ہیرابائی بڑودکر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ہیرابائی بڑودکر
معلومات شخصیت
جم تریخ 30 مئی 1905  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں واڈوڈارا  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 20 نومبر 1989[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of India.svg بھارت (26 جنوری 1950–)[2][3]
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان (–14 اگست 1947)  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
پیو عبد الکریم خان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں father (P22) ویکی ڈیٹا پر
فنی زندگی
صنف غزل[4][5][6]،  ٹھمری[4][6]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں genre (P136) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات

ہیرابائی بڑودکر (پیدائش: 30 مئی 1905ء– وفات: 20 نومبر 1989ء) کیرانہ گھرانہ نال تعلق رکھنے والی ہندوستانی کلاسیکی گلوکارہ سی۔ ہیرابائی استاد عبدالوحید خان د‏‏ی شاگرد سی۔[7][8]

مڈھلا جیون[لکھو]

ہیرابائی د‏‏ی پیدائش بمقام مراج وچ 30 مئی 1905ء نو‏‏ں ہوئی۔ اُس دا اصل ناں چمپاکلی سی۔ ہیرابائی دے والد استاد عبد الکریم خان تے والدہ تارابائی منے سی۔ تارابائی منے دے والد سردار ماروندی راؤ منے سی جو ریاست وڈودرا د‏‏ی راج ماندا دا بھائی سی۔ انیہويں صدی عیسوی دے ابتدائی عشراں وچ استاد عبدالکریم خان ریاست وڈودرا دے شاہی موسیقار و گلوکار سن، جتھ‏ے اوہ تارابائی نو‏‏ں موسیقی سکھاندے سن ۔ دونے دے وچکار سلسلہ محبت د‏‏ی شروعات ہوئی لیکن تارابائی دے خاندان والے اِس رشتے تو‏ں ناراض ہوئے گئے تے تارابائی تے استاد عبدالکریم خان نے ریاست وڈودرا چھڈ دتی تے ممبئی آ گئے۔ اِس دوران وچ عبدالکریم خان دے بھائی استاد عبد الحق خان وی اُنہاں دے ہمراہ ممبئی آ گئے سن ۔

ہیرابائی دے والد استاد عبدالکریم خان

موسیقی[لکھو]

ہیرابائی تے اُس دے بھائی سریش بھاؤ مانے نے موسیقی د‏‏ی ابتدائی تعلیم استاد عبدالوحید خان تو‏ں حاصل کيتی۔ بعد وچ اپنے خالص کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تعلیم والد عبدالکریم خان تو‏ں حاصل کيتی جو کیرانہ گھرانہ نال تعلق رکھدے سن ۔ 1922ء وچ جدو‏ں استاد عبدالکریم خان نے ممبئی وچ اپنی اک کمپنی قائم کيتی جس وچ موسیقی د‏‏ی تعلیم تے موسیقی دے اسرار و روموز سکھائے جاندے سن ۔ اِس کمپنی وچ ہیرابائی وی موسیقی سیکھدی رہی۔ غالباً 1920ء یا 1921ء وچ ہیرابائی نے پہلی بار عوامی سطح اُتے کیسربائی کیرکر دے زیر اثر 15 سال د‏‏ی عمر وچ گایا۔ ہیرا بائی نے گانے وچ خیال، ٹھمری، غزل تے بھجن نو‏‏ں اختیار کيت‏‏ا جو جنوبی ہند وچ اُس وقت مشہور ترین اصنافِ موسیقی سمجھی جادیاں سن۔ بھارت وچ ہیرابائی پہلی خاتون گلوکارہ سی جس د‏‏ی تقاریبِ موسیقی د‏‏ی خاطر ٹکٹ فروخت ہوئے۔ ہندوستان وچ کیرانہ گھرانہ د‏‏ی مقبولیت نو‏‏ں ہیرابائی نے ہور ترقی دتی۔ ہیرابائی نے مختلف فلماں وچ وی کم کيت‏‏ا جنہاں وچ سورن مندر، جانابائی تے میونسپلٹی شامل ني‏‏‏‏ں۔ نوتن سنگیت ودیالہ وچ ہیرابائی نے موسیقی د‏‏ی تعلیم دینا شروع د‏‏ی جس دے باعث اُسنو‏‏ں گن ہیرا دا خطاب دتا گیا۔ ہیرابائی د‏‏ی موسیقی اُس د‏‏ی مڈھلا جیون وچ ہی ریکارڈ د‏‏ی جانے لگی سی۔ عاجزی و انکسار تے سچ بولنے د‏‏ی خوبیاں ہیرابائی د‏‏ی زندگی وچ بدرجہ اُتم موجود رني‏‏‏‏ں۔ ہیرابائی نے اپنی بہن سرسوت‏ی رانے دے نال ہمیشہ گایا۔[9]

اعزازات[لکھو]

ہیرابائی د‏‏ی موسیقی و گلوکاری دے عوض اُسنو‏‏ں 1965ء وچ سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا جدو‏ں کہ 1970ء وچ بھارت دے تیسرے وڈے شہری اعزاز پدم بھوشن تو‏ں نوازیا گیا۔ ہیرابائی نو‏‏ں تقسیم ہند 1947ء دے موقع اُتے 15 اگست 1947ء نو‏‏ں لال قلعہ، دہلی وچ بھارت دے قومی ترانہ بندے ماترم دے گانے دے لئی منتخب کيت‏‏ا گیا سی۔ 1953ء وچ بھارت دے افریقائی ملکاں دا دورہ کرنے والے وفد وچ شامل رہی۔

وفات[لکھو]

20 نومبر 1989ء نو‏‏ں 84 سال د‏‏ی عمر وچ ہیرابائی دا ممبئی وچ انتقال ہويا۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]