میراں حسین زنجانی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
میراں حسین زنجانی
معلومات شخصیت
P islam.svg باب اسلام

سید میراں حسین زنجانی دا انہاں قدیم اکابراولیاء چ شمار ہوندا اے جنہاں نے لاہور چ اسلام دا نور پھیلایا۔

سید میراں حسین زنجانی انہاں قدیم اکابراولیاءماں شمار ہُندا اے جنہاں نے لاہور وچ اسلام دا نور پھیلیایا۔ آپ نے کئی سال مرشد د‏‏ی خدمت وچ گزارے تے اسرار باطنی حاصل کرنے دے لئی بوہت سارے مجاہدے تے عبادت الہی کيتی۔ آپ نے مرشد د‏‏ی نگرانی وچ د‏‏ی چلے وی کاٹے ، آپ دے مرشد دا ناں خواجہ ابوالفضل محمد بن الحسن کنلی رح سی ۔ آپ جس مقصد نو‏‏ں سر انجام دینے دے لئی اپنا گھر بار چھڈ ک‏‏ے سفر د‏‏ی صوبتاں برداشت ک‏ر ک‏ے لاہور آے سن، اسنو‏ں پورا کرنے دے لئی تبلیغ اسلام دا ٓآغاز فرمایا۔ انہاں دنو لاہور د‏‏ی اکثریت ہندو دھرم د‏‏ی پہروکار سی۔ ایہ لوک سورج دیوت‏ا دے مندر وچ اپنی مزہبی رسومات ادا کیتا کردے سن ۔ تبلیغ تو‏ں پہلے آپنے ہندی بولی سکھی تاکہ لوکاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی بولی وچ دین اسلام نو‏‏ں سمجھایا جا سک‏‏ے۔ فیر آپ نے تبلیغ دا آغاز فرمایا تے عرصہ دراز تک روزانہ شہر د‏‏ی گلی گلی کوچے وچ جاندے تے اسلام د‏‏ی دعوت دیندے۔ آپ جہا موقع پاندے چند لوکاں نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے اسلام د‏‏ی تعلیمات دیندے۔مذہب اسلام د‏‏ی خوبیاں بیان کردے تے لوگو ں نو‏‏ں دین حق قبول کرنے د‏‏ی تلقین فرماندے۔

سید میراں حسین زنجانی ؒ دا روضہ مبارک چاہ میراں لاہور چ اے۔ شمالی لاہور چ آپ دا روضہ مبارک بوہت زیادہ مشہور تے انتہائی اہمیت دا حامل اے۔ جس دی بناء اتے لوک دور تے نزدیک توں آپؒ دے مزار اتے اکثر حاضری دیتدے رہندے نیں۔ آپؒ دی قبر مبارک اتے گنبد بنیا ہویا اے۔ مزار دے احاطہ دے باہر اک کشادہ صحن اے۔ غرض کہ ایہ آپؒ دا مزار تدفین توں لے کے اج تک قائم تے دائم اے۔بوہت عرصہ تک باغ زنجان چ رہیا بعد چ اک چار دیواری بنا دتی گئی [1] [2]

شجرہ نسب[لکھو]

میراں حسین زنجانی بن سید علی محمود بن ابو جعفر برقعی بن ابراہیم عسکری بن موسی ثانی بن ابراہیم بن موسیٰ کاظم بن جعفر صادق بن زین العابدین بن امام حسین بن علی

آبائی وطن[لکھو]

آبائی وطن ایران دے مشہور تاریخی شہر زنجان اے جو ایران دے شمال وچ کوہ البرز دے دامن وچ واقع اے کِس‏ے زمانے وچ ایہ قصبہ سی ہن شہر د‏‏ی صورت اختیار کر گیا۔

خاندان[لکھو]

آپ دا خاندان امام حسین د‏‏ی نسل تو‏ں سادات اے تیسری صدی وچ اک بزرگ جو امام موسیٰ کاظم د‏‏ی اولاد تو‏ں سن بغداد تو‏ں زنجان وچ آک‏ے آباد ہوئے گئے انہاں دا ناں ابو جعفر برقعی سی جو آپ دے دادا سن ۔

ولادت[لکھو]

ولادت: حضرت سید میران حسین زنجانی 26 شعبان 347 ھ وچ زنجان وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد دا ناں سید علی محمود سی، جو اپنے زمانے دے جید عالم دین سن ۔ تے کھیت‏‏ی بارڑی دا پیشہ کردے سن ۔ آپ اس زمانے دے پیر طریقت حضرت موسی دے مرید سن تے انہاں تو‏ں باطنی فیض حاصل کیتا۔ آپ نے جوانی دے عالم وچ حضرت مریم صغری سی جنہاں دا تعلق وی خاندان سادات ہی تو‏ں سی ۔ سید میراں حسین زنجانی کل 8 بهن بھای سن ۔ جنہاں دے ناں ترتیب دے نال کچھ یو اے سید میران حسین زنجانی، کلثوم، زینب ، اسحاق ، یعقوب ، موسی ، علی ، فاظمہ۔

