Jump to content

بھکھڑا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
بھکھڑا
 

منسوب بنام سر   ویکی ڈیٹا اُتے (P138) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ورتوں پٹھے [۱]،  ریشہ [۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P366) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
انتظامی تقسیم
ذیلی کلاس سالانہ پودا   ویکی ڈیٹا اُتے (P279) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
حصہ ٹیکسون   ویکی ڈیٹا اُتے (P31) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

بھکھڑا ہر سال ہونوالا اک بوٹی اے۔ ایہ جگ دے بہت سارے تھانواں تے ہُندا اے۔ ایہ سُکے تھانواں تے وی اگ جاندا اے۔

اضغط هنا للاطلاع على كيفية قراءة التصنيف
اضغط هنا للاطلاع على كيفية قراءة التصنيف

بھکھڑا

 

صورت حال   ویکی ڈیٹا اُتے (P141) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
! colspan = 2 | حیثیت تحفظ
کم تشویشناک انواع[۲]
اسمیاتی درجہ پرجاتی [۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P105) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت بندی
مملکت: پودا
غير مصنف: ایجیسپرم
غير مصنف: اؤڈکوٹس
غير مصنف: روسڈس
طبقہ: زگوپھیلاسیس
خاندان: زگوپھیلاسیا
جنس: ٹریبلس
نوع: ٹی۔ ٹیریسٹریس
سائنسی نام
Tribulus terrestris[۳][۴]  ویکی ڈیٹا اُتے (P225) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

کارل لنیاس   ، ۱۷۵۳  ویکی ڈیٹا اُتے (P225) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
قسماں
  • ٹریبلس ٹیریسٹریس وار۔ بکورنٹس

بھکھڑا دھرتی تے پھیلن والا پودا اے۔ اس نوں طبی بولی وچ گوکھڑو جاں گوکھرو (puncture vine) کیہا جاندا اے۔ اس دیاں ٹاہنیاں جو چار توں ستّ دے جوڑیاں وچ ہندیاں ہن، دو توں تن فٹ لمبیاں ہندیاں ہن۔ اس نوں اپریل توں اکتوبر تک چھوٹے سائز دے پیلے پھلّ لگدے ہن۔ اس دے پھل گول، دو توں چار کنڈے اتے انگنت بیجاں نال بھرے ہندے ہن۔ اس دیاں خوشبودار، ریشیدار، بھورے رنگ دی جڑھاں چار توں پنج انچ تک لمبی ہندی اے۔[۵]

اتری بھارت وچ ملدا اک عام کنڈیالا ندین (کھیت وچ ستے سدھ اگن والی گھاہ بوٹی) اے۔ ایہہ سخت تھاں تے پیدا ہندا اے۔ ایہہ زمین تے وچھی نکی جہی ویل دے روپ وچ ہندا اے۔ سکّ جان تے اس دے بیج کنڈینما کھلار جیہا ہو جاندے ہن اتے ننگے پیراں وچ چبھن تے کافی پیڑ ہندی اے۔ ایہہ کئی آیورویدک دوائیاں وچ ورتیا جاندا اے۔ اس دے بیجاں دی سواہ کھنڈ وچ رلا کے پھکن نال کھنگھ ہٹدی اے۔[۶] بیجاں سمیت کٹّ کے کاڑھا بنا کے پیو موتر روگاں لئی لاہے وند ہووےگا۔ پتے اتے کرومبلاں نوں پوربی ایشیا وچ کھان لئی ورتیا جاندا اے۔ تنیاں نوں ترل نوں گاڑھا کرن لئی استعمال کیتا جاندا اے۔ اس نوں پتلی کیتی لسی وچ پا کے اس نوں گاڑھی لسی دی دکھّ دتی جاندی اے۔[۷]

ہور بولیاں وچ نام

[سودھو]

آیوروید دے مطابق ایہ پودا ٹھنڈا، وات، پتّ نوں دور کرن والا، مسانے نوں صاف کرن والا، طاقت والا، پتھری نوں گال دین والا، ڈھڈّ دیاں ساریاں بیماریاں نوں دور کرن والا اے۔ اس دے رس نوں خوراک پورک دے طور تے اس یعقین نال ورتیا جاندا اے کہ ایہہ ٹیسٹوسٹیرون دے پدھر نوں خاص طور تے باڈی بلڈنگ کرن والیاں لئی ودھاؤندا اے۔[۸] نینترت ادھئیناں وچ بھکھڑا ٹیسٹوسٹرون دے پدھر نوں ودھاؤن وچ ناکام رہا، اتے ایہ سرکھات وی ثابت نہیں ہویا۔[۹][۱۰][۱۱] اس گل دا کوئی ثبوت نہیں اے کہ اس وچ طاقت ودھاؤن والیاں خاصیتاں ہن۔[۱۲]

