فروغ فرخزاد

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
فروغ فرخزاد
Foroogh.gif 

معلومات شخصیت
جم 5 جنوری 1935[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
تہران، ایران
وفات 13 فروری 1967 (32 سال)[۲]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
تہران، ایران
وجہ وفات سڑک حادثہ[۳]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو cause of death (P509) ویکی ڈیٹا پر
طرز وفات حادثہ[۳]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو manner of death (P1196) ویکی ڈیٹا پر
قومیت ایرانی
شریک حیات پرویز شاپور (طلاق شدہ)
عملی زندگی
پیشہ شاعری
پیشہ ورانہ زبان فارسی[۴]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل شاعری[۵]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
ویب سائٹ
ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ (انگریزی تے فارسی)[۶]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو official website (P856) ویکی ڈیٹا پر
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس IMDB اُتے صفحہ  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو IMDb ID (P345) ویکی ڈیٹا پر
فروغ دی آرامگاہ، دربند، شیمران، تہران

فروغ فرخزاد (فارسی: فروغ فرخزادForūgh Farrokhzād; 5 جنوری 1935 — 13 فروری 1967)[۷] ایرانی شاعرہ اتے فلم ڈائریکٹر سی. اسنے عورت دی آزادی دا جھنڈا بلند کیتا۔ اسے کرکے اس نوں جدید فارسی شاعری وچّ عورت دی آزادی دا چڑھدا سورج کیہا جاندا ہے۔ اوہ ایران دیاں ویہویں صدی دیاں سبھ تو متاثرکن زنانی شاعراواں وچوں اک گنی جاندی ہے۔ اوہ مسئلےآں وچّ رہی ترقی پسند شاعرہ اتے بتّ-شکن منی جاندی ہے۔[۸]

جیونی[لکھو]

فروغ یدا جنم 1935 وچّ تہران دے اک فوج وچّ کرنل محمد باقر اتے اوہدی تینویں تورن وزیری تبار دے گھر ہویا سی۔ اوہ اپنے ستّ بھین-بھراواں (امیر، مسعود، مہرداد، فریدون فروخزاد، پورن فروخزاد اتے گلوریا) وچوں تیجے نمبر ’تے سی۔ اسنے نوویں جماعت تکّ پڑھائی کیتی اتے اس توں بعد اس نوں پینٹنگ اتے سین-پرون سکھاؤن والے اک دستکاری سکول وچّ لا دتا گیا۔ 16 سال دی عمر وچّ اوہنے اپنے نالوں 15 سال وڈے مشہور ستارنواز پرویز شاپور نال نکاح کر لیا۔[۸] اسنے پینٹنگ اتے سین-پرون سکھن دا کم جاری رکھیا اتے اپنے شوہر نال اہواز چلی گئی۔ اک سال بعد اس نے اک پتر نوں جنم دتا، جسدا نام کامیار رکھیا۔ دو سال دے اندر اندر 1954 وچّ فروغ اتے پرویز دی طلاق ہو گئی اتے بیٹے دا حق پرویز نوں مل گیا۔ اوہ شاعری لکھن لئی تہران پرط گئی اتے 1955 وچّ اسدا پہلا شعری مجموعہ اسیر شائع ہویا۔

اس نے عورت دی آزادی دی تڑپ نوں، ایرانی سماج دے عورتاں پرتی نظرئیے نوں ولولے اتے سنویدنا نال گڑچ شعری بولی راہیں پرگٹایا گیا ہے۔ اسدے بے باک شعر دے تکڑے عورت آزادی دا سر دی بوہت مخالفت ہوئی۔ 1958 وچّ اسنے نو مہینے یورپ وچّ بتائے۔ ایران پرط کے روزگار دی بحالی دوران اسدی ملاقات فلم-سازاتے لکھاری ابراہیم گلستان نال ہو گئی، جسنے اسدی اپنا آپ ظاہر کرن اتے آزاد رہن دی اسدی سوچ نوں ہور درڑھ کر دتا۔ تبریز جا کے کوہڑ پیڑت ایرانیاں بارے فلم بناؤن توں پہلاں اسنے دو ہور کتاباں دیوار اتے باغی شائع کروا دتیاں۔ 1962 دی ہاؤس از بلیک دستاویزی فلم نے کئی قومانتری انعام حاصل کیتے۔ باراں دن دی شوٹنگ دوران، اوہدا اک کوہڑی جوڑے دے بچے حسین منصوری نال موہ پے گیا۔

شعری-نمونہ[لکھو]

                        (اندوہ پرست)

کاش میں خزاں دی طرحاں ہندی...کاش میں خزاں دی طرحاں ہندی
کاش میں خزاں دی طرحاں خاموش تے ملال انگیز ہندی
میریاں آرزوآں دے پتے اک اک کر کے زرد ہو رہے ہندے
میریاں اکھاں دا سورج سرد ہو رہا ہندا
میرے سینے دا آسمان پردرد ہو رہا ہندا
اچانک کسے غم دا طوفان میری جان نوں اپنے چنگل چ لے لیندا
میرے اشک، بارش دی طرحاں،
میرے دامن نوں رنگین کر دندے

آہ! کیا ہی خوب ہندا اگر میں خزاں ہندی
وحشی تے پرشور تے رنگ آمیز ہندی
کوئی شاعر میرے نیناں چ پڑھدا...اک آسمانی نظم
میرے پہلو چ کسے عاشق دا دل جلدا ہندا
کسے ادکھّ غم دے آتشی شراراں چ
میرا نغمہ
تھکی ہاری ہوا دی آواز دی طرحاں
خستہ حالَ دلاں تے عطر-اے-غمتر چھڑکدا

میرے روبرو:
جوانی دے سیال دا تلخ چہرہ
میرے مگر:
کسے اچانک عشقَ دے ہنال دا گاہ
میرا سینہ:
اندوہ درد تے بدگمانی دی منزل گاہ

کاش میں خزاں دی طرحاں ہندی...کاش میں خزاں دی طرحاں ہندی

حوالے[لکھو]

  1. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb122167669 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. GND ID: https://d-nb.info/gnd/121048608 — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۱ جولائی ۲۰۱۵ — اجازت نامہ: CC0
  3. ۳.۰ ۳.۱ http://www.iranchamber.com/literature/ffarrokhzad/forough_farrokhzad.php
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb122167669 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  5. WorldCat Identities ID: https://www.worldcat.org/identities/viaf-39427379/ — اخذ شدہ بتاریخ: ۸ مارچ ۲۰۲۰
  6. https://fafnd.org/en/
  7. IMDb bio
  8. ۸.۰ ۸.۱ *Daniel, Elton L.; Mahdi, Ali Akbar (2006). Culture and Customs of Iran. Greenwood Press, 81–82. ISBN 978-0-313-32053-8.