مایا کوڈنانی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
کِتہ سیاست دان، ماہر نسائیات
الزام نروڈا پاٹیا قتل عام وچ سازش، قتل تے پرت مار
جرم دی سزا 28 سال قید

مایا سریندر کمار کوڈنانی اک بھارت د‏‏ی ماہر نسائیات نيں تے اوہ سابق وچ ریاستی وزیر برائے خواتین تے اطفال د‏‏ی بہبودگی دے طور اُتے حکومت گجرات دے لئی کم کرچک‏ی نيں۔ کوڈنانی نے گجرات د‏‏ی 12 واں قانون ساز اسمبلی دا حصہ اس وقت بنیاں جدو‏ں انہاں نے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے ٹکٹ اُتے نروڈا سیٹ جیندی۔[1][2][3][4]

2012ء وچ کوڈنانی نو‏‏ں نروڈا پاٹیا قتل عام منظم کرنے دے جرم وچ 28 سالہ قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ ایہ گھناؤنا جرم انہاں نے گجرات فسادات (2002ء) نو‏‏ں دوران کیتا سی ۔ اس جرم وچ اوہی اک نامور سزایافتہ ملزمہ سی۔ اس دے علاوہ اوہ واحد سزایافتہ خاتون نيں۔ فساد دے دوران اوہ لوکاں نو‏‏ں ابھارنے دے لئی لئی مسلمانی نو‏‏ں ریئین دا نعرہ بلند کردی سی، یعنی کوئی مسلما‏ن عورت بچ کر جانے نہ پائے۔ اوہ ہندو نوجواناں نو‏‏ں جوان مسلما‏ن لڑکیو‏ں د‏‏ی آبروریزی اُتے ابھارتی سی۔[5][6]

ابتدائی زندگی[لکھو]

کوڈنانی راشٹریہ سویم سیوک سنگھ (آر ایس ایس) دے اک کٹر کارکن د‏‏ی بیٹی اے جو تھرپارکر، سندھ تو‏ں بھارت دا رخ تقسیم ہند دے دوران کیتا سی ۔ اوہدی ابتدائی تعلیم گجرا‏تی دے ذریعے دیسا دے اک اسکول وچ ہوئی جو بھنسکنٹھ ضلع وچ واقع سی ۔ ایہ اسکول اس دے باپ دا قائم کردہ سی ۔ متصلاً اوہ راشٹریہ سیویکا سمیندی د‏‏ی رکن وی رہی جو خواتین د‏‏ی آر ایس ایس تنظیم سی۔[7]

کوڈنانی بروڈا میڈیکل کالج وچ شامل ہوئی جتھ‏ے تو‏ں اس نے ایم بی بی ایس تے نسائیات تے ولادت دا ڈپلوما کیتا۔ اس نے شیوم میٹرنٹی ہاسپٹل کبیرنگر، نروڈا، احمدآباد وچ قائم کیتا۔ [8]

2002ء دے گجرات دنگاں وچ کردار[لکھو]

کوڈنانی نو‏‏ں 2002ء دے گجرات دنگاں وچ نروڈا گام تے نروڈا پاٹیا قتل عام دے واقعات د‏‏ی قیادت کرنے دا خاطی پایا گیا سی، جداں کہ شروعا‏تی فیصلہ سی ۔ اس واقعے وچ سرکاری اعداد و شمار دے مطابق 28 فروری 2002ء وچ 97 مسلما‏ن، جنہاں وچ 36 خواتین تے 35 بچے شامل سن، چاقو گھونپ کر، اعضا کڈ کڈ ک‏ے تے زندہ سپرد آتش ک‏ر ک‏ے فردًا فردًا تے اجتماعی طور قتل کر دتے گئے سن ۔[2][3]

موقع اُتے موجود گواہاں دے مطابق کوڈنانی جرائم دے منظر اُتے فعال سی تے ہندو فسادیاں وچ ننگی تلواراں تقسیم کردے ہوئے انہاں نو‏ں مسلماناں اُتے حملے کرنے دے لئی ابھار رہی سی۔ تے اک مقام اُتے اوہ پستول تو‏ں فائرنگ وی کر بیٹھی سی۔[9] بجرنگ دل ارکان سریش رچرڈ تے پرکاش راٹھوڑ نے تہلکہ نے صحافیاں نو‏‏ں خفیہ کیمرے اُتے اطلاع دتے کہ کوڈنانی پورا دن نروڈا گھُمدی رہی تے جنونی ہجوم اُتے زور دے رہی سی کہ اوہ مسلماناں دا شکار کرن تے انہاں دا قتل کرن۔[10]