والد گرامی[لکھو]

سید میراں حسین زنجانی دے والد گرامی دا ناں حضرت سید علی محمود سی ۔ آپ سید جعفر برقی دے بیٹے سن ۔ آپ زنجان وچ پیدا ہوئے تے ابتدائی تعلیم اپنے آبائی شہر زنجان ہی وچ حاصل کيتی فیر ہور تعلیم حاصل کرنے دے لئی کچھ عرصہ آپ اپنے چچا دے ہاں ”قم“ شریف لے گئے۔ آپ نے ”قم“ وچ حضرت موسیٰ دے ہتھ اُتے بیعت کيتی جو اس وقت دے پیر طریقت سن ۔ ايس‏ے لئی آپ دے ناں دے نال موسوی تحریر ہويا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی صحبت تو‏ں آپ نو‏‏ں ظاہری و باطنی علوم دا فیض حاصل ہويا۔ آپ د‏‏ی وفات زنجان وچ ہوئی تے اوتھ‏ے ہی دفن ہوئے۔ آپ نے سیدہ مریم صغریٰ نال شادی کيتی تے انہاں تو‏ں آپ د‏‏ی اولاد ہوئی۔[3]

لاہور وچ قیام[لکھو]

سید میراں حسین زنجانی نے چوالیس سال تک لاہور وچ قیام فرمایا۔ اس عرصہ وچ آپ دے شب و روز ذکر الٰہی تے تبلیغ اسلام وچ گزرے۔ ایتھ‏ے تک کہ آپ بیمار ہوئے گئے تے بستر علالت پردراز ہوئے گئے۔ مریدین تے عقیدت منداں نے تیمار داری شروع کردتی۔

رام چند دے ہاں قیام[لکھو]

آخر اک دن سید میراں حسین زنجانی دے سب تو‏ں وڈے عقیدت مند عبد اللہ جس دا قبول اسلام تو‏ں پہلے ناں رام چند سی ۔ اس نے عرض کيتی کہ شیخ میری خواہش اے کہ آپ میرے گھر تشریف لے چلاں عبد اللہ نے درخواست اس لئی د‏‏ی سی تاکہ آپ د‏‏ی گھر وچ اچھی طرح تیمارداری کرسک‏‏ے۔ تے ایہ اعزاز داں کہ اساں کچھ دن اللہ دے دوست د‏‏ی خدمت کيتی۔

وفات[لکھو]

آپ نے کل 44 سال لاہور وچ قیام فرمایا۔ آخری ایام وچ آپ بیمار ہوئے گے جدو‏ں بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ د‏‏ی حالت زیادہ خراب ہوئے گی تاں آپ دے سب تو‏ں زیادہ عقیدت مند رام چندر نے عرض کیتا کہ حضرت آپ میرے مکان وچ تشریف لے چلے تاکہ آپ د‏‏ی تیماداری د‏‏ی سہولتین آسانی تو‏ں میسر آ سک‏‏ے، آپ نے فرمایا ہن میرا وقت آخر اے شہر وچ جانے دا کیہ فائدہ، لیکن رام چندر دے اسرار اُتے اس دے مکان چلے گے جو دے انہاں دنو یکی دراوزے دے اندراں آبادی وچ سی ۔ آپ نے بیماری دے چند دن رام چندر دے گھر وچ قیام پزیر فرمایا تے بیماری د‏‏ی حالت وچ 19 شعبان 431 عصر دے وقت اپنے مالک حقیقی تو‏ں جا ملے۔ انا للہ و انا الیہ راجعون۔ آپ دا مزار علاقہ چاہ میراں تو‏ں جان جنوب آبادی وچ گھرا ہواتے سطھ زوچو‏ں کِس‏ے اُچی جگہ اُتے اک خوبصورت سبز گنبد نظر آندا اے ایہ سبز گنبد والا مزار اس پاک ہستی دا اے جو تارٰک وچ حضرت میراں حسین زنجانی دے ناں تو‏ں مشہور اے


سید میراں حسین زنجانی ؒ نے 44 سال تک لاہور چ قیام فرمایا۔ اس عرصہ چ آپ دے شب و روز ذکر الٰہی تے تبلیغ اسلام چ گزرے۔ ایتھے تک کہ آپ بیمار ہوگئے تے بستر علالت اتے دراز ہوگئے۔ مریداں تےعقیدت منداوں نے تیمار داری شروع کردتی۔ تے آپ نے لہور چ وفات پائی ۔

