ایڈم سمتھ

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ایڈم سمتھ
AdamSmith.jpg
جمیا: 16 جون 1723 سکاٹ لینڈ
مرن دن : 17 جولائی 1790 سکاٹ لینڈ
کم : فلاسفی سیاسی معاشیات
مرکزی نظریے : کلاسیکی معاشیات - ازاد منڈی - کامے آں دی تقسیم
گن: معاشیات


جنم: 5 جون 1723
کرکالدی، سکاٹلینڈ
موت: 17 جولائی 1790(1790-07-17) (aged 67)
ایڈنبرگ، سکاٹلینڈ
راشٹریئتا: برطانوی
بھاشا: انگریزی
وشا: کلاسیکل ارتھ شاستر
دستخط: 128px

ایڈم سمتھ (1723 - 1790) سکاٹ لینڈ دا اک فلسفی تے معاشیات دا گرو سی۔

ایڈم سمتھ (1723 - 1790) سکاٹلینڈ دے اک نیتیویتا، فلسفی اتے سیاسی اقتصادیات دان سن۔ اوہناں نوں اقتصادیات دا باپ وی کیہا جاندا ہے۔

سمتھ نوں جدید اقتصادیات تے سرمائیدارانہ نظام دا پیؤ سمجھیا جاندا ہے۔[1] اوہ اپنیاں دو رچناواں لئی خاص کر جانے جاندے ہن -

ایہہ مگرلی ارتھ شاستر دی اوہناں دی سبھ توں اہم لکھت سی جہڑی 'قوماں دی دولت' (دا ویلتھ آف نیشنز) دے ناں نال مشہور ہے۔ معاشیات چ اوناں دا سب توں مشعور کم اک لکھت سی جیڑی ”قوماں دی دولت” دے ناں توں مشعور اے۔ ایس توں وکھ سمتھ نوں ماڈرن معاشیات تے سرمایہ دارانہ نظام دا پیو سمجھیا جاندا اے۔

مڈھلا جیون[لکھو]

ایڈم سمتھ دا جنم سکاٹلینڈ دے اک پنڈ کرکالدی وچّ ہویا سی۔ اس دے جنم دی تاریخ سنسچت نہیں۔ کجھ ودوان اس دا جنم پنج جون 1723 نوں اتے کجھ اسے سال دی 16 جون نوں مندے ہن۔ سمتھ دی ماں دا ناں مارگریٹ ڈوگلاز تے پتا دا ناں وی ایڈم سمتھ سی۔ سمتھ دی ماں دا ناں مارگریٹ ڈوگلاز تے پتا دا ناں ایڈم سمتھ سی۔ سمتھ دے پتا وکیل سن اتے کسٹم وبھاگ وچّ انچارج رہِ چکے سن۔ سمتھ دے جنم دے دو مہینے مگروں ہی اوہناں دی موت ہو گئی تے اوہدی ماں نے اکلیاں ہی اسنوں پالیا پوسیا۔ سمتھ اپنے ماتا-پتا دی اکلی اولاد سی۔ اوہ اجے کیول چار ہی سال دا سی کہ جپسیاں دے اک ٹولے نے ایڈم نوں اگواہ کر لیا ۔ اس سمیں اس دے چاچے نے اس دی ماں دی سہائتا کیتی اتے ایڈم نوں سرکھات چھڈا لیا گیا۔

ایڈم سمتھ دی ماں مارگریٹ ڈوگلاز تے پیو دا ناں ایڈم سمتھ ہیگا سی۔ ایڈم سمتھ دا پیو اک وکیل تے سرکاری ملازم سی۔ او سمتھ دے جمن توں چھ معینے مگروں مر گیا تے ایدی ماں نے کلیاں ای اینوں پالیا پوسیا۔ ایس کر کے اے اپنی ماں توں بوہتا نیڑے سی۔ ایدی ماں نے اینوں حوصلہ دتا تے اینے اپنی قابلیت نوں چوکھا ورتیا۔

رسمی تلیم[لکھو]

سمتھ جدوں تیرہ ورے دا ہویا تے اوہنے گلاسگو یونیورسٹی چ دا خلہ لے لیا تے فلاسفی دا مضمون پڑھنا شروع کر دتا۔

