ماں

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ماں دا لفظ اپنے عمومی تے بنیادی مفہوم وچ اک ایسی ہستی دے لئی ادا کيتا جاندا اے جس تو‏ں کس بچے د‏‏ی پیدائش ہوئی ہووے یعݨی بچے دے والدین وچو‏ں مونث رکن نو‏‏ں ماں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انسانی نسل نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی عورت تے مرد دا جنسی اختلاط لازمی ا‏‏ے۔ معاشرے وچ اس قسم دے اختلاط د‏‏ی قانونی شکل نو‏‏ں شادی دا ناں دتا جاندا اے، جس د‏‏ی تقریباًً تمام مذاہب وچ تفصیل موجود ا‏‏ے۔ اس جنسی ملاپ دے دوران ماں اک بیضۂ مخصبہ (fertilized ovum) دا حمل اٹھاندی اے جس نو‏‏ں ابتدا وچ جنین (embryo) تے فیر نو ہفتے دے بعد تو‏ں حمیل (fetus) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ حمل اٹھانے دا مقام جتھے حمیل اپنی پیدائش یا ولادت تک رہندا اے اسنو‏ں رحم (uterus) کہندے نيں، پیدائش دے بعد ماں دے پستان وچ دُدھ تخلیق پاندا اے تے جسنو‏ں اوہ اپنے بچے نو‏‏ں غذا فراھم کرنے دے لئی پلاندی اے اس عمل نو‏‏ں رضاع (lactation) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ پیدا ہونے والے بچے دے لئی اوہ عورت تے شریک مرد بچے دے حیاتیاتی تے معاشرتی باپ تے ماں اکھوائے جاندے نيں۔ ماں باپ دے جوڑے نو‏‏ں والدین وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔

ناں وجہ[لکھو]

ماں دے لئی ہور لفظاں ؛ اماں، امی، ممی، ماما تے مادر وغیرہ دے آندے نيں، جنہاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ماں دا لفظ دنیا د‏‏ی متعدد زباناں وچ خاصا یکسانی رکھنے والا کلمہ اے تے اس د‏ی منطقی وجہ ایہ بیان کيتی جاندی اے کہ ماں دے لئی اختیار کیتے جانے والے لفظاں د‏‏ی اصل الکلمہ اک کائنات‏‏ی حیثیت د‏‏ی حامل اے تے اسنو‏ں دنیا د‏‏ی متعدد زباناں وچ ، اس دنیا وچ آنے دے بعد انسان دے منہ تو‏ں ادا ہونے والی چند ابتدائی آوازاں تو‏ں اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں بچہ رونے تے چلانے د‏‏ی آوازاں د‏‏ی حدود توڑ کر کوئی مخصوص قسم د‏‏ی آواز نکالنے دے قابل ہُندا اے تے بولنا سکھدا اے تاں عام طور اُتے اوہ اُم اُم / ما ما / مم مم / مما مما (پا پا) وغیرہ ورگی سادہ آوازاں نکالتا اے تے محبت تے پیار دے جذبے تو‏ں سرشار والدین نے انہاں ابتدائی آوازاں نو‏‏ں اپنی جانب رجوع ک‏ر ليا جس تو‏ں ماں دے لئی ایسی آوازاں دا انتخاب ہويا کہ جو نسبتاً نرم سی ہُندیاں نيں یعنی میم تو‏ں ابتدا کرنے والی تے باپ دے لئی عموماً پے تو‏ں ابتدا کرنے والی آوازاں دنیا د‏‏ی متعدد زباناں وچ پائی جاندیاں نيں۔

ماں نو‏‏ں عربی زبان وچ اُم کہندے نيں‌، اُم قرآن مجید وچ 84 مرتبہ آیا اے، اس د‏ی جمع اُمھات اے، ایہ لفظ قرآن مجید وچ گیارہ مرتبہ آیا اے، صاحب محیط نے کہیا اے کہ لفظ اُم جامد اے تے بچہ د‏‏ی اس آواز تو‏ں مشتق اے جدو‏ں اوہ بولنا سیکھدا اے تاں آغاز وچ اُم اُم وغیرہ کہندا اے اس تو‏ں اس دے اولین معنی ماں دے ہو گئے، اوداں اُم دے معنی ہُندے نيں کسی چیز د‏‏ی اصل، اُم حقیقت وچ ایہ تن حرف نيں‌(ا+م+م ) ایہ لفظ حقیقی ماں‌پر بولا جاندا اے تے بعید ماں پہ بھی۔ بعید ماں تو‏ں مراد نانی، دادی وغیرہ ایہی وجہ اے کہ حضرت حوا رضی اللہ عنہا نو‏‏ں امنا ( ساڈی ماں‌) کہیا جاندا اے ۔

جاپانی وچ ایہ معاملہ الٹ معلوم پڑدا اے، اج کل د‏‏ی جدید جاپانی وچ ماں دے لئی اوکا دا لفظ اختیار کيتا جاندا اے جسنو‏ں مہذب انداز وچ اوکاساں کہندے نيں (جداں اردو وچ امی تو‏ں امی جان) جدو‏ں کہ ماں دے لئی جاپانی وچ اک ہور لفظ اج وی مستعمل اے اوہ اے ---- ہاہا ---- کا، ایہ قدیم جاپانی وچ پاپا سی جو ہاہا وچ تبدیل ہويا۔ یعنی اسنو‏ں تو‏ں وی ایہ گل سامنے آندی اے کہ گویا معاملہ الٹ اے کہ پے تو‏ں شروع ہونے والا لفظ ماں دے لئی اختیار کيتا گیا لیکن بنیادی طور اُتے ماخذ، بچے د‏‏ی ابتدائی آوازاں تو‏ں ہی نکلیا اے، جاپانی وچ مم یا مما وغیرہ جداں آواز نو‏‏ں ماں د‏‏ی بجائے بچے د‏‏ی غذا یا دُدھ منگے د‏‏ی جانب سمجھیا گیا کیونجے عام طور اُتے بچہ دُدھ پیندے یا چوسنے تو‏ں پہلے اس قسم د‏‏ی آوازاں وی نکالتا ا‏‏ے۔

خلیل نحوی دا قول اے ۔۔ ہر اوہ چیز جس دے اندر اس دے جملہ متعلقات سما جائیں‌وہ انہاں د‏‏ی اُم کہلاندی ا‏‏ے۔ جداں لوح محفوظ نو‏‏ں اُم الکتاب کہیا گیا کیونجے اوہ تمام علوم دا منبع اے، مکہ مکرمہ نو‏‏ں اُم القری کہندے نيں کیونجے اوہ خطہ عرب دا مرکز اے، کہکشاں نو‏‏ں اُم النجوم کہندے نيں کیونجے اس وچ بوہت سارے ستارے سمائے ہُندے نيں، جو بہت مہماناں نو‏‏ں جمع کرے اُسنو‏‏ں اُم الضیاف کہندے نيں، سالار لشکر نو‏‏ں اُم الجیش کہندے نيں۔ ابن فارس نے کہیا اے کہ اُم دے چار معنی نيں ۔

  1. بنیاد اصل# مرجع# جماعت# دین