امبرسر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

امبرسر

Akal Takht illuminated, in Harmandir Sahib complex, Amritsar.jpg

نقشا نشان
India Punjab location map.svg
Coats of arms of None.svg
ضلع
India - Punjab - Amritsar.svg
 دیس Flag of India.svg بھارت
 صوبہ پنجاب
 کوآرڈینیٹس 31 64 شمال، 77 12 مشرق
 بنیاد 15 دسمبر 1911
 آبادی:  
 - سارا (2011)[1] 1 132 761
 - میٹروپولیٹن علاقے:[2] 1 183 705
 وقتی خطہ آئی.ایسّ.ٹی (یو.ٹی.سی +5:30)
 میئر بکشی رام اروڑا
 سرکاری ویب سائیٹ www.amritsarcorp.com

امبرسر پنجاب دے ضلع امبرسر وچ اک شہر اے ۔ ایہ تھاں سکھ دھرم دا مذہبی تے تہذیبی مرکز اے ۔ ایہ شہر ضلع امبرسر دا انتظامی راجگڑھ اے ۔ امبر سر شہر لہور توں 67 کلومیٹر دور اے ۔ یاترا لئی سبھ توں ودھیا سماں اکتوبر تے مارچ وچ اے ۔ امبرسر وچ پنجابی بولی جاندی اے ۔

تریخ[لکھو]

امبرسر پنجابی دے دو شبداں دا مجموعا اے ۔ امبر دا مطلب اسمان تے سر دا مطلب تلا (تلاب) اے ۔ ایہنوں امرسر تے امرتسر وی آکھیا جاندا اے پر پنجابی بول چال وچ امبرسر ای کہیا جاندا اے ۔

ناں[لکھو]

امبرسر شہر دی نینھ 1577 وچ گرو رام داس جی نے پوتر سروور نوں ٹک لا کے رکھی سی ۔ کچھ حوالیاں دے مطابق ایہہ زمین نیڑے دے تنگ پنڈ دے واسیاں کولوں خریدی گئی سی تے کچھ ہوراں دے مطابق گرو امرداس دے ویلے مغل بادشاہ اکبر بادشاہ نے ایہہ زمین بی بی بھانی نوں اوہناں دی گرو رام داس نال بیاہ ویلے تحفے وچ دتی سی ۔ اوس ویلے سروور دے آلے دوآلے جیہڑا نگر وسیا اوہدا شروع وچ ناں رامداسپور ، چک رام داس یا چک گرو پیا ۔ گرو ارجن، جنہاں نے سروور مکمل کروایا ۔ سنتوکھسر تے رامسر دے تال کھدوائے تے سروور دے وچکار ہرمندر صاحب بنوایا، دے ویلے ایہہ شہر ترقی کردا گیا۔گرو ہرگوبند صاحب نے ہرمندر دے ساہمنے ادور تخت بنوایا اتے کولسر تے ببیکسر دے تال کھدوائے اتے شہر دی مغربی حدود وچ لوہ گڑھ دا قلعا اسروایا ۔ 1635 وچ جدوں گرو ہرگوبند صاحب کیرتپور صاحب پرستھان کر گئے تاں تقریباً 65 سال شہر دا پربندھ پرتھی چند دے وارثاں ہیٹھ رہا ۔ 1699 وچ گرو گوبند سنگھ نے خالصہ ساجن اپرنت بھائی منی سنگھ نوں امبرسر شہر دے پربندھ لئی بھیجیا۔

18ویں صدی وچ کئی اتار چڑاؤ شہر وچ ہوئے ۔ 1765 وچ مسلاں دی سرداری قایم ہون اپرنت کئی مثل سرداراں نے امرتسر دا پربندھ سمبھالیا ۔ وکھ وکھ سرداراں نے پوتر سروور دے آلے دوآلے اپنے بنگے قایم کیتے اتے باہروار کٹڑے یا حلقے قایم کیتے جوکِ وپاریاں تے دستکاراں دی ترقی تے وادھے لئی سن ۔ اہم فیصلے لین لئی امرتسر وچ سربت خالصہ دیوان کیتے جاندے سن۔اس طرحاں ایہہ شہر خالصے دے راجگڑھ دے روپ وچ ساہمنے آیا۔ 18ویں صدی دے انت تک امبرسر پنجاب دا اک اگھا وپاری مرکز بن چکا سی۔

