پھپھرے

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
پھپھرے
Heart-and-lungs.jpg
دل تے پھپھرے

پھپھرے ساع لین لئی ورتے جان والے اک بندے دے پنڈے دے پاسے نیں۔ پھپھریاں دی جوڑی دل دے دوناں پاسے چھاتی تے ہوندی اے۔ پھپھرے ہوا چوں آکسیجن نوں خون دیاں نالیاں تک اّڑاندے نیں۔ تے خوں چوں کاربن ڈائی آکسائڈ نوں بار کڈ دے نیں۔ گیساں دے بدلن واسطے کھلی جگہ چائیدی ہوندی اے، اے تھاں پھپھریاں وچ پائے جان آلی لکھاں نکی نکی ہوئی تھیلیاں باجوں بن جاندی اے، اناں تھیلیاں نوں ایلویولائی آکھدے نیں۔

پھپھریاں بارے جانن توں پہلاں، ہوا دے منہ توں ایلویولائی تک جان دی راہ بارے جانکاری ضروری اے۔ ہوا منہ یا نک توں ہوندی ہوئی فیرنکس تے لیرنکس وچ وڑدی اے، اوتھوں ہوا دی نالی وچ وڑ جاندی اے، ہوا دی نالی پھپھریاں وچ وڑن توں پہلاں دو ٹہنیاں وچ تقسیم ہو جاندی اے جناں نوں برونکس آکھدے نے۔ اک برونکس اک پھپھرے وچ وڑدا اے۔ ہر برونکس اگوں نکیاں ٹہنیاں بناندا اے جناں نوں برانکیول آکھدے نیں۔برانکیول ہور نکے ہو کے ایلویولائی بناندے نیں جتھے آکسیجن تے کاربن ڈائی آکسائڈ دا بدلاؤ کیتا جاندا اے۔

ساع لین لئی بکھیاں تے اوہناں دے پٹھے رل کے کم کردے نیں۔

ناں[لکھو]

میڈیکل وچ پھپھریاں لئی شبد "پلمو(English:Pulmo)" یا "نیمو (English:Pneumo)" ورتیا جاندا اے۔ پلمو شبد لاطینی بولی دے شبد(Latin:pulmonarius) توں نکلیا اے جیدا مطلب اے پھپھرا، تے نیمو شبد یونانی بولی دے شبد (Greek:πνεύμων) توں نکلیا اے جیدا مطلب اے پھپھرا۔

میمل پھپھرے دا وکھالا[لکھو]

انسان دے وچ ہوا دی نالی دو برونکائی (انیک:برونکس) وچ تقسیم ہوندی اے۔ پھپھریاں دے اند اے برونکس ہور تقسیم ہوندے نیں تے برونکیول بناندے نیں۔ اے برونکیول اگے تقسیم ہو کے نکی ہوا دی تھیلیاں بناندے نیں جناں نوں ایلویولائی آکھدے نیں۔ ایناں ایلویولائی دے اگے پچھے لعو دی نکی ناڑاں ہوندیاں نیں جناں وش ہوا دا بدلاؤ کیتا جاندا اے۔

آکسیجن نکلیا لعو پلمونری آرٹری دی مدد توں پھپھریاں وچ وڑدا اے، پھپھریاں وچ ایس لعو وچ آکسیجن بھری جاندی اے تے لعو دے ہیموگلوبن توں کاربن ڈائی آکسائڈ کڈ لئی جاندی اے۔ آکسیجن توں بھریا لعو پلمونری وین دی مدد توں واپس دل وچ وڑدا اے جتھوں او سارے جسم نوں کلیا جاندا اے۔

ہر پھپھرے سے باہر اک جھلی ہوندی اے جنوں "پلورل جھلی" آکھدے نیں۔ ایس جھلی دے دو انگ ہوندے نیں، "پیرائیٹل پلورا" تے "وسرل پلورا"۔ اناں انگاں دے وچکار اک مائع بھریا ہوندا اے جیدے باجوں پھپھریاں دے کم کرن ویلے رگڑ پیدا نئی ہوندی۔

پنچھی پھپھرے دا وکھالا[لکھو]

پنچھیاں دے پھپھریاں وچ ایلویولائی نئی ہوندے۔ ایہناں دے پھپھرے شہد دی مکھی دے چھتے وانگوں ہوندے نیں جناں وچ لکھاں نکے راستے ہوندے نیں جناں نوں "پیرا برونکائی" آکھدے نیں۔

ریپٹائل پھپھرے دا وکھالا[لکھو]

ریپٹائل پھپھریاں وچ اکو برونکس ہوندی اے۔

ایمفیبین پھپھرے دا وکھالا[لکھو]

ایمفیبین پھپھرے غبارے وانگوں پھلے ہوندے نیں۔

مچھی پھپھرے دا وکھالا[لکھو]

مچھیاں وچ پھپھرے نئی ہوندے، پر اک مچھی "پھپھرا مچھی" وچ پھپھرے ہوندے نیں، جناں دا وکھالا ایمفیبین پھپھرے وانگوں ہوندا اے۔

بارلے جوڑ[لکھو]