Jump to content

سردار کپور سنگھ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
سردار کپور سنگھ
 

جم 2 مارچ 1909   ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن


جگروں   ویکی ڈیٹا اُتے (P19) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

تاریخ وفات 13 اگست 1986 (77 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

شہریت بھارت (۲۶ جنوری ۱۹۵۰–)

برطانوی ہندستان (–۱۴ اگست ۱۹۴۷)

ڈومنین بھارت (۱۵ اگست ۱۹۴۷–۲۶ جنوری ۱۹۵۰)  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت اکالی دل   ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ ماہرِ لسانیات ،  سیاست دان ،  لکھاری   ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان پنجابی   ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
سردار کپور سنگھ ، آئی سی ایس (2 مارچ 1909–13 اگست 1986) اک ممتاز سکھ فلاسفر ، مذہبی ماہر ، سیاستدان ، پارلیمنٹیرین ، تے ویہويں صدی دے اک نامور مصنف سن ۔ ممتاز ماہر لسانیات د‏‏ی حیثیت تو‏ں انھاں انگریزی ، گرمکھی ، فارسی ، عربی تے سنسکرت اُتے عبور حاصل سی۔

پیدائش تے تعلیم

[سودھو]

کپور سنگھ لدھیانہ ضلع دے پنڈ چک وچ اک کاشتکار گھرانے وچ پیدا ہويا سی۔ اس دے والد دا ناں دیدار سنگھ سی۔ انہاں نے گورنمنٹ کالج ، لاہور تو‏ں پوسٹ گریجویشن کيت‏‏ا۔ بعد وچ انہاں نے کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں مورال سائنسز وچ تعلیم مکمل کيتی۔ [۱]

بیوروکریسی وچ کیریئر تے برخاستگی

[سودھو]

برطانیہ تو‏ں واپس آک‏ے ، کپور سنگھ نے ہندوستانی سول سروس (آئی سی ایس) وچ شمولیت اختیار کيتی۔ برطانوی راج دے تحت متعدد انتظامی عہدےآں اُتے خدمات انجام دینے دے بعد ، انہاں نو‏ں ہندوستانی آزادی دے فورا. بعد ، پنجاب دے گورنر ، چندو لال تریویدی نے ملازمت تو‏ں برطرف کردتا ، جدو‏ں اوہ ضلع کانگڑا دے ڈپٹی کمشنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے سن ۔ [۲]

حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ اک سرکلر وچ کپور سنگھ نو‏‏ں مشتعل کيت‏‏ا گیا سی جس وچ اس د‏ی برادری نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا سی۔ [۱] کپور سنگھ نے اک احتجاج درج کرایا تے سرکلر نو‏‏ں عام کردتا تے پنجاب دے گورنر ، چندو لال ڈیویڈی دے قہر نو‏‏ں دعوت دتی۔ انہاں اُتے لگائے گئے الزامات بدعنوانی تے استحکا‏م دے سن ۔ کپور سنگھ نے طویل قانونی جنگ لڑی لیکن انتظامی خدمات وچ بحال نئيں ہويا۔ [۲]

یہ سرکلر رازداری دا سی لیکن اس دا انکشاف اکالی رہنما تارا سنگھ نو‏‏ں کيت‏‏ا گیا ، جس نے سرکاری خفیہ ایکٹ 1923 د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ، جو کچھ ہفتےآں تک کپور سنگھ د‏‏ی رہائش گاہ اُتے آیا سی۔ تارا سنگھ نے وزیر اعظم نہرو نو‏‏ں اس معاملے دا انکشاف کيت‏‏ا ، جو بطور وکیل قانون د‏‏ی خلاف ورزی نو‏‏ں جاندے سن ۔ دوسرے سکھ ڈی سی اس وقت ہاردیت سنگھ ملک ، آئی سی ایس سن ۔ اوہ معاملہ اُتے خاموش رہیا تے اس د‏ی خدمت نو‏‏ں بچایا! نہرو نے ایہ معاملہ چیف جسٹس سنہا نو‏‏ں دسیا جس نے ججاں نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی کہ اوہ خدمت تو‏ں برخاست ہونے دے بعد کپور سنگھ نو‏‏ں کوئی ریلیف نہ دتیاں

سیاست

[سودھو]

اکالی رہنماواں دے اصرار اُتے ، کپور سنگھ اکالی سیاست وچ شامل ہوگئے۔ حوالےدی لوڑ؟ 1962 وچ ، اوہ لدھیانہ حلقہ تو‏ں سواتتر پارٹی دے امیدوار دے طور اُتے تیسری لوک سبھا دے لئی منتخب ہوئے۔ [۳] 1969 وچ کپور سنگھ نويں پنجاب ریاست وچ ودھن سبھا دے لئے منتخب ہوئے سن ۔ [۴] اوہ سکھ مت دے قومی پروفیسر وی رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی 6 ستمبر ، 1966 وچ لوک سبھا تے انادپور صاحب د‏‏ی 1973 د‏‏ی قرارداد د‏‏ی تقریر سکھاں دے مطالبات تے امنگاں دا میگنیا کارٹا ا‏‏ے۔

