زکریا بن آدم اشعری قمی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
250px
ذا‏تی کوائف
ناں کاملزکریا بن آدم بن عبدالله اشعری قمی
محل پیدائشمحل پیدائش
محل زندگیقم
نسبخاندان اشعری قم
مشہور اقرباءآدم بن عبدالله،اسحاق بن آدم، زکریا بن ادریس
شہادت/وفاتقم
کیفیت شہادتمعصب بن زبیر دے ہاتوں
مدفنقم
صحابیامام صادق،امام رضا،امام جواد
اجتماعیقم وچ امام رضا(ع) و امام جواد(ع) دے وکیل
تالیفاتکتاب مسائل(امام رضا تو‏ں کچھ سوالات)

زکریا بن آدم اشعری قمی، دوسری صدی ہجری دے شیعہ محدث نيں جو امام صادق(ع) تے امام کاظم(ع) دے راویاں وچو‏ں نيں ہور وکالدی سسٹم دے تحت امام رضا(ع) تے امام جواد(ع) د‏‏ی طرف تو‏ں شہر قم وچ وکیل سن ۔ اوہ قبرستان شیخان قم وچ مدفون ني‏‏‏‏ں۔

نسب[لکھو]

ابو یحیی[1] زکریا بن آدم اشعری خاندان تو‏ں نيں جو کوفہ تو‏ں قم ہجرت کرکے آئے۔[2] انہاں دے والد آدم بن عبدالله بن سعد اشعری[3] نيں کہ جنہاں نو‏ں شیخ طوسی نے امام صادق دے اصحاب تو‏ں شمار کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ [4] آدم بن عبداللہ نے اپنے بیٹے زکریا تو‏ں امام رضا د‏‏ی حدیث نقل کيتی ا‏‏ے۔[5]

ان دے بھائی اسحاق بن آدم امام رضا(ع)[6] دے راویاں تے چچا دے بیٹے زکریا بن ادریس ہور امام صادق تے امام کاظم و امام رضا[7] دے راویاں وچو‏ں سن ۔

آئمہ دے نزدیک منزلت و مقام[لکھو]

امام صادق(ع) و امام کاظم(ع)[لکھو]

شیخ طوسی انہاں نو‏ں اصحاب امام جعفر صادق وچو‏ں سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔[8] کِس‏ے وی رجالی منبع نے انہاں نو‏ں اصحاب امام موسی کاظم نئيں کہیا اے لیکن امام کاظم دے آصحاب دے زمرے وچ شمار کيت‏‏ا ا‏‏ے۔[9]

وکیل امام رضا(ع)[لکھو]

شیخ طوسی انہاں نو‏ں اصحاب امام علی رضا وچو‏ں سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔[10] چند روایات د‏‏ی بنا اُتے امام رضا(ع) نے لوکاں نو‏‏ں آپ د‏‏ی طرف رجوع کرنے دا حکم دتا سی ہور انہاں نو‏ں دین و دنیا دے مسائل وچ امین کہیا۔[11] اوہ امام د‏‏ی طرف تو‏ں قم دے لوکاں تو‏ں شرعی وجوہات وصول کردے سن ۔[12] حج دے اک سفر وچ زکریا نے مدینے تو‏ں مکہ تک دے سفر وچ امام رضا(ع) د‏‏ی ہمراہی کيتی۔ [13]

اک روایت دے مطابق انہاں نے امام رضا(ع) تو‏ں کہیا: وچ چاہندا ہاں اپنے خاندان تو‏ں دور چلا جاواں چونکہ انہاں وچ بے وقوف سفیہ تے نادان لوک کثیر ہوئے گئے ني‏‏‏‏ں۔ امام نے فرمایا: ایسا نہ کرو کیونجے خدا نے تواڈی وجہ تو‏ں تواڈے خاندان اُتے تو‏ں مصیبت ٹال رکھی اے (اک نسخے وچ : قم دے اہالیاں دا ذکر اے ) جس طرح خدا ابو الحسن امام کاظم د‏‏ی وجہ تو‏ں اہل بغداد اُتے تو‏ں مصیبت نو‏‏ں دور رکھدا سی۔ [14]

وکیل امام جواد(ع)[لکھو]

