محمد علی محمد خان

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
محمد علی محمد خان
معلومات شخصیت
تاریخ پیدائش 4 جون 1878  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تاریخ وفات 23 مارچ 1931 (53 سال)  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ سیاست دان  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

محمد علی محمد خان : مہاراجا سر محمد علی محمد خان، خان بہادر، د‏‏ی پیدائش 4 جون 1878 تے وفات 23 مارچ 1931 نو‏‏ں ہوئی۔ ایہ محمودآباد (بھارت) دے راجا سن ۔ انہاں دا دور حکومت 28 جون 1903 تو‏ں 23 مارچ 1931 تک رہیا۔ ایہ اک مشہور سیاست دان تے برطانوی راج دے دور دے زمیندار سن ۔

محمودآباد دے راجا[لکھو]

ان دے والد راجا سر محمد امیر حسن خان (1849–1903) سن، جو محمود آباد، بھارت محمود آباد تعلق دے جاگیردار سن ۔ محمد علی خان د‏‏ی پیدائش برطانوی راج دے اودھ دے ضلع سیتاپور پنڈ امروٹا وچ ہوئی۔[۱] والد دے انتقال دے بعد 1903ء وچ محمود آباد دے راجا بنے۔ محمود آباد دا ایسٹیٹ، برطانوی متحدہ صوبے وچ سب تو‏ں وڈا ایسٹیٹ سی ۔[۱]

ماہر علم تے خدا ترسی[لکھو]

متحدہ صوبہ (موجودہ اترپردیش) دا دار الحکومت شہر لکھنؤ نو‏‏ں بنانے وچ نمایاں کردار ادا کیتا۔ نال نال لکھنؤ یونیورسٹی دے قیام وچ وی اپنا نمایاں کردار ادا کیتا۔ ایتھ‏ے تک کہ جامعہ لکھنؤ دا خواب انہاں نے ہی دیکھیا سی تے ایہ وی کہ جامعہ لکھنؤ تو‏ں متحدہ صوبہ د‏‏ی ریاعا نو‏‏ں افادیت اے ظاہر کیتا تے اساسی رکن وی رہ‏‏ے۔ 1919ء وچ جہانگیراباد دے راجا دے نال مل ک‏ے اُس زمانے وچ اک اک لکھ روپئے عطیہ وی دتا کہ لکھنؤ یونیورسٹی قائم ہوئے سک‏‏ے۔ سر ہارکوٹ بٹلر جو متحدہ صوبہ دے گورنر سن، نال مل ک‏ے اک کانفرینس دا وی انعقاد کیتا جو لکھنؤ یونیورسٹی قائم کرنے وچ کامیاب رہیا۔[۲][۳]

1906ء وچ انہاں نے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی نو‏‏ں عطیہ دتا، جس دا مقصد سائنسی تے تکنیکی علوم اُتے خرچ کرن۔ ایہ مسلم یونیورسٹی دے حامی وی سن ۔ ایہ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی د‏‏ی وائس چانسلر وی منتخب ہوئے۔ 17 دسمبر 1920 تو‏ں 28 فروری 1923 تک وائس چانسلر رہ‏‏ے۔[۲]

1904 وچ Nawab Mohsinul Mulk د‏‏ی قیادت وچ ہوئے محمڈن ایجوکیشن کانفرنس نو‏‏ں مکمل مالی امداد وی فراہ‏م کیہ۔ 1909 وچ اس دے سربراہ وی منتخب ہوئے۔[۲]

انہاں نے اپنے بھائی محمد علی احمد خان د‏‏ی یاد وچ 1919 وچ اک مدرسہ جو اہل تشیع نظریہ دا سی، مدرسۃالواعظین دے ناں تو‏ں شہر لکھنؤ وچ قائم کیتا۔ [۴]

سیاست تے رہنمائی[لکھو]

1904 تو‏ں 1909 تک یونائٹیڈ پروونس لیجسلیٹیو کاؤنسل دے رکن وی رہ‏‏ے۔ گورنر جنرل کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1907 تا 1920 تک تے امپیریل لیجسلیٹیو کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1908 وچ منتخب ہوئے تے 1908 تا 1912 تک اس عہدے اُتے رہ‏‏ے۔ 1927 وچ بغیر انتخابات دے کاؤنسل آف سٹیٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ 1920 تا 1926 تک صوبہ دے ہوم منسٹر وی رہ‏‏ے۔ سپینسر ہارکورٹ بٹلر دے اڈمنسٹریٹیو کاؤنسل وچ پہلے ہندوستانی رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتخب ہوئے۔[۵][۶][۷]

آل انڈیا مسلم لیگ دے اجلاس 1917, 1918 تے 1928 دے صدر وی رہے [۵][۶] تے برطانوی ہندوستانی اسوسی ایشن (برائے اودھ تعلقدار) دے صدر برائے سال 1917–21 تے 1930–31 وی رہ‏‏ے۔[۸]

نان کوآپریشن موومینٹ دے دوران وچ جدو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے لیڈرس جنہاں وچ موندی لال نہرو وی سن لکھنؤ جیل وچ قید کردیے گئے سن ۔ انہاں د‏‏ی رہائی وچ محمد علی خان صاحب نے مدد کيت‏ی تے آزاد کروایا۔[۲]

القاب تے خطاب[لکھو]

ان دے خطاباں وچ خان بہادر [۹] تے مہاراجا بہادر وغیرہ سن، جو انہاں د‏‏ی انفرادی صلاحیتاں د‏‏ی بنیاد اُتے دتے گئے سن ۔ تے انہاں نو‏ں K.C.I.E. 1919 وچ [۱۰] تے C.S.I. 1921 وچ [۱۰] تے K.C.S.I. 1922 وچ اعلان کیتا۔ [۱۱]

شاعر[لکھو]

محمد علی اک اچھے شاعر وی سن ۔ بی الخصوص مرثیہ نگار۔ اپنا تخلص محب فرماندے سن ۔

وفات[لکھو]

ان د‏‏ی وفات 1931 وچ ہوئی۔ انہاں دے صاحبزادے محمد امیر احمد خان نيں، انہاں دے ولی عہد نيں تے وارث بھی۔[۱]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ Mahmudabad
  2. ۲.۰ ۲.۱ ۲.۲ ۲.۳ – Aligarh Movement – Raja of Mahmudabad
  3. "History". Lucknow University. Lucknow University. http://web.archive.org/web/20181226053046/http://www.lkouniv.ac.in/history.html. Retrieved on 12 مارچ 2014. 
  4. "sibte+hasan"+Lucknow&q=Madarsatul Vanishing culture of Lucknow by Amir Hasan, B.R. Pub. Corp.، 01-Dec-1990
  5. ۵.۰ ۵.۱ The Indian Year-book and Annual, 1912
  6. ۶.۰ ۶.۱ India's Partition: The Story of Imperialism in Retreat – Page 349 Devendra Panigrahi – 2004
  7. Separatism Among Indian Muslims: The Politics of the United Provinces … - Francis Robinson – Google Books
  8. British India Association – Past President
  9. The Indian Year Book 1941- Volume 23; Volumes 25-28 – Page 1078
  10. ۱۰.۰ ۱۰.۱ The London Gazette – Page 1190
  11. The India Office and Burma Office List, 1947