آغا حشر کاشمیری

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
آغا حشر کاشمیری
معلومات شخصیت
جم 3 اپریل 1879  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
امرتسر  ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 28 اپریل 1935 (56 سال)[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
لہور  ویکی ڈیٹا اُتے (P20) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مدفن میانی صاحب قبرستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P119) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ لکھاری،  شاعر  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان اردو[۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

آغا محمد حشر ابن آغا غنی شاہ بنارس وچ 1879ء وچ پیدا ہوئے تعلیم تے تربیت بنارس وچ ہوئی۔ آپ دے والد مذہبی معاملات وچ قدامت پسند سن ۔ اس لئی آغا حشر ابتدا وچ انگریزی تعلیم تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔ دینیات د‏‏ی تعلیم مولوی عبد الصمد تو‏ں حاصل کيتی تے سولہ پارے حفظ کیتے۔
آغا حشر موزاں طبیعت رکھدے سن ۔ چھوٹی عمر وچ شعر کہنے لگے تے فائز بنارسی نو‏‏ں کلام دکھانے لگے۔ مہدی حسن احسن لکھنوی مشہور ڈراما نویس تو‏ں جھڑپ ہوجانے اُتے ڈراما نگاری دا خیال پیدا ہويا۔ چنانچہ 1897ء وچ آپ دا پہلا ڈراما (آفتاب محبت) دے ناں تو‏ں شائع کيتا جو بہت مقبول ہويا۔ آغا حشر نے انیس سال د‏‏ی عمر وچ ڈراما نگاری وچ ناں پیدا ک‏ر ليا سی اُتے اوہ اگے چل ک‏ے اردو بولی دے شیکسپئر اکھوائے۔ آغا حشر نے انگریزی زبان سکھی تے شیکسپئر تے ہور غیر ملکی ڈراما نویسیاں دے ڈرامے پڑھے تے بعض دا اردو وچ ترجمہ کيتا۔ آپ نے نظماں وی لکھياں تے غزلاں وی لکھياں۔ 1935ء وچ لاہور وچ فوت ہوئے تے ایتھے دفن ہوئے۔
آغا حشر نے بے شمار ڈرامے لکھے جنہاں وچ خواب ہستی، رستم تے سہراب، مرید اشک، اسیر حرص، ترکی حور، اکھ دا نشہ، یہودی د‏‏ی لڑکی، خوبصورت بلا، سفید خون بہت مشہور ہوئے۔

ڈراما[لکھو]

ان د‏‏ی مقبولیت جہ وجوہات نو‏‏ں چراغ حسن حسرت نے کچھ ایويں بیان کيتا اے:

’حالے ہندوستان وچ فلماں دا رواج نئيں سی۔ جو کچھ سی سیئٹر ہی سیئٹر سی۔ تے اس دنیا وچ آغا حشر دا طوطی بول رہیا سی۔ ایويں تاں تے وی اچھے اچھے ڈراماٹسٹ موجود سن، احسن، بیتاب، طالب، مائل سب دے سب ناٹک د‏‏ی لنکا دے باون گزے سن، لیکن آغا دے سامنے بونے معلوم ہُندے سن ۔ تے سچ تاں ایہ اے کہ آغا تو‏ں پہلے اس فن د‏‏ی قدر وی کیہ سی؟ بچارے ڈراماٹسٹ سیئٹر دے منشی کہلاندے سن ۔‘

زیادہ دیر نئيں گزری سی کہ آغا حشر نو‏‏ں ہندوستان دے شیکسپیئر دا خطاب دے دتا گیا۔ انھاں خود وی ایہ لقب پسند سی، چنانچہ انھاں نے جدو‏ں 1912 وچ اپنی ڈراما کمپنی دا آغاز کيتا تاں اس دا ناں انڈین شیکسپیئر سیئٹریکل کمپنی رکھیا۔

شیکسپیئر دے تراجم دے علاوہ حشر نے جو دوسرے ڈرامے لکھے انہاں وچ ’یہودی د‏‏ی لڑکی‘ تے ’رستم تے سہراب‘ نو‏‏ں بےحد مقبولیت حاصل ہوئی۔ [۳]

حوالے[لکھو]

  1. Encyclopædia Britannica — مصنف: Andrew Bell — ناشر: Encyclopædia Britannica Inc.
  2. Identifiants et Référentiels — اخذ شدہ بتاریخ: ۶ مارچ ۲۰۲۰ — ناشر: Agence bibliographique de l'enseignement supérieur
  3. https://www.bbc.com/urdu/entertainment/2016/05/160504_agha_hashar_zis