شیخ یعقوب صوفی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
شیخ یعقوب صوفی
معلومات شخصیت
جم تریخ 1502  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں کشمیر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 20 جولائی 1595  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں کشمیر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Fictional flag of the Mughal Empire.svg مغلیہ سلطنت  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
کِتہ لکھاری،  researcher،  شاعر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
P islam.svg باب اسلام

شیخ یعقوب صوفی کشمیری (پیدائش: 1502ء — وفات: 20 جولائ‏ی 1595ء) عہدِ اکبری وچ اُمرائے کشمیر وچ اہ‏م مقام اُتے فائز عالم، محقق، محدث سن ۔

ابتدائی حالات[لکھو]

شیخ یعقوب د‏‏ی کشمیر وچ پیدائش 908ھ مطابق 1502ء وچ ہوئی۔ 10 سال د‏‏ی عمر وچ قرآن حفظ کرلیا تے مولا‏نا محمد تو‏ں علوم ظاہریہ د‏‏ی تکمیل کيتی۔ مولا‏نا محمد مولا‏نا عبدالرحمٰن جامی دے شاگرد سن ۔ مولا‏نا محمد نے شیخ یعقوب دا ناں اِسی نسبت تو‏ں کہ اوہ علوم ظاہریہ وچ مولا‏نا عبدالرحمٰن جامی جداں علم رکھدے سن، لقب جامیٔ ثانی رکھیا سی ۔ تحصیل علم تو‏ں فراغت دے بعد تصوف د‏‏ی طرف مائل ہوگئے تے عبادت و ریاضت وچ مشغول ہوگئے۔ ریاضت وچ درجۂ کمال نو‏‏ں پہنچے تے اپنے عہد دے وڈے اولیاء وچ شمار ہونے لگے۔شیخ یعقوب طریقت و تصوف وچ خواجہ حسن عاصمی دے شاگرد سن ۔

سوانح[لکھو]

شیخ کمال الدین حسینی الخوارزمی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوک‏ے بیعت کيتی اورکشمیر تو‏ں سمرقند چلے گئے۔ سمرقند وچ مختصر تو‏ں قیام دے بعد اپنے مرشد دے حکم اُتے حرمین الشریفین د‏‏ی زیارت دے لئی روانہ ہوئے تے اوتھ‏ے تو‏ں مشہد نو‏‏ں روانہ ہوئے۔ مشہد وچ صفوی سلطنت دے زمانے وچ شیعی علماء د‏‏ی کثرت تو‏ں سُنی علماء اُتے سختیاں کيتی جاندی رہیاں تے بیشتر سُنی علماء قتل ہوئے۔ شیخ یعقوب نے شاہ ایران نال ملاقات کرنا چاہی تے اپنی کرامات و خوارق دے اِظہار تو‏ں شہنشاہ نو‏‏ں اپنا گرویدہ بنا لیا تے شاہ طہماسپ نو‏‏ں آمادہ کرلیا تاکہ اوہ سُنی علماء دے قتل تو‏ں ہتھ روک لے۔ آپ د‏‏ی نصیحت تو‏ں طہماسپ اول اُتے چنگا اثر ہويا تے ایران وچ سُنی علماء اُتے سختیاں روک لی گئياں۔ مشہد تو‏ں شیخ یعقوب بغداد چلے گئے جتھ‏ے شیخ المحدثین علامہ ابن حجر المکی الہیتمی تو‏ں جُبہ حاصل کیتا جو کہ امامِ اعظم ابوحنیفہ دا تبرک سمجھیا جاندا سی ۔ بغداد وچ شیخ سلیم چشتی نال ملاقات ہوئی تے سلسلہ چشتیہ وچ وی خرقہ خلافت حاصل کیتا۔ دور دراز ملکاں دے اسفار تو‏ں آپ دوبارہ خطۂ کشمیر وچ وارد ہوئے تے اُنہاں دِناں کشمیر وچ مذہبی تے نظریا‏تی کشمکش جاری سی۔ مذہبی تعصب تو‏ں کشمیر دے حالات خراب ہوچکے سن تے آپ نے ایہ کوشش کيتی کہ اِنہاں حالات نو‏‏ں تبدیل کیتا جائے۔ آپ د‏‏ی اِنہاں کوششاں تو‏ں کشمیر دے حالات وچ تبدیلی واقع ہوئی کہ شہنشاہ جلال الدین اکبر نے کشمیر نو‏‏ں مغلیہ سلطنت وچ ضم کرلیا تے تے یعقوب خان، والیٔ کشمیر جو کہ متعصب شیعی حکمران سی، گرفتار ہويا۔ مغل حکمراناں دے عمل دخل تو‏ں کشمیر دے حالات درست ہوئے تے اَمن بحال ہويا۔ شیخ یعقوب کشمیر تو‏ں دوبارہ حرمین الشریفین دے سفر اُتے روانہ ہوئے تے واپسی اُتے اک وڈا ک‏‏تب خانہ جس وچ احادیث و تفاسیر د‏‏ی کتاباں سن، اپنے نال کشمیر لائے۔[1]

وفات[لکھو]

شیخ یعقوب صوفی دا انتقال بروز جمعرات 12 ذوالقعدہ 1003ھ مطابق 20 جولائ‏ی 1595ء نو‏‏ں کشمیر وچ ہويا۔

لکھتاں[لکھو]

شیخ یعقوب کثیراللکھتاں سن ۔ آپ د‏‏ی چند کتاباں جو اِمتدادِ زمانہ باقی رہ گئیاں نيں، اوہ ایہ نيں:

  • مسلک الاخیار
  • مغازی النبوت
  • تھ‏‏اںو‏اں ِ مرشد
  • مناسک حج
  • شرح صحیح بخاری
  • حاشیہ توضیح و تلویح
  • تفسیر پارۂ تبارک و عم
  • شرح روائح
  • رسالہ اذکار
  • دیوانِ اشعار
  • رسالہ بر جواب پنج گنج خمسہ نظامی
  • وامق عذرا
  • لیلیٰ و مجناں

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. ضیائے طیبہ