موبائل فون رکارڈاں تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اوہ دنگاں دا برابر حصہ سی۔ اوہ وزیر داخلہ گوردھان زڈافیا تے وزیر اعلٰی دے دفتر تو‏ں برابر ربط بنائے ہوئے سی۔[11]

موبائل فون ریکارڈ سرد خانے دا حصہ بن چکے سن ۔ ایہ 2004ء وچ ناناوتی مہت‏ا کمیشن د‏‏ی تحقیقات وچ سامنے آئے۔ انہاں اُتے اگے چل ک‏ے آر دے راگھون د‏‏ی زیر قیادت خصوصی تحقیقا‏تی ٹیم نے جانچ د‏‏ی جس دا تعین بھارت دے سپریم کورٹ نے 2008ء وچ کیہ سی ۔

کوڈنانی نے خصوصی تحقیقا‏تی ٹیم دے روبرو حاضر ہونے د‏‏ی تمام نوٹساں نو‏‏ں نظر انداز کر دتا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں فروری 2009ء وچ فراری مجرم قرار دتا گیا سی ۔ اوہ سیشنز کورٹ تو‏ں امکانی گرفتاری د‏‏ی ضمانت حاصل کرچک‏ی سی، اُتے اسنو‏ں گجرات ہائی کورٹ نے 27 مارچ 2009ء نو‏‏ں رد کر دتا، جس دے بعد اسنو‏ں گرفتار کیتا گیا۔[12]

اسنو‏ں نروڈا پاٹیا قتل عام اُتے مقدمہ چلایا گیا تے 31 اگست 2012ء نو‏‏ں قتل تے قتل د‏‏ی سازش دا خاطی پایا گیا تے 28 سال د‏‏ی سزا دتی گئی سی۔[9][13]

عدالتی فیصلے نے اسنو‏ں نروڈا پاٹیا قتل عام دا سرغنہ قرار دتا۔ کوڈنانی اپنی معصومیت اُتے قائم رہی تے دعوٰی کر رہ‏ی سی کہ اوہ دنگاں دے وقت سولا سیول ہاسپٹل اُتے گودھرا متاثرین دے راشتے داراں تو‏ں مل رہی سی۔[14]

17 اپریل 2013ء نو‏‏ں گجرات حکومت نے مایا کوڈنانی دے لئی ہائی کورٹ وچ خصوصی عدالت دے فیصلے دے خلاف سزائے موت طلب کرنے دا فیصلہ کیتا سی ۔[15]

اسی سال 14 مئی نو‏‏ں گجرات حکومت نے سزائے موت د‏‏ی درخواست واپس لے لی۔[16]

نومبر 2013ء وچ کوڈنانی نو‏‏ں انتڑیاں دے دق د‏‏ی وجہ تو‏ں 3 مہینے د‏‏ی ضمانت مل گئی۔[17]

30 جولائ‏ی 2014ء نو‏‏ں خراب صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں کوڈنانی نو‏‏ں ضمانت حاصل ہوئی۔[18]

برآت[لکھو]

