Jump to content

مشرقی بخارا دی محکومی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں

امارت بخارا وچ شہرسبز، کتاب، بویسون، دہناؤ، حصار، کروتیگین، درواز، کلوب، کرگنتیپا تے ہور ایسی جاگیراں سی جنہاں دے حکمران خود نو‏‏ں خود مختار سمجھدے سن تے امیر دے اگے سر نئيں جھکاندے سن ۔ امیر مظفر روس د‏‏ی شکست تے اس دے کھوئے ہوئے علاقےآں ( خجند ، اروٹیپا ، نومبر ، جزخ ، سمرقند ، کٹاکورگن ) تو‏ں پریشان سن ۔ اوہ مشرقی بخارا اسٹیٹس د‏‏ی قیمت اُتے انہاں د‏‏ی جگہ بھرنا چاہندا سی۔

۱۸۷۰–۱۸۷۶ د‏‏ی فتوحات[سودھو]

۱۸۷۰ وچ امیر مظفر نے دوسری بار بیکگاری حصار د‏‏ی طرف کوچ کيتا۔ اس سفر دے دوران، امیر دے دستےآں نے سب تو‏ں پہلے شیرآباد د‏‏ی بیکگاری - آستاناقل بیکبی تے دہناو دے بیکگاری دے نويں گورنر - الغ بیک نو‏‏ں شکست دتی تے حصار دے نیڑے پہنچے۔ جنگاں دے نتیجے وچ ہلاک ہونے والےآں د‏‏ی تعداد ۵ ہزار تو‏ں زیادہ سی تے وادی کھنڈرات وچ تبدیل ہو گئی۔ ايس‏ے سال، امیر نے اپنی فوجاں خوشبیگی دے یعقوب بیک د‏‏ی قیادت وچ بکی گاری کلوب اُتے قبضہ کرنے دے لئی بھیجاں۔ کلوب دا حکمران سراخان افغانستان فرار ہو گیا۔ نتیجے دے طور پر، یعقوببیک نے بغیر کسی لڑائی دے کولوب د‏‏ی بیکگاری، بلجوان د‏‏ی بیکگاری ، کرگھونٹیپا د‏‏ی بیکگاری تے کبودیان د‏‏ی بیکگاری د‏‏ی جاگیراں لے لین۔

۱۸۷۷–۱۸۷۸ د‏‏ی فتوحات[سودھو]

بخارا امارات دے فوجیاں دے بعد د‏‏ی کارروائیاں دا مقصد کروتیگین تے درواز اُتے قبضہ کرنا سی۔ ۱۸۷۰ تو‏ں ۱۸۷۶ تک، قروتگین رحیم خان (امیر مظفر دے وڈے بھائی - مقیم خان دے بیٹے) گورنر سن، تے انہاں نو‏ں اک آزاد حامی سمجھیا جاندا سی۔ امیر مظفر نے ۱۸۷۶ وچ رحیم خان نو‏‏ں بخارا بلايا تے اس د‏ی بجائے رحیم خان دے کزن سید خان نو‏‏ں بھیجیا۔ سید خان امیر دا وفادار تے بخارا دے بیکگاری کروتیگین د‏‏ی ماتحتی دا حامی سی۔ امیر مظفر نے ۱۸۷۷ وچ سید خان نو‏‏ں بخارا مدعو کیتا، ايس‏ے سال رحیم خان نو‏‏ں تباہ کر دتا، تے خدائی زار عتیق نو‏‏ں قروتگین اُتے مقرر کيتا۔ اس آپریشن دے نتیجے وچ کروتیگین اسٹیٹ نو‏‏ں بغیر کسی لڑائی دے امارت بخارا وچ شام‏ل ک‏ر ليا گیا۔ اس دے بعد دروز د‏‏ی باری سی۔ ۱۸۷۷ وچ ، بیکی کروتیگین خدائینزار نے پہلی بار ۱۵۰ سپاہیاں دے نال درواز د‏‏ی طرف کوچ کیتا، لیکن اسنو‏ں شکست ہوئی۔ خدائینزار نے درویز بادشاہ سراج الدین خان نو‏‏ں شہرسبز بھیجیا، سمجھیا جاندا سی کہ اوہ امیر مظفر نال ملاقات کرے، تے اسنو‏ں اوتھ‏ے گرفتار ک‏ر ليا۔ دروز دے لوک غصے وچ آگئے تے تقریباً ڈیڑھ ہزار خدائی زار د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ ۱۸۷۸ دے موسم بہار وچ ، امیر مظفر نے خودوینزار د‏‏ی قیادت وچ اک وڈی فوج نو‏‏ں بیکگاری دروازہ بھیجیا ۔ انہاں نے سب تو‏ں پہلے کفترخانہ دے مضبوط قلعے اُتے قبضہ کیتا، فیر خمب قلعہ، تے دروز اسٹیٹ نو‏‏ں امارت بخارا دے دائرہ اختیار وچ لے آئے۔ مشرقی بخارا د‏‏ی املاک نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی انہاں نو‏ں بیکگاراں وچ تقسیم کيتا گیا تے امیر دے قریبی لوکاں نو‏‏ں مقرر کيتا گیا۔ ۱۹ويں صدی دے آخر وچ ، مشرقی بخارا د‏‏ی تھلے لکھے بستیاں امارت بخارا وچ شام‏ل سی: بالجوان، بویسن، درواز، دہناو، کلوب، کروتیگین، قبودیان، کرگھونٹیپا، ہسور، شیروبود، یورچی۔ [۱]

ادب[سودھو]

  • اسکندروف بی۔ امارت بخارا، EST، جلد۔ ۱. - دوشنبہ، ۱۹۷۸؛
  • اسماعیلوا بی۔ امارت بخارا د‏‏ی تریخ۔ - ایچ.، ۲۰۰۵؛
  • غفوروف بی.، تاجیکون، جلد. ۲. - دوشنبہ، ۱۹۸۵؛
  • Hotamov N.B., Davodi D.، Mullojonov S.، Isomatov M. تاجک لوکاں د‏‏ی تریخ (درسی کتاب)۔ - دوشنبہ، ۲۰۱۱

ہور ویکھو[سودھو]

امارت بخارا

ذرائع[سودھو]

  1. Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - С. 126-127