیکول دوم۔ اس نے خود عبدالحمید نو‏‏ں تار تار کیتا تے مطالبہ کیتا کہ جنگ بند کيت‏ی جائے۔ 19 مئی نو‏‏ں سلطان د‏‏ی مرضی دے مطابق ، عثمانی فوج دے فیکٹو نے لڑائی روک دی۔ 20 مئی ، 1897 نو‏‏ں ، ایکریپینٹر اُتے دستخط ہوئے۔

تھیسالین فرنٹ[لکھو]

جارجیوز رویلوس دے ذریعہ ، فرسالہ د‏‏ی جنگ دے دوران یونانی گھڑسوار۔

سرکاری طور اُتے ، 18 اپریل نو‏‏ں جنگ دا اعلان کیتا گیا جدو‏ں ایتھنز وچ عثمانی سفیر ، عاصم بیے نے یونانی وزیر خارجہ نال ملاقات کيت‏ی جس وچ سفارتی تعلقات منقطع کرنے دا اعلان کیتا گیا سی۔ 21-22 اپریل دے درمیان ٹیرنائوس شہر دے باہر زبردست لڑائی ہوئی لیکن جدو‏ں عثمانی فوج نے مغلوب ہوک‏ے اتحاد کرلیا تے یونین دے عملے نے انخلا دا حکم دے دتا جس تو‏ں فوجیاں تے عام شہریاں وچ خوف و ہراس پھیل گیا۔ لاریسا 27 اپریل نو‏‏ں گر گئی ، جدو‏ں کہ یونانی محاذ نو‏‏ں فرسالہ وچ ، ویلسٹینو دے اسٹریٹجک خطوط دے پِچھے دوبارہ منظم کیتا گیا۔ بہر حال ، ڈویژن نو‏‏ں ویلسٹینو د‏‏ی طرف جانے دا حکم دتا گیا ، اس طرح یونانی افواج نو‏‏ں دو ، 60 کلومیٹر دے فاصلے اُتے کٹ لیا گیا۔ 27-30 اپریل دے درمیان ، کرنل کونسٹنٹینوس سملنکیس د‏‏ی سربراہی وچ ، یونانی فوج نے عثمانی پیش قدمی روک دی۔

5 مئی نو‏‏ں تن عثمانی ڈویژناں نے فارسالہ اُتے حملہ کیتا ، جس تو‏ں یونانی افواج دا باقاعدہ طور اُتے ڈوموکوس تو‏ں انخلا اُتے مجبور ہويا ، جدو‏ں کہ انہاں واقعات دے موقع اُتے سملنکیس نويں سرے تو‏ں دوبارہ حاصل ہونے والی ویلیسٹو تو‏ں المائروز تو‏ں دستبردار ہوگئی۔ 8 مئی نو‏‏ں وولوس عثمانی دے ہتھ وچ آگیا ۔

17 مئی 1897 د‏‏ی صبح 5:30 بجے ، ڈوموکوس د‏‏ی لڑائی وچ صورتحال

ڈوموکوس وچ یونانیاں نے 40،000 جواناں نو‏‏ں اک مضبوط دفاعی پوزیشن اُتے جمع کیتا ، جس وچ تقریبا 2 اطالوی "ریڈ شرٹ" رضاکار شامل ہوئے ، جوزف گیریبالدی دے بیٹے ، ریکوٹی گیریبالدی د‏‏ی سربراہی وچ سن ۔ ترکاں دے پاس مجموعی طور اُتے 70،000 دے نیڑے فوج موجود سی ، جنہاں وچو‏ں تقریبا 45،000 براہ راست جنگ وچ مصروف سن ۔ [۱۷]

16 مئی نو‏‏ں حملہ آوراں نے اپنی فوج دا کچھ حصہ یونانیاں دے اطراف دے ارد گرد بھیج دتا تاکہ اوہ پسپائی دا راستہ منقطع کرداں ، لیکن اوہ وقت اُتے پہنچنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اگلے ہی دن انہاں د‏‏ی باقی فوج نے فورا حملہ کیتا۔ دونے فریقاں نے سخت جدوجہد کيتی۔ ترکاں نو‏‏ں دفاعی پیتادہ د‏‏ی اگ نے خلیج وچ رکھیا جدو‏ں تک کہ انہاں دے باواں حصے نے یونانی داواں نو‏‏ں شکست نئيں دی۔ عثمانیہ د‏‏ی تشکیل نو تو‏ں پِچھے ہٹ گئی۔ اسموونکس نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ اوہ تھرموپیلا گزرگاہ اُتے اپنے میدان کھڑا کرے لیکن 20 مئی نو‏‏ں اک فائر بندی عمل وچ آئی۔

ایپیرس فرنٹ[لکھو]

حملہ ، ڈومیکوس د‏‏ی لڑائی د‏‏ی اک پینٹنگ ، فوسٹو زونارو د‏‏ی تصنیف ۔

18 اپریل نو‏‏ں ، احمد حفظی پاشا دے ماتحت عثمانی فوجاں نے ارٹا دے پل اُتے حملہ کیتا لیکن اوہ پینٹ پیگیا دے آس پاس واپس جانے تے تنظیم نو کرنے اُتے مجبور ہوگئے۔ پنج دن بعد کرنل منوس نے پینٹ پگڈیا اُتے قبضہ کرلیا ، لیکن پہلے تو‏ں ہندسے دے لحاظ تو‏ں اعلیٰ مخالفت دے خلاف کمک نہ لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں یونانی پیش قدمی روک دتی گئی۔ 12 مئی نو‏‏ں یونانی فورسز تے ایپیروٹ دے رضاکاراں نے پریویزا نو‏‏ں منقطع کرنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن انہاں نو‏ں بھاری جانی نقصان تو‏ں پِچھے ہٹنا پيا۔

