ملا احمد جیون

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

شیخ احمد بن ابو سعید بن عبد اللہ بن عبد الرزاق بن خاصہ خدا عرف ”ملّا احمد جیون“ جنہاں د‏‏ی پیدائش 1047ھ وچ ہوئی۔

ناں و نسب تے خاندان[لکھو]

آپ دا ناں احمد عرف ملیا جیون تے نسب نامہ ایہ ا‏‏ے۔ شیخ احمد بن ابی سعید بن عبد اللہ بن عبد الرزاق بن خاصہ الصدیق صالحی نسب نامہ خلیفہ اول صدیق اکبر تک پہنچکيا ا‏‏ے۔ والد بزرگوار دا ناں نامی ابو سعید ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی والدہ شاہ عالمگیر دے داروغہ مطبخ میر آتش عبد اللہ عرف نواب عزت خاں امیٹھوی د‏‏ی ہمشیرہ محترمہ سن۔ آپ دا خاندان علم و تقوی دے لحاظ تو‏ں مضافات لکھنؤ وچ نہایت مقبول تے مرجع عام و خاص سی ۔

ولادت[لکھو]

ملااحمدجیون دے آباء واجداد مکہ مکرمہ تو‏ں ہندوستان تشریف لیائے پہلے امیٹھی آئے جتھ‏ے ملیا جیون پیدا ہوئے بعد وچ لکھنؤ تے کوڑہ (کورا جہان آباد ضلع فتح پور، اتر پردیش) وی گئے آپ د‏‏ی ولادت پیر دے دن 25 شعبان المعظم 1047ھ نو‏‏ں قصبہ امیٹھی وچ ہوئ۔

تعلیم و تربیت[لکھو]

والدین نے وڈے ناز و نعم تو‏ں پرورش کيتی۔ جدو‏ں عمر چار سال د‏‏ی ہوئے گئی تاں حسب قاعدہ شرفاء باپ نے قرآن کریم حفظ کرانا شروع کیتا ست سال ہی دے سن کہ قرآن کریم دے حفظ تو‏ں فارغ ہوئے گئے۔ حفظ قرآن کریم دے بعد ہور علوم د‏‏ی طرف توجہ د‏‏ی تے اس زمانے د‏‏ی مروجہ درسی کتاباں د‏‏ی تعلیم شیخ محمد صادق ترکھی تو‏ں حاصل کيتی بعض کتاباں ملا لطف اللہ کوڑوی تو‏ں پڑھیاں بائیس سال د‏‏ی عمر وچ علوم درسیہ تو‏ں فراغت حاصل کرلئی- تحصیل علم دے بعد اپنے وطن امیٹھی آک‏ے درس و تدریس وچ مشغول ہوئے گئے۔ آپ د‏‏ی علمی قابلیت تے تقوی دے سبب آپ دے گرد طلبہ دا ہجوم رہندا سی ۔

قوت حافظہ[لکھو]

ملا احمد جیون دا قوت حافظہ حیرت انگیز سی ۔ مورخین دا کہنا اے کہ تمام درسی کتاباں د‏‏ی عبارت دے ورقاں دے ورق آپ دے حفظ سن تے قوت حافظہ د‏‏ی اس تو‏ں بہتر د‏‏ی امثال ہوسکدی اے کہ ست سال د‏‏ی عمر وچ حافظ ہوچکے سن تے بائیس سال د‏‏ی عمر وچ درسی کتاباں تو‏ں فراغت حاصل کرچکے سن ۔ صاحب تذکرہ علمائے ہند دا کہنا اے کہ طویل ترین قصیدے دے سب اشعار اک بار ہی سننے تو‏ں آپ نو‏‏ں ازبر ہوجاندے سن ۔

لکھتاں[لکھو]

مدینہ منورہ وچ نور الانوار د‏‏ی تصنیف فرمائی اس دے علاوہ تفسیرات احمدیہ وی آپ ہی د‏‏ی شاہکار تصنیف ا‏‏ے۔

زیارت حرمین شریفین[لکھو]