مکھ سیر تھاں[لکھو]

ایہہ شہر سکھ تریخ دا گڑھ رہیا اے ۔ امبرسر وچ تے اس دے نزدیک سکھاں دے بہت سارے تریخی تے مذہبی ستھلّ موجود ہن ۔ امرتسر دلی توں جالندھر آؤندے جی ٹی روڈ تے بھارت دا آخری مکھ شہر اے اتے اس توں اگے ایہہ سڑک لاہور نوں تر جاندی اے ۔ لاہور جو کہ ونڈ تو پہلے پنجاب دا راجگڑھ سی، امرتسر تو سارا 50 ک۔م دی دوری تے اے ۔ امرتسر شہر امرتسر ضلعے دا انتظامی مرکز اتے وپاری گڑھ وی اے ۔ پر اسدے بارڈر توں نزدیکی ہون کرکے اس دی صنعتی ترقی نہیں ہو سکی ۔امرتسر شہر دا مکھ ہوائی اڈا راجا ساہنسی انٹرنیشنل ہوائی اڈا اے ہو کہ شہر دے مرکز توں گیاراں کلو میٹر دی دوری تے اے ۔ اس اڈے توں بہت ساریاں غیرملکی اڈاناں چڑھدیاں نیں۔ اتھوں سنگاپور، تاشقند، اشگابات اتے لندن، برمنگھم تے ٹورنٹو نوں وی اڈاناں نیں ۔ پنجابیاں دی ودیساں وچ بڑی آوا-جائی ہون کرکے ایتھوں ہور اڈاناں دے شروع ہون دیاں وی گنجیشاں نیں ۔ امرتسر دے مکھ وپاری کاروبار ٹوریزم، ایتھوں دا کپڑا بازار، کھیتی باڑی، دستکاری، سیوا کھیتر اتے لائیٹ انجنئرنگ اے ۔

تعلیم[لکھو]

خالصا کالج اس علاقے دو سبتوں پرانا تعلیمی ادادہ اے ۔ صدی پرانا ایہہ ادارہ 1892 وچ قایم ہویا سی | ایہہ سائنس، کلا، کامرس، کمپیوٹر، بولیاں، سکھیا، کھیتی باڑی تے فزیوتھراپی دے کھیتراں وچ تعلیم دیندا اے ۔ 1969 وچ امبرسر وچ گرو نانک دیو یونیورسٹی قایم ہوئی ۔ امبرسر وچ ڈی اے وی کالج تے بی بی کے-ڈی اے وی کالج فار وومین وی موجود نیں ۔

مذہبی تھاواں[لکھو]

شہر وچ تھلے دتیاں مذہبی تھاواں نیں :

٭ ہرمندر صاحب

٭ منجی صاحب

٭ دیواں استھان

٭ اکال تخت

٭ رامسر صاحب

٭ بابا دیپ سنگھ جی

٭ BebakSar

٭ Birth Place of Guru Hargobind Sahib

٭ Darbar Sahib Tarn Taarn

٭ Baba Budha Ji، Ramdas

٭ Guru da Bagh، Kokawali

٭ Bohli Sahib، Goindwal

٭ Bir Baba Budha Ji، Thattah-Chabhal

٭ Sri Darbar Sahib، Khadoor Sahib

٭ ChhehartaSahib، Guru Hargobind Ji

٭ Baba Bakala، Guru Teg Bahadur Ji

٭ Birth Place of Baba Budha Ji، Kathunangal

ہور دیکھو[لکھو]

ضلع امبرسر

باہرلے جوڑ[لکھو]

٭ امبرسر ضلعے بارے معلومات دیکھن لئی٭

٭ Amritsar City Website٭

٭ Amritsar Portal

٭ Amritsar District Administration

٭ Amritsar Municipal Corporation

٭ Shri Durgiana Tirath

٭ Tourist Office

٭ City Map

٭ My Pind – District Map

٭ Route from Chandigarh to Amritsar




  1. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (PDF). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf. Retrieved on 26 March 2012. 
  2. "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (PDF). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf. Retrieved on 26 March 2012.