میاں میر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
دارا bکوہ (میاں میر اتے ملا شاہ بدخشی نال)، اندازاً 1635

سائیں میاں میر محمد صاحب (اندازاً 1550 – 11 اگست 1635), میاں میر وجو پرسدھ صوفی سنت سن۔ اوہ لاہور، خاص دھرمپرا (اج پاکستان ) وچّ رہندے سن۔ اوہ خلیفہ عمر دے سدھے وارث سن۔ اوہ صوفیاں دے قادری فرقے نال تعلق رکھدے سن۔[1]

دارا شکوہ دے مرشد[لکھو]

اوہ مغل بادشاہ شاہ جہان دے سبھ توں وڈے پتر، دارا شکوہ دے مرشد ہون ناطے بہت مشہور سن۔

میاں میر دا مقبرہ

سائیں میاں میر دا اصلی ناں میر محمد سی پر اوہناں دی پرسدھی سائیں میاں میر دے ناں نال ہوئی سی۔ قادری فرقے نال سبندھ رکھن والے اوہ اک پہنچے ہوئے درویش سن۔ اک سریشٹ صوفی پیر ہون دے نال-نال اوہ اک اوچکوٹی دے انسانیت پرست وی سن۔ اوہ ربی طاقتاں نال وروسائے ہوئے انسانیت دے مدعی سن۔ اوہناں دی اس خوبی دے کارن ہی اوہناں دا راجے-رنکے، مسلمان اتے ہندو اکو جیہا پیار تے ستکار کردے سن۔ اوہناں دی نڈرتا نال کھری-کھری گلّ کہن دی پرورتی دا پرمان دندیاں ڈاکٹر: اقبال ‘اسرارئے-کھدیرئے’ وچّ لکھدے ہن کہ اک واری شہنشاہ شاہ جہان، میاں جی دے دربار وچّ حاضر ہویا اتے میاں میر جی نوں بینتی کیتی کہ اوہ خدا دے حضور وچّ گولکنڈا اتے بیجاپر دیاں مہماں دی فتح لئی دعا کرن۔

اینے نوں اک نردھن جیہا شردھالو میاں جی دے حضور وچّ حاضر ہویا اتے اک چاندی دا سکہ چرنیں رکھ کے عرض کیتی کہ حضرت اس سکے نوں قبول کر لین، کیونکہ اوہ سکہ اس دی حلال دی کمائی دا ہے۔ میاں میر نے اس غریب شردھالو نوں کیہا کہ اوہ اپنی حق-حلال دی کمائی اتھے بیٹھے شہنشاہ نوں بھیٹ کر دیوے، کیونکہ اس نوں اس سکے دی ودھیرے لوڑ ہے۔ شہنشاہ کول پورے دیش دا خزانہ ہے، پھر وی اوہ اﷲ دے بندیاں نوں قتل کرکے ہور خزانہ حاصل کرنا چاہندا ہے۔ شاہ جہان نے اپنی سوے-جیونی ‘شاہ جہان نامہ’ وچّ سائیں میاں میر نوں اک پرتشٹھ برہم-گیانی دسیا ہے۔ ایہہ گلّ بادشاہ نے اپنی آتمکتھا وچّ منی ہے کہ سائیں جی نے شاہ جہان نوں مشورہ دتا سی کہ جیکر اوہ اپنے راج وچّ امن، شانتی اتے سکون قایم رکھنا چاہندا ہے تاں اوہ لوک بھلائی دے کماں ولّ ودھیرے دھیان دیوے، لوکاں نال نیاں کرے اتے لوکاں دا بن کے رہے۔

سکھاں دل وچّ صوفی پیر سائیں میاں میر پرتی ڈونگھی عقیدت ہے۔ اس دے کئی کارن ہن : پہلا تاں ایہہ ہے کہ پنچم پاتشاہ سری گورو ارجن دیوَ جی مہاراج نے سری ہرمندر صاحب دا نیہہ-پتھر سنّ 1588 وچّ سائیں میاں میر پاسوں رکھوایا سی۔

