آغا حشر کاشمیری

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
آغا حشر کاشمیری
معلومات شخصیت
جم 3 اپریل 1879  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
امرتسر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 28 اپریل 1935 (56 سال)[۱]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
لہور  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
مدفن میانی صاحب قبرستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of burial (P119) ویکی ڈیٹا پر
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ لکھاری،  شاعر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان اردو[۲]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر

آغا محمد حشر ابن آغا غنی شاہ بنارس وچ 1879ء وچ پیدا ہوئے تعلیم تے تربیت بنارس وچ ہوئی۔ آپ دے والد مذہبی معاملات وچ قدامت پسند سن ۔ اس لئی آغا حشر ابتدا وچ انگریزی تعلیم تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔ دینیات د‏‏ی تعلیم مولوی عبد الصمد تو‏ں حاصل کيتی تے سولہ پارے حفظ کیتے۔
آغا حشر موزاں طبیعت رکھدے سن ۔ چھوٹی عمر وچ شعر کہنے لگے تے فائز بنارسی نو‏‏ں کلام دکھانے لگے۔ مہدی حسن احسن لکھنوی مشہور ڈراما نویس تو‏ں جھڑپ ہوجانے اُتے ڈراما نگاری دا خیال پیدا ہويا۔ چنانچہ 1897ء وچ آپ دا پہلا ڈراما (آفتاب محبت) دے ناں تو‏ں شائع کيتا جو بہت مقبول ہويا۔ آغا حشر نے انیس سال د‏‏ی عمر وچ ڈراما نگاری وچ ناں پیدا ک‏ر ليا سی اُتے اوہ اگے چل ک‏ے اردو بولی دے شیکسپئر اکھوائے۔ آغا حشر نے انگریزی زبان سکھی تے شیکسپئر تے ہور غیر ملکی ڈراما نویسیاں دے ڈرامے پڑھے تے بعض دا اردو وچ ترجمہ کيتا۔ آپ نے نظماں وی لکھياں تے غزلاں وی لکھياں۔ 1935ء وچ لاہور وچ فوت ہوئے تے ایتھے دفن ہوئے۔
آغا حشر نے بے شمار ڈرامے لکھے جنہاں وچ خواب ہستی، رستم تے سہراب، مرید اشک، اسیر حرص، ترکی حور، اکھ دا نشہ، یہودی د‏‏ی لڑکی، خوبصورت بلا، سفید خون بہت مشہور ہوئے۔

ڈراما[لکھو]

ان د‏‏ی مقبولیت جہ وجوہات نو‏‏ں چراغ حسن حسرت نے کچھ ایويں بیان کيتا اے:

’حالے ہندوستان وچ فلماں دا رواج نئيں سی۔ جو کچھ سی سیئٹر ہی سیئٹر سی۔ تے اس دنیا وچ آغا حشر دا طوطی بول رہیا سی۔ ایويں تاں تے وی اچھے اچھے ڈراماٹسٹ موجود سن، احسن، بیتاب، طالب، مائل سب دے سب ناٹک د‏‏ی لنکا دے باون گزے سن، لیکن آغا دے سامنے بونے معلوم ہُندے سن ۔ تے سچ تاں ایہ اے کہ آغا تو‏ں پہلے اس فن د‏‏ی قدر وی کیہ سی؟ بچارے ڈراماٹسٹ سیئٹر دے منشی کہلاندے سن ۔‘

زیادہ دیر نئيں گزری سی کہ آغا حشر نو‏‏ں ہندوستان دے شیکسپیئر دا خطاب دے دتا گیا۔ انھاں خود وی ایہ لقب پسند سی، چنانچہ انھاں نے جدو‏ں 1912 وچ اپنی ڈراما کمپنی دا آغاز کيتا تاں اس دا ناں انڈین شیکسپیئر سیئٹریکل کمپنی رکھیا۔

شیکسپیئر دے تراجم دے علاوہ حشر نے جو دوسرے ڈرامے لکھے انہاں وچ ’یہودی د‏‏ی لڑکی‘ تے ’رستم تے سہراب‘ نو‏‏ں بےحد مقبولیت حاصل ہوئی۔ [۳]

حوالے[لکھو]

  1. Encyclopædia Britannica — مصنف: Andrew Bell — جلد: 22 — ناشر: Encyclopædia Britannica Inc.
  2. Identifiants et Référentiels — اخذ شدہ بتاریخ: ۶ مارچ ۲۰۲۰ — ناشر: Bibliographic Agency for Higher Education
  3. https://www.bbc.com/urdu/entertainment/2016/05/160504_agha_hashar_zis