سمتھ دی ماں مارگریٹ ڈوگلاز
فائل:Smith - Inquiry into the nature and causes of the wealth of nations، 1922 - 5231847.tif
این انکوائری انٹو د نیچر اینڈ کاجیج آف د ویلتھ آف نیشنز ، 1922

پتا دی موت دے بعد سمتھ نوں اس دی ماں نے گلاسگو یونیورسٹی وچّ پڑھن بھیج دتا۔ اتھے اسنے اخلاقی درشن پڑھنا شروع کر دتا۔ اس سمیں سمتھ دی عمر ماتر چوداں سال سی۔ تیز بدھ ہون کارن اسنے سکولی پڑائی چنگے انکاں سہت پوری کیتی۔ 1740 وچّ سمتھ نوں سنیلّ نمائش (Snell exhibition) وظیفہ ملن لگا، جس نال اگے اچیری پڑھائی لئی آکسفورڈ یونیورسٹی جانا آسان ہو گیا۔ اوہ بیلیل کالج آکسفورڈ وچّ داخل ہو گیا جتھے اسنے پراچین یورپی بھاشاواں دا گیان پراپت کرنا شروع کیتا۔ پر اتھوں دا دمگھوٹو ماحول اوہناں نوں راس نہ آیا۔ اس سنبندھی اس نے اپنے دوستاں نوں دسیا سی کہ اکیراں آکسفورڈ دے ادھیکاریاں نے اسنوں ڈیوڈ ہیوم دی کتاب اے ٹریٹائیز آف ہیومن نیچر پڑھدیاں ویکھ لیا اتے بعد وچّ اس کولوں کتاب ضبط کر لئی اتے اسنوں پڑھن دے 'گناہ' دی بھاری سزا دتی۔[2][3] ولیئم رابرٹ سکاٹ انوسار، "[سمتھ'دے] سمیں دی آکسفورڈ نے اس دے جیون ادیس لئی کوئی سہائتا نہیں کیتی۔"[4] پھر وی، سمتھ نے اس سمیں دوران آکسفورڈ دی وڈی لائبریری نوں ورتیا اتے خوب کتاباں پڑھیاں۔[5] اوہدے پتراں انوسار جدوں اوہ سوے ادھئن نہیں سی کر رہا ہندا، آکسفورڈ وچّ اوہدا سماں خوشگوار نہیں سی ہندا۔[6] آکسفورڈ وچّ اوہدا سماں مکن سمیں سمتھ نوں نروس بریکڈاؤن دیاں علامتاں پرگٹ ہون لگّ پئیاں سن۔[7] اس نے وظیفہ مکن توں پہلاں ہی 1746 وچّ آکسفورڈ یونیورسٹی چھڈّ دتی۔ [7][8]

بھاشا وگیان دے اس ودیارتھی نے اگے چلکے ارتھ شاستر دے کھیتر وچّ اپنیاں مولک ستھاپناواں صدقہ راجنیتک آرتھکتا وچّ یگبدلاؤ یوگدان راہیں دارشنک اتے آرتھک چنتن وچّ اجیہے مہان چنتک وجوں ستھاپت ہو گیا جس دی سدھانتک اہمیت صدیاں بیتن اپرنت وی انج دی انج قایم ہے۔

1740 چ سمتھ سنیل وکھالے لئی بیلیل کالج آکسفورڈ آپڑ گیا۔ اوناں نیں اپنے وظیفے توں پہلے ای 1746 وچ آکسفورڈ یونیورسٹی جھڈ دتی۔

حوالے[لکھو]

  1. Davis، William L، Bob Figgins، David Hedengren، and Daniel B. Klein. "Economic Professors' Favorite Economic Thinkers، Journals، and Blogs،" Econ Journal Watch 8(2): 126-146، May 2011.[1]
  2. Rae, John (1895). Life of Adam Smith. London & New York: Macmillan. ISBN 0-7222-2658-6. 
  3. Buchholz 1999, p. 12
  4. Introductory Economics. New Age Publishers, 4. ISBN 81-224-1830-9. 
  5. Rae 1895, p. 22
  6. Rae 1895, pp. 24–25
  7. 7.0 7.1 Bussing-Burks 2003, p. 42
  8. Buchan 2006, p. 29