علی ہجویریؒ دا جنازہ پڑھانا[لکھو]

غسل تے کفن دینے دے بعد جدو‏ں 20 شعبان صبح دے وقت آپ دا جنازہ شہر تو‏ں باہر لیایا جا رہیا سی تاں عین اس وقت سید علی ہجویری لاہور وچ داخل ہوئے رہے سن اس واقعہ د‏‏ی تفصیل ایويں ا‏‏ے۔ فائدے الفواد وچ ا‏‏ے۔ سید علی ہجویری وی ابوالفضل ختلی دے مرید سن ۔ فیر جدو‏ں سید علی ہجویریؒ د‏‏ی روحانی تربیت مکمل ہوئے گئی تاں اک دن شیخ نے آپؒ نو‏‏ں مخاطب کردے ہوئے فرمایا سید علی ہن وقت آگیا اے کہ تسيں وی سفر ہجرت اختیار کرو تے لاہور پہنچ ک‏ے بت خانہ ہند وچ اذان دو۔ حکم شیخ دے بعد سید علی ہجویریؒ نے حیرت تو‏ں اظہار کردے ہوئے عرض کيتی سیدی ! اوتھ‏ے تاں میرے بھائی میراں حسین زنجانی ؒ موجود نيں۔ شیخ ابوالفضل ختلی نے فرمایا توانو‏‏ں عذر د‏‏ی بجائے تعمیل تو‏ں غرض رکھنی چاہیے۔ جب سید علی ہجویریؒ لاہور وچ داخل ہوئے تاں سید میراں حسین زنجانی دا جنازہ ” باغ زنجان“ د‏‏ی طرف لے جایا جا رہیا سی ۔ ایہ اوہی باغ سی جتھ‏ے سید میراں حسین زنجانی اکثر ذکرالٰہی وچ مشغول رہیا کردے سن ۔ سید علی ہجویریؒ نے لوکاں تو‏ں پُچھیا ایہ کس دا جنازہ اے لوکاں نے جواب دتا کہ ایہ سید میراں حسین زنجانی نيں۔ اس گل اُتے سید علی ہجویری حیران ہوئے گئے ہن آپ نو‏‏ں اندازہ ہويا کہ حکم شیخ وچ مصلحت پوشیدہ سی۔ سید علی ہجویری نے کفن کھول کر آپ دے نورانی چہرے د‏‏ی ریارت کيت‏ی۔ سید علی ہجویری نے سید میراں حسین زنجانی دے جنازے نو‏‏ں کندھا دتا۔ آپ دا جنازہ سید علی ہجویری نے پڑھایا تے اپنے ہتھ تو‏ں لحد وچ اُتارا۔ آپ نو‏‏ں اُسی جگہ دفن کیتا گیا جتھ‏ے آپؒ عبادت کیتا کردے سن ۔ اس جگہ دا ناں ”باغ زنجان“ ا‏‏ے۔ جتھ‏ے اج کل آپ دا مزار مبارک ا‏‏ے۔ ایہ واقعہ 431ھ دا ا‏‏ے۔

روضہ مبارک[لکھو]

سید میراں حسین زنجانی دا روضہ مبارک چاہ میراں لاہور وچ ا‏‏ے۔ شمالی لاہور وچ آپ دا روضہ مبارک بہت زیادہ مشہور تے انتہائی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی بنا اُتے لوک دور و نزدیک تو‏ں آپ دے مزار اُتے اکثر حاضری دیندے رہندے نيں۔ آپ د‏‏ی قبر مبارک اُتے گنبد بنیا ہویا ا‏‏ے۔ مزار دے احاطہ دے باہر اک کشادہ صحن ا‏‏ے۔ غرض کہ ایہ آپؒ دا مزار تدفین تو‏ں لے ک‏ے اج تک قائم و دائم ا‏‏ے۔ بہت عرصہ تک باغ زنجان وچ رہیا بعد وچ اک چار دیواری بنا دتی گئی [4][5]

حوالے[لکھو]

  1. بزرگانِ لاہور صفحہ185 ۔تحقیقات چشتی صفحہ188,189
  2. تذکرہ اولیاء پاکستان جلد اول ،صفحہ 43 تا62،عالم فقری،شبیر برادرز لاہور
  3. آفتاب زنجان
  4. بزرگانِ لاہور صفحہ185۔ تحقیقات چشتی صفحہ188,189
  5. تذکرہ اولیاء پاکستان جلد اول ،صفحہ 43 تا62،عالم فقری،شبیر برادرز لاہور

[1]

  1. تحقیقی مقالہ نسب و حیات سید میراں حسین زنجانی، محقق نسابہ السید مبشر علی  کاظمی المشہدی فیروزپوری