معاہدہ سیورے

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
معاہدہ سیورے دے تحت یونان نوں دتے گئے علاقے

معاہدہ سیورے پہلی جنگ عظیم دے بعد 10 اگست 1920ء چ اتحادی قوتاں تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار طے پان آلا امن معاہدہ سی ۔ اس معاہدے تے عثمانی سلطنت نے دستخط کردتے سن پے اسنوں ترکی دی جمہوری تحریک نے مسترد کر دتا تے اس معاہدے تے عمل درآمد نا ہو سکئیا ۔ مصطفی کمال اتا ترک دی آگوائی ہیٹھ اس تحریک نے معاہدے دے بعد ترکی دی جنگ آزادی دا اعلان کر دتا تے قسطنطنیہ (استمبول) چ بادشاہت ختم کر کے ترکی نوں جمہوریہ بنا دتا ۔

سلطنت عثمانیہ دی عظیم شکست[لکھو]

اس معاہدے نوں سلطنت عثمانیہ دی عظیم شکست سمجھئیا جاندا اے ، جہڑا اپریل 1920ء چ اتحادیاں دے وچکار سان ریمو کانفرنس دے مگروں طے پان آلے معاہدےآں دی اک کڑی سی ۔ اس معاہدے دے تحت حجاز (سعودی عرب دا اک صوبہ) تے آرمینیا آزاد دیس قرار دتے گئے ۔

عثمانی حکومت ولوں معاہدے تے دستخط کر آلے نمائندے ، کھبےاوں سجے رضا توفیق ، فرید پاشا ، ہادی پاشا تے رشید خالص

معاہدے دے سکشن 3 دے ارٹیکل 62 توں 64 دے مطابق کردستان نوں وی آزادی ملنی سی تے کرد ولایت موصل وی آزاد کردستان چ شمولیت اختیار کر سکدی سی ۔ جنگ دے دوران سائیکس پیکوٹ معاہدہ دے تحت بین النہرین (موجودہ عراق )تے فلسطین برطانیہ تے لبنان تے شام دے علاقے فرانس دے انتظام چ دتے گئے سن ۔ اس دے علاوہ رومی سمندر چ ڈوڈکینیز دے رہوڈوس دے جزیرے ( جہڑے 1911ء توں ای اٹلی دے قبضے چ سن ) تے شمالی اناطولیہ اٹلی نوں دے دتا گئیا ، جدوں کہ تھریس تے مغربی اناطولیہ نوں یونان دا حصہ قرار دتا گئیا ، جس چ سمرنا (موجودہ ازمیر) دی اہم بندر‍گاہ وی شامل سی ۔ باسفورس ، درہ دانیال تے بحیرہ مرمرہ نوں غیر فوجی تے بین الاقوامی علاقہ قرار دتا گئیا تے عثمانی فوجاں دی تعداد 50 ہزاز تک محدود کر دتی گئی ۔

ترکی دی جنگ آزادی تے معاہدہ لوزان[لکھو]

انکرہ چ ترکی دی قومی اسمبلی نے معاہدے نوں مسترد کردے ہوئے مغربی اناطولیہ چ یونانی فوجاں دی ودھدی ہوئی پیش قدمی نوں روکئیا ۔ مارچ 1921ء چ مصطفی کمال دے حامیاں نے سویت یونین دی بالشویک حکومت نال دوستی دا معاہدہ کر لئیا ، جس دے نتیجے چ اتاترک دیاں فوجاں نے ستمبر 1922ء تک یونان دیاں فوجاں نوں شکست دے کے اناطولیہ توں باہر کڈ دتا ، اس زبردست فتح دے بعد پہلی جنگ عظیم دے اتحادی مذاکرات دی میز تے آنہہ تے مجبور ہوگئے تے 1923ء چ سویٹزرلینڈ دے شہر لوزان چ معاہدہ سیورے نوں ترکی دے حق چ منسوخ کر دتا گئیا ۔ معاہدہ لوزان نوں ترکی دی وڈی فتی سمجھئیا جاندا اے ۔

ہور ویکھو[لکھو]