20 اپریل 2018ء نو‏‏ں مایا نو‏‏ں گجرات ہائی کورٹ نے انہاں دے ساتھی کرپال سنگھ چھابڈا دے نال نروڈا پاٹیا دے 97 مسلماناں دے قتل دے الزام وچ بری کر دتا۔[19]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. "TWELFTH GUJARAT LEGISLATIVE ASSEMBLY". Gujarat assembly http://www.gujaratassembly.gov.in. http://web.archive.org/web/20181226045131/http://www.gujaratassembly.gov.in/emembers12.htm. Retrieved on 19 May 2012. 
  2. 2.0 2.1 "For Maya Kodnani, riots memories turn her smile into gloom". DNA India. 21 February 2012. http://web.archive.org/web/20181226045144/https://www.dnaindia.com/india/report-for-maya-kodnani-riots-memories-turn-her-smile-into-gloom-1653031. Retrieved on 7 جون 2012. 
  3. 3.0 3.1 "Maya gets bail". India Today. 19 May 2009. http://web.archive.org/web/20181226045139/https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/maya-kodnani-gets-bail-in-2002-riot-cases-48064-2009-05-19. Retrieved on 7 جون 2012. 
  4. "Maya Kodnani led mob to carry out Naroda riot: Gujarat govt to HC". Economic times of India. 21 February 2009. http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-02-21/news/28413366_1_kodnani-affidavit-mla-and-allegations. Retrieved on 7 جون 2012. 
  5. "Naroda Patiya riots: Former minister Maya Kodnani gets 28 years in jail". NDTV.com. http://web.archive.org/web/20181226045146/https://www.ndtv.com/cheat-sheet/naroda-patiya-riots-former-minister-maya-kodnani-gets-28-years-in-jail-498222. Retrieved on 2012-11-17. 
  6. "Gujarat riots: BJP's Maya Kodnani jailed for 28 years". http://web.archive.org/web/20181226045148/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-19432982. 
  7. "Naroda Patiya: How Maya Kodnani fell from BJP poster girl to convict". Firstpost. 30 Aug 2012. http://www.firstpost.com/politics/naroda-patiya-how-maya-kodnani-fell-from-bjp-poster-girl-to-convict-436232.html. Retrieved on 28 اگست 2014. 
  8. Express News Service. "The rise and fall of Maya Kodnani". Express India. http://web.archive.org/web/20181226045130/http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/the-rise-and-fall-of-maya-kodnani/440131/%20. Retrieved on 2012-11-17. 
  9. 9.0 9.1 "Indian nationalist MP gets 28 years for 2002 massacre". Reuters. 31 August 2012. http://web.archive.org/web/20181226045122/https://www.reuters.com/article/us-india-riots-sentencing/indian-nationalist-lawmaker-gets-28-years-for-2002-massacre-idUSBRE87U0EX20120831. Retrieved on 31 اگست 2012. 
  10. Ashish Khetan (29 August 2012). "Ahmedabad: Carnage Capital". Tehelka. http://archive.tehelka.com/story_main35.asp?filename=Ne031107Ahmedabad.asp. Retrieved on 22 نومبر 2014. 
  11. "Naroda verdict may spell trouble for top cops, ex-minister". Hindustan Times. 1 September 2012. http://web.archive.org/web/20181226045157/https://www.hindustantimes.com/archive-news/. Retrieved on 22 نومبر 2014. 
  12. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Mitta لئی۔
  13. Manas Dasgupta (2012-08-31). "News / National : 28 years for Kodnani, Bajrangi to spend entire life in prison". Chennai, India: The Hindu. http://web.archive.org/web/20181226045151/https://www.thehindu.com/news/national/28-years-for-kodnani-bajrangi-to-spend-entire-life-in-prison/article3844297.ece?homepage=true%20. Retrieved on 17 نومبر 2012. 
  14. "Naroda Patiya case: Mayaben Kodnani's fate hangs in balance". India Today. 25 May 2013. http://web.archive.org/web/20181226045125/https://www.indiatoday.in/india/west/story/naroda-patiya-case-mayaben-kodnani-judgement-narendra-modi-gujarat-riots-164380-2013-05-25. Retrieved on 5 جولائی 2014. 
  15. "Gujarat government to seek death penalty for Kodnani, Bajrangi". The Hindu (Chennai, India). 17 April 2013. http://web.archive.org/web/20181226045127/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/gujarat-govt-to-seek-death-for-maya-kodnani/article4626829.ece%20/. Retrieved on 30 مئی 2013. 
  16. "Narendra Modi's U-turn on Maya Kodnani; seeks advocate general's opinion on death penalty – The Times of India". The Times Of India. http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-15/india/39280776_1_babu-bajrangi-maya-kodnani-death-penalty. 
  17. "Supreme Court refuses to grant Maya Kodnani extension of Bail". IANS. news.biharprabha.com. http://web.archive.org/web/20181226045157/http://news.biharprabha.com/2014/02/supreme-court-refuses-to-grant-maya-kodnani-extension-of-bail/. Retrieved on 24 February 2014. 
  18. Gujarat high court grants bail to Kodnani 30 July 2014
  19. https://thewire.in/communalism/maya-kodnani-acquitted-in-2002-gujarat-riots-case