دوجا کارن ایہہ ہے کہ جس سمیں لاہور وچّ شاہی حکماں انوسار ستگورو ارجن دیوَ جی مہاراج نوں اسیہہ تے گھور تسیہے دتے جا رہے سن، اس ویلے وی اکو-اک مسلمان صوفی پیر سائیں میاں میر جی نے اس امانوی اتے گھناؤنے دشٹ-کرم ورودھ ہاء دا نعرہ ماریا سی۔ تیجی وجہ ایہہ ہے کہ سائیں میاں میر ہراں نے کئی واری گورو ہرگوبند صاحب جی دی مدد وی کیتی سی۔ میاں میر دے سمجھاؤن ‘تے ہی بادشاہ جہانگیر نے سری گورو ہرگوبند صاحب جی نوں گوالیئر دے قلعے وچوں رہاء کیتا سی۔ اس سمیں قلعے وچّ ہور راجے وی جہانگیری حکومت نے قید کیتے ہوئے سن۔ اوہ سبھ راجے گورو جی دی شرن وچّ آ چکے سن۔ جد اوہناں نوں گورو ہرگوبند جی دی رہائی دی سوچنا ملی، تدوں اوہناں راجیاں وچّ نراشا پیدا ہو گئی سی، جس نوں دیکھ کے گورو جی نے راجیاں توں بناں قلعے وچوں اکلے باہر جان توں انکار کر دتا سی۔ جہانگیر نوں مجبور ہو کے اوہناں راجیاں دی رہائی دے فرمان وی جاری کرنے پئے سن۔ اس طرحاں گورو ہرگوبند صاحب 51 راجیاں سمیت اکتوبر 1621 نوں گوالیئر دے قلعے وچوں باہر پدھارے سن۔

چوتھا کارن ایہہ ہے کہ سائیں میاں میر ہوریں اک ربی پیر سن، جنہاں نے اس سمیں دوران پرچلت صوفی پیراں دی دھارنا نوں تج کے شرع دی تبلیغ دا کم چھڈّ دتا سی۔ اس نقطے دی ویاکھیا انج وی کیتی جا سکدی ہے کہ اتری بھارت اوپر جدوں مسلمان حکمراناں نے قبضہ جما لیا سی، ادوں صوفی درویش وی بھارت وچّ آؤنے شروع ہو گئے سن۔ مسلمان حکمران تلوار دے زور نال اتھوں دی ہندو وسوں نوں اسلام قبول کرن لئی مجبور کر رہے سن۔ اس ویلے صوفی پیر اکثر ویلے دے حکمراناں نال مل کے پرجا وچّ اوہناں دی پینٹھ جماؤن لئی ططپر رہندے سن۔ انج اوہ اتھوں دی وسوں نوں مسلمان بناؤن وچّ اہم بھومکا نبھاؤندے سن۔ صوفیاں دے اس قافلے وچّ بابا فرید گنج شکر وی شامل دسے جاندے ہن۔ پر بعد وچّ کجھ صوفی پیراں نے تبلیغ دا کم چھڈّ دتا سی اتے اپنے-اپنے نوں اس دیش دے مختلف مذہباں دے فلسفے نوں گھوکھن لئی وقف کر دتا سی۔ میاں میر، ابلّ فضل، ابلّ پھیزی آدی ایہو جہی دھارا دے صوفی سن (پنجابی دے صوفی شاعر لیکھکا ڈاکٹر: لاجونتی رام کرشن، پہلی پرکاشنا سنّ 1935) پرسدھ اتہاسکار لطیفَ نے اپنی پستک ہسٹری آف لاہور دے پنہ 256 اوپر پیر سائیں میاں میر بارے اک ہور اہم واقعہ انکت کیتی ہوئی ہے، جس وچّ دسیا گیا ہے کہ لاہور دے اک قاضی دی رشتے دار اک عورت گورو جی دی سکھیا اتے پروچناں توں پربھاوت ہو کے سکھ دھرم قبول کرنا چاہندی سی۔ اوہ عورت سائیں میاں میر پاس حاضر ہوئی اتے اپنے من دی گلّ اوہناں نوں دسی۔ ساری گلّ سن کے سائیں جی نے اس استری نوں گورو جی پاس گھلّ دتا سی تاں جو اس دی دلی اچھا پوری ہو سکے۔ سکھ دھارمک کہانیاں وچّ ایہہ شردھالو استری ماتا قولاں جی کرکے جانی جاندی ہے۔

میاں میر اتے بادشاہ جہانگیر[لکھو]

میاں میر اتے گورو صاحبان[لکھو]

ہرمندر صاحب دی نیہہ[لکھو]

سری گرُ ارجن دیوَ جی نے صوفی سنت سائیں میاں میر جی نوں امرتسر بلا کے سری ہرمندر صاحب دی نیہہ 3 جنوری 1588 عیسوی نوں سائیں میاں میر جی دے ہتھوں رکھوائی سی۔[1][2]

حوالے[لکھو]