امن معاہدہ[لکھو]

20 ستمبر نو‏‏ں دونے فریقین دے وچکار امن معاہدہ ہويا ۔ یونان نو‏‏ں معمولی سرحدی علاقےآں نو‏‏ں چھڈنے تے زبردست معاوضے ادا کرنے اُتے مجبور کیتا گیا۔ [۱۸] بعد وچ معاوضہ ادا کرنے دے لئی ، یونانی معیشت بین الاقوامی نگرانی وچ آئی ۔ یونانی عوام د‏‏ی رائے تے فوج دے لئی جبری بندوق اک قومی ذبیحے ( میگالی آئیڈیا ) د‏‏ی تکمیل دے لئی ملک د‏‏ی تیاریاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کردی ا‏‏ے۔

نقشہ گیلری[لکھو]

بعد وچ[لکھو]

جنگ دے اختتام دے باوجود، کریٹ اُتے بغاوت دا سلسلہ جاری - حالانکہ اس دا کوئی منظم لڑاکا نئيں سی - نومبر 1898 تک ، جدو‏ں عظیم طاقتاں نے عثمانی سلطنت دے زیر اقتدار اک خودمختار کریٹ ریاست دا راستہ بنانے دے لئی جزیرے تو‏ں عثمانی فوج نو‏‏ں بے دخل کردتا۔ سرکاری طور اُتے دسمبر 1898 وچ قائم کیتا گیا جدو‏ں یونان دے شہزادہ جارج تے ڈنمارک ہائی کمشنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی ذمہ داریاں سنبھالنے دے لئی کریٹ پہنچے تاں ، کریٹن ریاست 1913 تک وجود وچ رہی ، جدو‏ں یونان نے اس جزیرے نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے الحاق کرلیا۔ [۱۹]

یونان وچ ، اپنی قومی خواہشات دے حصول وچ جنگ دے لئی ملک د‏‏ی بے دریغگی دے بارے وچ عوامی شعور نے 1909 دے گوڈی بغاوت دا بیج بچھایا ، جس وچ یونانی فوج ، معیشت تے معاشرے وچ فوری اصلاحات دا مطالبہ کیتا گیا سی۔ بالآخر الفتھیریوس وینزیلوس اقتدار وچ آ گیا تے لبرل پارٹی دے اک رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے بہت ساری اصلاحات نو‏‏ں ابھارا جو یونانی ریاست نو‏‏ں تبدیل کر دے گی ، تے اس دے نتیجے وچ چار سال بعد بلقان د‏‏ی جنگ وچ فتح دا باعث بنیاں۔

حوالے[لکھو]

  1. Gyula Andrássy, Bismarck, Andrássy, and Their Successors, Houghton Mifflin, 1927, p. 273.
  2. Mehmed'in kanı ile kazandığını, değişmez kaderimiz !-barış masasında yine kaybetmiştik..., Cemal Kutay, Etniki Eterya'dan Günümüze Ege'nin Türk Kalma Savaşı, Boğaziçi Yayınları, 1980, p. 141. سانچہ:In lang
  3. Yunanistan'ın savaş meydanındaki yenilgisi ise Büyük Devletler sayesinde barış masasında zafere dönüşmüş, ilk defa Lozan müzakerelerinde aksi yaşanacak olan, Yunanistan'ın mağlubiyetlerle gelişme ve büyümesi bu savaş sonunda bir kez daha görülmüştür., M. Metin Hülagü, "1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nın Sosyal Siyasal ve Kültürel Sonuçları", in Güler Eren, Kemal Çiçek, Halil İnalcık, Cem Oğuz (ed.), Osmanlı, Cilt 2, Yeni Türkiye Yayınları, 1999, ISBN 975-6782-05-6, pp. 315-316. سانچہ:In lang
  4. ۴.۰ ۴.۱ Mehmet Uğur Ekinci: The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History. University Bilkent, Ankara 2006, page 80.
  5. ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ Clodfelter 2017, p. 197.
  6. ۶.۰ ۶.۱ Losses of life caused by war. Clarendon Press, 57. 
  7. Erickson (2003), pp. 14–15
  8. Pikros, Ioannis (1977). "Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897" [The Greco-Turkish War of 1897]. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΔ′: Νεώτερος Ελληνισμός από το 1881 ως το 1913 [History of the Greek Nation, Volume XIV: Modern Hellenism from 1881 to 1913] (in Greek). Ekdotiki Athinon. pp. 125–160. 
  9. McTiernan, p. 14.
  10. McTiernan, Mick, "Spyros Kayales – A different sort of flagpole ," mickmctiernan.com, 20 November 2012.
  11. The British in Crete, 1896 to 1913: British warships off Canea, March 1897
  12. McTiernan, pp. 18-23.
  13. ۱۳.۰ ۱۳.۱ David Eggenberger: An Encyclopedia of Battles: Accounts of Over 1,560 Battles from 1479 B.C. to the Present, Courier Dover Publications, 1985, سانچہ:آئی ایس بی این, page 450. سائیٹ غلطی:Invalid <ref> tag; name "david" defined multiple times with different content
  14. Conways, p. 387-8
  15. Conways, p. 389-92
  16. Pears, Forty Years in Constantinople
  17. Report of General Nelson Miles.
  18. Erick J. Zurcher. Turkey, A Modern History. London and New York: Tauris, 2004, p. 83, سانچہ:آئی ایس بی این.
  19. McTiernan, pp. 35-39.

کتابیات[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

  • بین الاقوامی اسکواڈرن (کریٹن مداخلت ، 1897–1898)