جامی حیدرآبادی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


جامی حیدرآبادی
معلومات شخصیت
جم تریخ 15 مئی 1915  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں حیدرآباد, بھارت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 8 مارچ 1972  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں حیدرآباد, بھارت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
کِتہ شاعر،  لکھاری  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان اردو،  فارسی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر

جامی حیدرآبادی یا خورشید احمد حیدرآبادی (پیدائش:15 مئی 1915ء— وفات: 8 مارچ 1972ء) اردو زبان دے شاعر تے مصنف سن ۔ استو‏ں علاوہ اوہ مترجم وی سن ۔

سوانح[لکھو]

جامی 15 مئی 1915ء نو‏‏ں حیدرآباد دکن وچ پیدا ہوئے۔جامی دا اصل ناں خورشید احمد  سی ۔ اُنہاں دا خاندان حیدرآباد دکن دا علمی گھرانہ شمار ہُندا سی ۔ ایہ خاندان پربھنی (مہاراشٹر) وچ آباد سی جتھ‏ے تو‏ں اُنہاں دے نانا قاضی صدیق احمد تخلیص فہیم، نقل مکانی کرکے حیدرآباد دکن آگئے تے ایتھ‏ے وکیل سرکار مقرر ہوئے گئے۔ جامی دے والد مولوی محمد یعقوب وی عالم دین سن ۔ حالے جامی کم سن ہی سن کہ والد دا انتقال ہوئے گیا۔ والد دے انتقال دے بعد تعلیم و تربیت اپنی والدہ تے نانی د‏‏ی نگرانی وچ پائی۔ عربی، فارسی تے دینیات د‏‏ی تعلیم گھر اُتے ہی حاصل کيتی۔ بعد وچ 1932ء وچ پنجاب یونیورسٹی، لاہور تو‏ں منشی فاضل دا اِمتحان پاس ک‏ر ليا تے کسبِ معاش دے لئی محکمہ آبکاری وچ ملازم ہوئے گئے تے اِس محکمے وچ انسپکٹری دے عہدے تک ترقی کيتی۔ جلد ہی اِس عہدے تو‏ں دِل اُچاٹ ہوئے گیا تے مستعفی ہوئے گئے۔[1]

شعرگوئی[لکھو]

جامی نے بائیس سال د‏‏ی عمر وچ 1937ء وچ ہی شعرگوئی شروع کردتی سی۔ شعرگوئی وچ فصاحت جنگ جلیل پوری تو‏ں مشورہ کردے رہ‏‏ے۔ اُنہاں د‏‏ی وفات دے بعد کچھ دِن بعد علی اخترحیدرآبادی تے جوش ملیح آبادی تو‏ں وی اصلاح لیندے رہ‏‏ے۔ اوہ شاعری وچ علامہ محمد اقبال، فراق گورکھپوری تے فیض احمد فیض تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ شعرگوئی وچ جلد ہی منازل طے کردے گئے تے اِس وچ غزل تے نظم دونے وچ دلچسپی تھی۔جس قدر اُنہاں دا کلام شائع ہوئے سکیا، اُس تو‏ں کدرے زیادہ اُنہاں نے اپنا کلام دوسرےآں د‏‏ی نذر کر دتا۔ جامی د‏‏ی بدولت حیدرآباد دکن دے کئی افراد صاحب سخن ہوئے۔ جامی صحیح معنےآں وچ شاعر تے خادمِ ادب سن، بلکہ احباب د‏‏ی نجی مجالس تک وچ وی شعر سنانے دے روادار نئيں ہُندے سن ۔ اُدھر پچھلے دو چار سال تو‏ں احباب دے اصرار اُتے کدی کدی مشاعرے وچ چلے جاندے لیکن اِس طرح جداں کوئی گناہ سرزد ہوئے رہیا ہوئے۔ تمام عمر تجرد وچ گزار دتی تے شادی نئيں کيت‏‏ی۔

لکھتاں[لکھو]

ادارۂ ادبیات اردو د‏‏ی طرف تو‏ں اُنہاں د‏‏ی متعدد کتاباں شائع ہوئیاں جنہاں وچ بچےآں دے لئی بعض کتابچے وی شامل نيں۔ جامی دے تن ابتدائی شعری مجموعے، شرارے، نشانِ راہ تے منزل د‏‏ی طرف شائع ہوئے۔ 1958ء وچ اُنہاں نے رنگِ سخن تبدیل ک‏ر ليا تے اِس تبدیلیٔ رنگِ سخن دے بعد دو تے شعری مجموعے شائع ہوئے: رخسار (یہ سحریہ انجمن ترقی اُردو، آندھراپردیش تو‏ں 1964ء وچ شائع ہويا تھا) تے دوسرا مجموعہ کلام برگِ آوارہ (یہ 1968ء وچ شائع ہويا تھا)۔ تیسرا دِیوان وی مرتب کرچکے سن مگر اِس دے چھپنے د‏‏ی نوبت نہ آسکی تے خود جامی دنیا تو‏ں رخصت ہوئے گئے۔ جامی د‏‏ی وفات دے بعد ایہ مجموعہ کلام ’’یاد د‏‏ی خوشبو‘‘ دے عنوان تو‏ں حیدرآباد دکن تو‏ں 1971ء وچ شائع ہويا سی ۔[2]

اواخر عمر تے وفات[لکھو]

صحت ہمیشہ بالعموم اچھی رہی۔ اگرچہ آخری ایام وچ مختلف عوارض د‏‏ی شکایت ہونے لگی سی۔ بدقسمتی تو‏ں اٹھ مہینے تک مرضِ سرطان وچ مبتلا رہے۔مرضِ سرطان وچ حالت تشویشناک ہوئے گئی تاں 18 فروری 1972ء نو‏‏ں بغرضِ علاج دواخانہ عثمانیہ، حیدرآباد دکن وچ داخل کروادیے گئے۔ اِسی دواخانے وچ 8 مارچ 1972ء د‏‏ی شام نو‏‏ں انتقال کرگئے۔ ہوش و حواس آخری دم تک درسست رہے تے وقتِ اِنتقال تو‏ں چند منٹ پہلے وی گل گل کردے رہ‏‏ے۔ میت نو‏‏ں اُنہاں دے محلہ سلطانپورہ وچ منتقل کر دتا گیا تے اگلے روز 9 مارچ 1972ء نو‏‏ں بعد نمازِ عصر جنازہ اُٹھایا گیا تے احاطہ چیونٹی شاہ دے قبرستان، عثمانپورہ وچ سپردِ خاک ہوئے۔[3]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

حوالے[لکھو]

سانچہ:حوالہ جات

  1. مالک رام: تذکرہ معاصرین، جلد 1، صفحہ 181۔ مطبوعہ دہلی
  2. مالک رام: تذکرہ معاصرین، جلد 1، صفحہ 182۔ مطبوعہ دہلی
  3. مالک رام: تذکرہ معاصرین، جلد 1، صفحہ 183۔ مطبوعہ دہلی