کیمیائی عنصر

[سودھو]
  • اس دیاں پتیاں وچ 7.22فیصد پروٹین، 4.63 فیصد سوھا، کیلشیئم، فاسفورس، وٹامن اتے 79 فیصد پانی ہندا اے۔
  • اس دے پھل وچ ایلکولائڈ، رال، ٹینن، سٹرول، نائیٹریٹس، تیل دی مقدار ہندی اے۔
  • اس دے بیجاں وچ فاسفورس اتے نائیٹروجن دی مقدار بہت زیادہ ہندی اے۔

پنجابی سبھیاچار وچ

[سودھو]

  «زندگی دی روہی وچ نت اؤں
  ودھدیاں جان اجاڑاں وے۔
  جیوں بھکھڑے دا اک پُھلّ پکّ کے
  سولاں چار بنائے وے
  -شو کمار


بھکھڑا
کنڈے
پتیاں
پھل


باہرلے جوڑ

[سودھو]

حوالے

[سودھو]
  1. ۱.۰ ۱.۱ full work available at URL: https://www.scidb.cn/en/detail?dataSetId=798220974217494528 — عنوان : A Scientific Dataset of useful plants of Chinahttps://dx.doi.org/10.11922/SCIENCEDB.J00001.00212
  2. آئی یو سی این تیکسن آئی ڈی: https://apiv3.iucnredlist.org/api/v3/taxonredirect/203497 — اخذ شدہ بتاریخ: ۳ جنوری ۲۰۲۳ — عنوان : The IUCN Red List of Threatened Species 2022.2
  3. ۳.۰ ۳.۱ ۳.۲ BHL page ID: https://biodiversitylibrary.org/page/358406 — مصنف: کارل لنیاس — عنوان : Species Plantarum — جلد: 1 — صفحہ: 387
  4. سانچہ:قيمة ويكي بيانات/مرجع كائن
  5. Flowering Plants of the Santa Monica Mountains, Nancy Dale, 2nd Ed.، 2000, p. 200
  6. Nabha, Bhai Kahan Singh. Gurshabad Ratnakar Mahan Kosh. Punjabi University Patiala. 
  7. (2005) The Cultural History of Plants. Routledge, 35. ISBN 0-415-92746-3. 
  8. Pokrywka, Andrzej; Obmiński, Zbigniew; Malczewska-Lenczowska, Jadwiga; Fijatek, Zbigniew; Turek-Lepa, Ewa; Grucza, Ryszard (2014-07-08). "Insights into supplements with Tribulus terrestris used by athletes". Journal of Human Kinetics 41 (1): 99–105. doi:10.2478/hukin-2014-0037. ISSN 1899-7562. PMID 25114736. 
  9. "Effects of anabolic precursors on serum testosterone concentrations and adaptations to resistance training in young men". International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism 10 (3): 340–59. 2000. doi:10.1123/ijsnem.10.3.340. PMID 10997957. 
  10. "Endocrine and lipid responses to chronic androstenediol-herbal supplementation in 30 to 58 year old men". J Am Coll Nutr 20 (5): 520–8. 2001. doi:10.1080/07315724.2001.10719061. PMID 11601567. 
  11. "The aphrodisiac herb Tribulus terrestris does not influence the androgen production in young men". Journal of Ethnopharmacology 101 (1–3): 319–23. 2005. doi:10.1016/j.jep.2005.05.017. PMID 15994038. 
  12. Rogerson, S.; Riches, C. J.; Jennings, C.; Weatherby, R. P.; Meir, R. A.; Marshall-Gradisnik, S. M. (2007). "The Effect of Five Weeks of Tribulus terrestris Supplementation on Muscle Strength and Body Composition During Preseason Training in Elite Rugby League Players". The Journal of Strength & Conditioning Research 21 (2): 348–53. doi:10.1519/R-18395.1. PMID 17530942.