قازان تاتار

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
قازار تاتار دی 18ویں صدی دی اک مورت

وولگا تاتاراں دی اکثریت قازان تاتار نیں ۔ ایہہ روس دی مسلمان ریاست تاتارستان دی اکثریتی آبادی نیں ۔

11وں توں 16ویں صدی عیسوی دے دوران اج دے روس تے قازقستاندے علاقےآں چ کئی ترک قبیلے رہندے سن ۔ اج دے تاتارستان دے علاقےآں چ ووگا بلغار آباد سن ، جنہاں دی اصلیت غیر وا‏ضع اے ، پر اینہاں نوں تریخ دان ترک نسل دا دسدے نیں ۔ بلغار 8ویں صدی عیسوی چ دریائے وولگا د علاقےآں چ آباد ہوئے تے سن 922ء چ خلافت عباسیہ ولوں گھلے گئے اک مبلغ احمد ابن فضلان دی کوششاں نال اسلام قبول کیتا ۔ دریائے وولگا دے علاقے چ بلغار سیتھی تے فن اوگری لوکاں چ رل مل گئے ۔ منگولاں دے 1241ء توں یورپ تے حملے مگروں ، وولگا بلغاریہ توں شکست ہوئی تے اسنوں تباہ تے برباد کر دتا گیا تے اس دے علاقے نوں طلائی اردو چ شامل کر لیا گیا ۔

وولگا بلغاریہ دی کجھ ای آبادی منگولاں دی قتل و غارت توں بچی ، جہڑی تقریبا ساری دی ساری اتلے علاقےآں ول چلی گئی ۔ پر بعد چ امن دے ویلے چ اینہاں بلغاراں تے طلائی اردو دے قپچاق تاتاراں وچکار کجھ حد تک رل مل ہویا ۔ بلغاراں نے قپچاق بولی اختیار کر لئی تے تاتار دا نسلی ناں اپنا لیا (کئی تھانواں تے ناں بلغار وی ورتیا جاندا رہیا) تے ایسے دوران حملہ آور منگولاں تے تاتاراں نے اسلام قبول کر لیا ۔ دو صدیاں مگروں طلائی اردو سلطنت بکھر گئی تے ایہہ علاقہ خانان قازان دے ناں نال اک آزار ریاست بن گیا ، جس تے 1552ء چ روسی سلطنت نے مل مار لیا تے اج تک ایہہ علاقہ روس دے مل ہیٹھ اے ۔ تریخ داناں چ اختلافی مسئلہ اے کہ بلغاراں تے تاتاراں دی کس حد تک رل مل ہوئی تے اج دے قازان تاتاراں دے مورثاں (آباو اجداد) چ ہر گروہ دا کنا حصہ اے ۔ ایہہ منیا جاندا اے اے کہ اینہاں دی وڈی گنتی سدھی بلغاراں دی اولاد چوں اے ۔ پر کجھ قپچاقاں دی بولی تے قومیت (ناں) دی بنیاد تے اج دے تاتاراں تے اینہاں دے اثر تے زور دیندے نیں ۔ تے کجھ دوجے بلغار ورثے تے زور دیندے نیں تے کدی کدی قازان تاتاراں نوں بلغاراں دے کسے حد تک برابر قرار دیندے نیں ۔ اوہ کیندے نیں اگرچہ وولگا بلغار اپنی بولی تے ناں برقرار نئیں رکھ سکے پر اینہاں دا مذہب تے پرانی ثقافت تے موجود اے ۔ ایہہ نظریہ رکھن آلے مفکران دے موجب ، وولگا بلغاریہ دی فتح دے مگروں وولگا بلغار بوہت گھٹ منگولاں تے ترکاں چ رلے ، خاص طور تے اتلے علاقےآں چ جہڑا کہ تاتارستان بنیا ۔ کجھ لوک نسلی ناں تاتار توں بلغار کرن دی حمایت وی کردے نیں - جہڑی بلغارازم ناں دی تحریک اے ۔