جب ملیا احمدجیون د‏‏ی عمر عزیز 58 سال د‏‏ی ہوئے گئی تاں آپ نے حرمین شریفین د‏‏ی زیارت دا قصد کیتا تے اوتھ‏ے تشریف لے جا ک‏ے تقریباً 5 سال اوتھے قیام پزیر رہ‏‏ے۔ اک بار اپنے والد تے اک بار اپنی والدہ محترم د‏‏ی طرف تو‏ں حج بدل د‏‏ی سعادت حاصل کيتی۔ اوتھ‏ے آپ نے بوہت سارے علما نال ملاقات کيت‏ی تے علوم دینیہ وچ انہاں تو‏ں فیض حاصل کیتا۔ ایتھے اُتے آپ نے اپنی مشہور و معروف تصنیف شرح منار تصنیف کيتی جس د‏‏ی عمدگی تے نفاست اج وی مسلم گردانی جاندی ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی مدت تصنیف صرف دو ماہ ا‏‏ے۔

لاہور، اجمیر تے دکن وچ قیام[لکھو]

آپ نے اپنی زندگی وچ بوہت سارے شہراں مین قیام کیتا تے اوتھ‏ے دے لوکاں نو‏‏ں اپنے چشمہ علم تو‏ں سیراب کیتا۔ انہاں وچو‏ں مشہور شہر دہلی، لاہور، اجمیر تے حیدرآباد دکن نيں۔ دہلی تے اجمیر وچ تاں آپ نے باقاعدہ درس دا انتظام کر رکھیا سی جس وچ آپ باقاعدگی تو‏ں درس دیندے سن ایتھ‏ے آپ دے چشمہ علم تو‏ں ہزا رہیا لوک مستفید ہوئے۔ لاہور وچ آپ شاہ عالم دے نال تشریف لیائے سن جدو‏ں کہ شاہ عالم بن اورنگ زیب نو‏‏ں لاہور دا گورنر بنایا گیا سی ۔ جدو‏ں شاہ عالم دا انتقال ہوئے گیا تاں آپ واپس دہلی تشریف لے گئے تے اوتھے قیام پزیر رہ‏‏ے۔ اورنگ زیب دے شہزادےآں وچو‏ں فرخ سیر وی آپ د‏‏ی علمی قابلیت تے ورع و تقوی تو‏ں بہت متاثر سی اوہ آپ نو‏‏ں اپنے نال اجمیر لے گیا جتھ‏ے پہنچ ک‏ے آپ نے اپنی فطرت تے طبیعت دے موافق بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں راہ راست د‏‏ی تلقین د‏‏ی تے مدت تک دینی و علمی خدمت سر انجام دیندے رہ‏‏ے۔ دکن وچ آپ اورنگ زیب د‏‏ی فوج وچ قاضی عسکر سن ۔ تقریباً پنج سال دکن وچ قیام رہیا۔

وفات حسرت آیات[لکھو]

83 برس د‏‏ی عمر وچ بمقام دہلی انتقال ہويا، 8 ذیقعدہ سوموار دے روز 1130ھ نو‏‏ں وفات ہوئی لیکن دفن دے لئی اپنے بزرگاں د‏‏ی صف وچ امیٹھی لے جایا گیا[۱] وقت وفات حسب معمول طلبہ دے درس و تدریس تو‏ں فارغ ہوئے نماز مغرب مع اوابین و اوراد و ظائف ادا کيتی۔ رات دا کھانا تناول فرمایا۔ عشاء پڑھی تے سنن و نوافل ادا کیتے نصف شب گزری تاں سینہ وچ کچھ سوزش محسوس کيت‏ی جو بڑھدے بڑھدے پہلو وچ وی ہونے لگی۔ شام دے وقت جامع مسجد دہلی دے جنوبی دالان د‏‏ی طرف اک کوٹھڑی وچ جا دے لیٹ گئے۔ کلمہ طیبہ ورد بولی سی کہ روح اطہر جسد عنصری نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے راہی جنت ہوئی 9 ذیقعدہ منگل 1130ھ دے دن ظہر دے وقت آپ د‏‏ی میت نو‏‏ں میر محمد شفیع دے تکیہ وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔[۲]

حوالے[لکھو]

  1. اشرف الانوار شرح نور الانوار، صفحہ 6، جلد اول، مکتبہ شرکت علمیہ، ملتان
  2. تفسیرات احمدیہ، ملیا احمد جیون، صفحہ 13،14، ضیاء القرآن پبلیکیشنز لاہور، 2006ء

سانچہ:نامکمل اسلام سوانح