غلام قادر روہیلہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

غلام قادر روہیلہ دا تعلق افغاناں دے قبیلے روہیلہ نال سی جہڑے روہیل کھنڈ دے رہن آلے سن ۔ ہندستان دی تریخ مغلاں تے پٹھاں دی لڑائیاں نال بھری ہوئی اے ۔ عظیم پشتو شاعر خوشحال خان خٹک دا کلام اس دا ثبوت اے ۔ شیر شاہ سوری نے وی ہمایوں نوں شکست دے کے ہندستان بدر کر دتا سی پر اس اولاد آخر ہمایوں دے ہتھوں ای موت دے گھاٹ اتری ۔

مغل بادشاہ شاہ عالم ثانی 1759ء توں 1806ء تک دلی دے تخت تے کٹھ پتلی حکمران رہئیا تے غلام قادر دے ہتھوں 1787ء چ انھا ہوئیا ۔ مغل سلطنت دا زوال اورنگزیب عالمگیر دے مرن نال ای ہو گئیا سی ، اسدے بعد جنا چر وی ایہہ سلطنت رہی اوہ برائے نام اے رہی ۔

مرہٹیاں تے سکھاں نے اوس ویلے اتلے ہندستان چ قتل و غارت دا طوفان چکئییا ہوئیا سی ۔ مرہٹےآں دے ظلم جدوں حد توں ودھ گئے تے غلام قادر روہیلہ دا جرنیل دادا نجیب الدولہ اینہاں دے خلاف اٹھ کھڑا ہوئیا ۔ اس نے سوچئیا کہ مغل مرہےآں دے خلاف اسدا ساتھ دین گے کیونجے مرہٹے خود مغلیہ سلطنت لئی مشکلاں پیدا کر رہے سی ۔ پر دلی دے کٹھ پتلی بادشاہ نے بد نیتی دا مظاہرہ کر دے ہوئے الٹا مرہٹےآں دے نال مل کے نجیب الدولہ دے خلاف جنگاں لڑیاں ۔

اینہاں حالات چ نجیب الدولہ نے احمد شاہ ابدالی توں مدد منگی ، احمد شاہ نے مرہٹےآں نال پانی پت دے مقام تے جنگاں لڑیاں ، اینہاں چ سب توں مشہور جنگ پانی پت دی تیجی لڑائی اے ، جس چ 1761ء چ ابدالی نے غلام قادر روہیلہ دے دادا نجیب اللہ تے پیش ضابطہ خان دی مدد نال مرہٹیاں نوں شکست فاش دتی تے مرہٹیاں دی اصل طاقت ہمیشہ لئی ختم ہو گئی ۔

اس دے بعد وی نجیب اللہ دی مرہٹیاں تے سکھاں نال کشمکش جاری رہی تے اوہ 1770ء ج فوت ہو گئیا ۔ اس دے مرنے دے بعد مرہٹیاں نے روہیلےآں کولوں پانی پت دی شکست دا بوہت ای شرمناک انتقام لیئیا ۔ اس دے مرن دے 2 سال مگروں 1772ء چ مرہٹیاں نے مغلاں نال مل کے روہیلیاں دے خون دے دریا بہا دتے ، ایہو واقعہ غلام قادر روہیلہ دے انتقام دی وجہ بنئیا ۔

غلام قادر روہیلہ اوس ویلے 12 ، 13 سال دا بچہ سی ، اس نے اپنے قبیلے نوں مرہٹیاں دے نال نال اپنے مسلمان بھائیاں دے ہتھوں مردا ویکھئیا ، گل ایتھے تک ای رہندی تے شاید اوہ کم نا کردا جس دا اشرہ علامہ اقبال نے اپنی نظم " غلام قارد روہیلہ " ج کیتا اے ۔ پر ہوئیا اوہی جہڑا فاتح فوجاں ہمیشہ کردیاں نے ۔ مرہٹہ تے مغل فوج نے روہیلہ قبیلے دیاں عورتاں دی عصمت دری کیتی ۔ غلام قادر نے اوہ سب اپنیاں اکھاں نال ویکھئیا ۔ اس دی جان بچ گئی پر اوہ اس ظلم نوں کدی وی نئیں بھل سکئیا ، جہڑا اصل چ مغل بادشاہ شاہ غالم ثانی نے ای کیتا سی کیونجے مرہٹے کلے روہیلےآں نوں کدی وی فتح نئیں کر سکدے سی ۔

غلام قادر نے 1787ء چ جدوں اسدی عمر کوئی 27 ورہے سی دلی تے حملہ کیتا تے اسنوں فتح کر لئیا ۔ جدوں اس نے شاہ عالم نوں پھڑئیا تے کہئیا اگرچہ تیرا جرم اینا وڈا اے کہ تیرا جوڑ جوڑ علیحدہ کر کے کاواں ، ایلاں نوں کھلائیا جائے پر ایہہ میری خدا ترسی اے کہ تینوں جیوندا چھڈ رہئیا آں ۔ ہاں اس چ کوئی شک نئیں توں غوٹ گڑھ چ جہڑی بدسلوکی میریاں ماواں تے بہناں نال کیتی اسدا دا میں پورا پورا بدلہ لے لئیا وا تے اس دے بعد حنجر نال اسدیاں دونے اکھاں کڈ دتیاں ۔ اس واقعے دے اک سال مگروں ای غلام قادر 1788ء چ مرہٹیاں دے خلاف لڑدا ہوئیا مارئیا گئیا۔

کہندے نیں شاہ عالم دیاں اکھاں کڈن دے بعد اس نے مغل حرم دیاں عورتاں نوں رقص کرن دا حکم دتا جدوں اس نے دیکھئیا کہ ایہہ شریف بیبیاں کس طراں اس دے حکم تے عمل درآمد کر رہئیا ں نے تے اس نوں کجھ شرم آئی تے اس نے اپنی تلوار تے خنجر کھول کے رکھ دتے تے آپ اینج ظاہر کیتا کہ اوہ سوں گئیا اے ۔ آخر اٹھئیا تے اوہناں عورتاں نوں کہئیا کہ سوں دا تے بہانہ سی میں تاں تھوانو موقعہ دتا سی کہ میرے ای خنجر نال مینوں مار دیؤ پر افسوس تیمور دے خاندان توں غیرت مک چکی اے ۔

علامہ اقبال اپنی نظم دا خاتمہ وی اس شعر تے کردے نیں ۔

مگر یہ راز کھل گیا سارے زمانے پر ۔ حمیت نام ہے جس کا کئی تیمور کے گھر سے ۔