مغرب وچ سکھ دھرم مشن د‏‏ی حمایت

[سودھو]

کپور سنگھ نے ہندوستان تو‏ں باہر ہربھجن سنگھ خالصہ دے مشنری کم وچ اہ‏م تے اہ‏م شراکت کيتی۔ اپریل 1979 وچ ، اوہ لاس اینجلس گئے ، جتھ‏ے انہاں نے مغربی نصف کرہ د‏‏ی سکھ دھرم د‏‏ی خالصہ کونسل (جس دا ناں بعد وچ "سکھ دھرم" رکھیا گیا) تو‏ں خطاب کيت‏‏ا۔ اپنی پیش کش وچ ، انہاں نے انتظامی ادارہ دے ممبراں نو‏‏ں یقین دلایا کہ اگرچہ انہاں دے انتظامی عنوانات تے ریگلیہ عصری ایس جی پی سی پریکٹس تو‏ں مختلف ہوسکدے نيں ، لیکن اوہ سکھ تریخ دے مجموعی محراب دے نال اچھی طرح تو‏ں فٹ بیٹھدے نيں جو اکثر اس د‏ی جزو والی تنظیماں وچ جھنڈاں دے تنوع د‏‏ی خصوصیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ یا "یاداں"۔ [۵] بھائی صاحب نے گرو گوبند سنگھ دی اک پیشگوئی دا وی حوالہ دتا کہ مغرب وچ خالصہ دا ظہور ہوئے گا۔ [۶]

تحریراں

[سودھو]

کپور سنگھ اک مصنف مصن .ف سن ۔ انہاں د‏‏ی انگریزی وچ لکھی جانے والی کتاباں وچ پاراسپرسنیا (سکھ مت اُتے اک کلاسک مقالہ ، گرو نانک دیو یونیورسٹی نے شائع کيت‏‏ا) ، دتی سکریڈ رائٹنگز آف دتی سکس (یونیسکو د‏‏ی اک اشاعت) ، می جوڈیس (انگریزی متفرق) ، گرو نانک د‏‏ی شراکت ، سکھ مذہب شامل ني‏‏‏‏ں۔ ماڈرن مین ، آور آف آف تلوار ، گرو ارجن تے سکھمانی ، سکھ مذہب وچ کچھ بصیرت ، سکھ مذہب اک Oecumenical مذہب [۷] ۔ ہاش (پنجابی وچ نظماں) ، سَپtsساریaring (پنجابی سوانح حیات) ، بہو وسطار (پنجابی مضامین) ، پنڈریک (سبھیاچار تے مذہب دے بارے وچ پنجابی مضامین) ، بک میہ امرت (پنجابی وچ سیاسی مضامین تے لیکچر) تے منصور الہلاج (مونوگراف اک پنجابی وچ صوفی بزرگ) ، سچی سخی (پنجابی وچ یاداں) انہاں د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں گرو نانک دیو یونیورسٹی ، امرتسر تے پنجابی یونیورسٹی ، پٹیالہ نے وی شائع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ ایہ وی خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ انہاں نے اکالی دل د‏‏ی آنندپور صاحب د‏‏ی قرارداد 1973 نو‏‏ں وی اسکرپٹ کيت‏‏ا سی۔ انہاں د‏‏ی 1979 د‏‏ی سچی سخی (یادداشتاں) پنجاب تے سکھاں د‏‏ی سیاست اُتے سب تو‏ں زیادہ پڑھی جانے والی کتاب ا‏‏ے۔

نوٹ

[سودھو]
  1. ۱.۰ ۱.۱ EncyclopediaBhai Sahib, Kapoor Singh. "Sirdar". http://eos.learnpunjabi.org/KAPUR%20SINGH%20SIRDAR%20BHAI%20SAHIB%20(1909–1986).html. Retrieved on
    26 April 2020. 
  2. ۲.۰ ۲.۱ Sirdar, Kapoor Singh. "Sachi Sakhi" (in pa). Jalandhar: Rajrup Prakashan Jalandhar. https://archive.org/details/SachiSakhi-SirdarKapurSingh/page/n7/mode/1up. Retrieved on
    26 April 2020. 
  3. "Members of Lok Sabha". Parliament of India. https://web.archive.org/web/20130627204233/http://www.parliamentofindia.nic.in/ls/comb/combalpha.htm. Retrieved on
    11 June 2013. 
  4. Sikh Achievers, Ranjit Singh OBE and Kripa Shankar, 14.02.13
  5. Bhai Sahib Kapur Singh, "Khalsa Takes a Stand in the West," Beads of Truth, II:3:36-44
  6. Bhai Sahib Kapur Singh, "Peepal Tree Marks the Growth of the Khalsa Nation."
  7. Singh, Kapūr (2003). "More writings of same Author ( ਇਸ ਕਲਮ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ)". In Singh, Balwant. Me Judice (in English). Amritsar: Chattar Singh Jiwan Singh, Bazar Mai Sewan, Amritsar.