مارٹن بوبر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Martin Buber portrait.jpg
جم February 8, 1878
ویانا، آسٹریا-ہنگری
موت جون 13, 1965(1965-06-13) (عمر 87)
یروشلم، اسرائیل
مذہب

یہودیت

غَیر واضِح مذہب
عہد 20th-century philosophy
علاقہ Western philosophy
مکتب فکر موجودیت
شعبہ عمل
وجودیات، philosophical anthropology
اہ‏م نظریات
Ich-Du (I–Thou) and Ich-Es (I–It)

مارٹن بوبر (سانچہ:Lang-he-n؛ سانچہ:Lang-de؛ سانچہ:Lang-yi؛ 8 فروری 1878ء – 13 جون 1965ء) اک آسٹریائی نژاد اسرائیلی یہودی فلسفی سن ۔ اوہ اپنے فلسفۂ گفتگو (philosophy of dialogue) نظریۂ وجودیت د‏‏ی اک شکل جو میں–تو (I–Thou) تے وچ –یہ (I–It) دے تعلق دے درمیان فرق اُتے مرکوز اے، دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ [1] مارٹن بوبر ویانا وچ پیدا ہوئے۔ مارٹن بوبر دا تعلق اک یہودیت اُتے کاربند خاندان تو‏ں سی، مگر انہاں د‏‏ی دلچسپی فلسفہ دے سیکولر مطالعہ وچ سی ايس‏ے لئی انہاں نے یہودی رسوم ترک ک‏‏‏‏ر دتے۔ سنہ 1902ء وچ اوہ ہفتہ وار اخبار ڈائی ویلٹ (جو صیہونی تحریک دا مرکزی عضو سی) دے مدیر بنے، اگرچہ انہاں نے بعد وچ صیہونیت دے تنظیمی کم تو‏ں ہٹ گئے۔ سنہ 1923ء وچ مارٹن بوبر نے وجود اُتے اپنی مشہور انشا Ich und Du (بعد وچ انگریزی وچ I and Thou دے ناں تو‏ں ترجمہ ہويا) لکھی تے سنہ 1925ء وچ انہاں نے عبرانی بائبل دا جرمن زبان وچ ترجمہ کرنا شروع کیتا۔

اُنئيں نوبل انعام برائے ادب دے لئی دس دفعہ نامزد تے نوبل امن انعام دے لئی ست دفعہ نامزد کیتا گیا۔[2]

سوانح حیات[لکھو]

مارٹن (عبرانی ناں: מָרְדֳּכַי، مردکائی) بوبر ویانا دے اک راسخ العقیدہ یہودی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ مارٹن بوبر دا نسب سیدھا سولہويں صدی دے ربی میئر کاٹزینیلینبوگن المعروف مہارام پدوا تو‏ں جا ملدا اے، جنہاں دا دعویٰ سی کہ اوہ آل داؤد تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ کارل مارکس وی انہاں دے قابل ذکر رشتہ دار ني‏‏‏‏ں۔[3] جدو‏ں اوہ تن برس دے سن تاں انہاں دے والدین دا طلاق ہوئے گیا تے لیوؤ وچ انہاں دے دادا جان نے انہاں د‏‏ی پرورش کيتی۔[3] انہاں دے دادا سلیمان بوبر مدراش تے ربیائی ادب دے اک عالم سن ۔ گھر اُتے مارٹن بوبر یدِش تے جرمن زباناں بولدے سن ۔ سنہ 1892ء نو‏‏ں مارٹن بوبر لمبرگ موجودہ لیویو، یوکرین وچ اپنے والد دے گھر وچ واپس آ گئے۔

سنہ 1898ء وچ انہاں نے صیہونی تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی۔ سنہ 1899ء وچ جدو‏ں اوہ زیورخ وچ پڑھدے سن تاں انہاں د‏‏ی ملاقات پولا ونکلر تو‏ں ہوئی جو اک ”بویریائی کسان خاندان نال تعلق رکھنے والی زبردست کاتھولک مصنفہ“[4] سی۔ بعد وچ پولا ونکلر د‏‏ی شادی مارٹن تو‏ں ہوئے گئی تے پولا نے بعد وچ یہودیت قبول کر لئی۔[5]

حوالے[لکھو]

  1. "Buber", Island of freedom .
  2. "Nomination Database". http://web.archive.org/web/20181226043536/https://www.nobelprize.org/nomination/redirector/?redir=archive/show_people.php&id=1421. 
  3. 3.0 3.1 Rosenstein, Neil (1990), The Unbroken Chain: Biographical Sketches and Genealogy of Illustrious Jewish Families from the 15th–20th Century 1, 2 (revised ed.), New York: CIS, ISBN 0-9610578-4-X .
  4. The Pity of It All: A History of Jews in Germany 1743–1933. P. 238. (2002) ISBN 0-8050-5964-4
  5. "The Existential Primer". Tameri. http://web.archive.org/web/20181226043539/http://www.tameri.com/csw/exist/buber.shtml. Retrieved on 28 اگست 2011.