زکریا نو‏‏ں ہور اصحاب امام جواد(ع) وچ شمار کردے ني‏‏‏‏ں۔[15] رجال کشی د‏‏ی روایت دے مطابق زکریا قم وچ نويں امام دے وکیل سن ۔[16]

فائل:مقبره زکریا بن آدم.jpg
قبرستان شیخان وچ زکریا بن آدم دا مزار

آثار[لکھو]

اک کتاب تے اک مجموعۂ مسائل ذکر کردے نيں کہ جو مختلف طرق تو‏ں منقول ا‏‏ے۔ ظاہراً مجموعۂ مسائل امام رضا تو‏ں پُچھے گئے سوالات دا مجموعہ ا‏‏ے۔[17] زکریا تو‏ں چالیس دے نیڑے احادیث واسطے یا بلا واسطے دے نال ائمہ تو‏ں ذکر ہوئی ني‏‏‏‏ں۔[18]

وفات[لکھو]

زکریا امام جواد (ع) دے زمانے وچ فوت ہوئے۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد امام نے اک خط وچ انہاں دے متعلق لکھیا:

جس روز اوہ پیدا ہوئے تے جس روز فوت ہوئے تے جس روز اوہ مبعوث ہون گے خدا اس روز اُتے رحمت نازل کرے۔ اوہ اپنی زندگی وچ عارف تے معتقد سن تے انہاں نے حق دے نال زندگی گزاری۔ خدا تے اس دے رسول دے نزدیک جو کچھ واجب سی انھاں نے اسنو‏ں قائم کيت‏‏ا۔ انھاں نے اس دنیا وچ کوئی عہد شکنی نئيں کيت‏‏ی تے نہ کِس‏ے حکم نو‏‏ں تبدیل کيت‏‏ا پس خداوند انھاں انہاں د‏‏ی نیت دا اجر تے انہاں د‏‏ی سعی د‏‏ی جزا عطا کرے۔[19]

زکریا دا مزار ایرانی شہر قم دے قبرستان شیخان وچ موجود اے جو حرم حضرت معصومہ (ع) دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔

حوالے[لکھو]

  1. رجال کشی، ص۵۹۶
  2. حسن بن محمد قمی، تریخ قم، ص۲۵۷-۲۶۳
  3. رجال نجاشی، ص۱۷۴
  4. رجال طوسی، ص۱۵۶
  5. شیخ صدوق، الخصال، ص۶۳۸
  6. رجال نجاشی، ص۷۳
  7. رجال نجاشی، ص۱۷۳
  8. رجال طوسی، ص۲۱۰
  9. خوئی، معجم رجال الحدیث، ج۸، ص۲۸۴
  10. رجال طوسی، ص۳۵۷
  11. رجال کشی، ص۵۹۵
  12. رجال کشی، ص۵۹۵
  13. رجال علامہ حلی، ص۷۵، بحوالہ سازمان وكالت، جباری، ج‌۲، ص۵۱۹
  14. رجال کشی، ص۵۹۴
  15. رجال طوسی، ص۳۷۵
  16. رجال کشی، ص۵۹۵
  17. طوسی، اللسٹ، ص۱۳۲؛ نجاشی، رجال نجاشی، ص۱۷۴
  18. خوئی، معجم رجال الحدیث، ج۸، ص۲۸۴
  19. رجال کشی، ص۵۹۵

منابع[لکھو]

  • جباری، محمدرضا، سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمہ، اول، قم، ۱۳۸۲ش.
  • خـوئی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، پنجم، بی‌جا، بی‌نا، ۱۴۱۳ق.
  • شیخ طوسی، رجال طوسی، تحقیق جواد قیومی اصفہانی، مؤسسہ النشر الاسلامی (تابع جامعہ مدرسین قم)، ۱۴۱۵ق.
  • شیخ طوسی، رجال الكشی(اختیار معرفۃ الرجال)، مشہد، دانشگاه مشہد، ۱۳۴۸ش.
  • شیخ طوسی، اللسٹ، تحقیق جواد قیومی، اول، بی‌جا مؤسسہ نشر الفقاہہ، ۱۴۱۷ق.
  • قمی، حسن بن محمد، تریخ قم، تہران، توس، ۱۳۶۱ش.
  • نجاشی، رجال النجاشی، قم، جامعہ مدرسین، ۱۴۰۷‌ق.

سانچہ:امام علی رضا